Posts tonen met het label Sneeuw. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Sneeuw. Alle posts tonen

donderdag 8 januari 2026

Dooi, even vorst en daarna opnieuw dooi

Er begint zich stilaan duidelijkheid af te tekenen over het weerbeeld voor de komende dagen. De sneeuw van gisteren werd veroorzaakt door een lagedrukkern die vandaag volledig opvult boven de Duitse Bocht. Na de doortocht van die depressie is Vlaanderen in een zuidwestelijke stroming terecht gekomen. Die voert zachtere lucht aan, met maxima enkele graden boven het vriespunt. De sneeuw in Vlaanderen dooit dus weg. Ten zuidwesten van Ierland ontstaat tegelijk een nieuwe lagedrukkern. Die trekt komende nacht over het zuiden van Engeland en zorgt voor een stormveld op het Kanaal.

De kern van storm Goretti ligt morgenmiddag boven Nederland. Ten noorden van de kern wordt koude lucht aangevoerd, ten zuiden zachte. (bron kaart: windy.com)


Morgenochtend ligt de kern boven de Belgische Kust. Rond 6 uur morgenochtend valt de wind daardoor aan onze kust eventjes vrijwel volledig weg. Morgenmiddag ligt de kern boven Nederland en steekt er een stormachtige noordwestenwind op boven het Belgische deel van de Noordzee. Die blaast relatief zachte zeelucht een heel eind het binnenland in, met maxima rond 5°C in Oostende, rond 4°C in Gent en rond 3°C in Limburg. Storm "Goretti", want die naam kreeg het beestje mee, zorgt ook voor heel wat neerslag. Tussen vanmiddag en morgenavond valt er lokaal 40 mm regen. Die spoelt het sneeuwdek in Vlaanderen onverbiddelijk weg en kan ook lokaal tot wateroverlast leiden. De hoogste temperaturen noteren rond middernacht: dan kan het kwik eventjes oplopen tot +10°C in Vlaanderen en +4°C op de Ardense hoogten. 

Lang duurt die zachte opstuw niet. In de loop van de nacht begint de temperatuur alweer te dalen. Op de hoogste toppen van de Ardennen en de Hoge Venen blijft de temperatuur morgen rond het vriespunt schommelen en is er ook hogerop geen smeltlaag meer aanwezig in de troposfeer. Daar kan er dus, na een erg korte dooi, nog een pak sneeuw bijvallen. Ook het uiterste noorden van Nederland krijgt een ander weerbeeld dan Vlaanderen. Daar blijven ze ten noorden van de kern van Goretti in gevoelig koudere lucht en daar keert de vorst in de loop van morgen al terug.

Zaterdag vult de kern van Goretti alweer op boven Tsjechië. De wind draait bij ons weer naar de oostelijke sector en van over Duitsland en Nederland herovert de koude lucht onze contreien. Zaterdagmiddag ligt de temperatuur rond -6°C in Groningen, rond -2°C in Antwerpen, rond +2°C in Gent en rond +3°C aan de kust. In het oosten van ons land valt er nu en dan sneeuw, in het westen nu en dan regen, maar de grens tussen de neerslagsoorten regen/sneeuw schuift in de loop van de dag steeds verder op richting kust. Lokaal kan er in Vlaanderen opnieuw een sneeuwdek van enkele centimeters ontstaan, vooral dan ten oosten van de lijn Kortrijk-Antwerpen. Het Belgisch Kampioenschap veldrijden in Beringen zal zich dus hoogstwaarschijnlijk afspelen op een besneeuwd parcours, zelfs als de sneeuw vandaag en morgen eerst nog tijdelijk wegsmelt.

Het sneeuwdek op zaterdagavond volgens het weermodel ECMWF: van ruim 20 cm in het noordoosten van Nederland tot 3 cm in het oosten van Vlaanderen.


De nacht van zaterdag op zondag wordt koud, met minima rond -10°C boven de sneeuw in oostelijk Vlaanderen en rond -6°C aan de kust. In delen van Nederland wordt het lokaal nog kouder, met daar boven de sneeuw minima rond -15°C. Zondag wordt een droge, maar koude dag. De maxima liggen rond -4°C in Limburg en rond -1°C aan de kust. 

Tot gisteren was er onduidelijkheid hoe het daarna verder zou verlopen. De weermodellen kwamen zowel met ijskoude als met veel zachtere oplossingen. Die onzekerheid lijkt nu grotendeels weg. Vanaf maandag komen we geleidelijk in een zuidwestelijke stroming terecht. Dat is slecht nieuws voor wie zat te hopen op zonnige, maar koude schaatsdagen in een mooi sneeuwdecor. Liefhebbers van zachte, maar grijze, donkere, regenachtige en modderige toestanden (en zo zijn er blijkbaar nogal wat in Vlaanderen) mogen opgelucht ademhalen: zij krijgen vanaf volgende week hun favoriete weertype. De maxima liggen dan tussen 5 en 10°C, de vorst tijdens de nachten verdwijnt en er is vrijwel elke dag kans op een behoorlijke plens regen, terwijl de zon zich nauwelijks laat zien.

Ondanks de lokaal strenge vrieskou van komend weekend, komen er volgende week dus helaas weinig of geen schaatsmogelijkheden op natuurijs.


dinsdag 6 januari 2026

Vorst heeft bijna heel Europa veroverd, maar aarzelt bij ons

Sinds Kerstavond bevinden we nu ons in een koudere periode, maar de droge kou heeft plaatsgemaakt voor een sneeuwrijke variant, toch in een groot deel van de Lage Landen. Alleen het westen van Vlaanderen is er op sneeuwgebied bekaaid vanaf gekomen. Dat heeft te maken met twee factoren. Eerst en vooral is er de beruchte neerslagschaduw van Engeland, die er voor zorgt dat Noordzeebuien bij een noordwestelijke stroming moeilijk of niet tot aan de Belgische Kust geraken. Ten tweede zorgde een aanlandige wind ervoor dat in een brede kuststrook de temperatuur in de onderste luchtlagen te hoog opliep om droge sneeuw mogelijk te kunnen maken.

Zo zag Vlaanderen er uit vanuit de ruimte op 4 januari 2026. De sneeuwgrens ligt grofweg ten oosten van de lijn Kortrijk-Sint-Niklaas. (bron: Sentinel Hub)


Wat dat laatste betreft, zien we sinds de Kerstdagen wel een opmerkelijke verandering. Tot en met 23 december 2025 waren zowel de strand- als de zeewatertemperatuur in onze omgeving nog veel hoger dan normaal. De temperatuur van het strandwater lag op 23 december in Oostende nog rond 9,5°C en die van het zeewater ter hoogte van de Thorntonbank zelfs nog rond 10;2°C. De voorbije twee weken is de zeewatertemperatuur met bijna 4 graden gedaald, tot 6;4°C. De temperatuur van het strandwater daalde met meer dan 5 graden, tot 3;8°C. Dat scheelt toch een slok op een borrel als de wind nu nog van over zee gaat waaien.

De zeewatertemperatuur aan de Thorntonbank en de strandwatertemperatuur in Oostende van 20 december tot vandaag. (bron: meetnetvlaamsbanken.be)


Waar de winter begin december nog de grote afwezige was in zowat heel Europa, dan heeft de vorst nu grote delen van het continent in een ijzige greep. In het noorden van Scandinavië lag de temperatuur deze middag tussen -25 en -35°C. Ook in het zuiden van Zweden was het deze middag flink koud: tussen -5 en -10°C. In de omgeving van de Poolse hoofdstad Warschau was het vanmiddag -12°C en in Berlijn -2°C. Zelfs in grote delen van Frankrijk is het koud, met temperaturen overdag rond of onder het vriespunt. 

Dat heeft gevolgen voor het weer de komende dagen: van zodra de wind van over land waait, wordt er koude lucht aangevoerd, ook vanuit het zuiden en het zuidoosten. Dat merken we als enkele depressiekernen de volgende dagen over onze omgeving trekken. De grens tussen zachtere zeelucht en koude landlucht is erg scherp, en daardoor ook de grens tussen sneeuw en regen. Kleine veranderingen in de koers van de depressiekernen kunnen grote veranderingen in het weerbeeld opleveren.


De temperatuur in Europa vanmiddag om 12 UTC. De grens tussen groen en blauw is de vorstgrens. In het noorden van Scandinavië is het vlotjes -30°C. (bron: windy.com)


Natuurijs

Het heeft de voorbije dagen boven het sneeuwdek lokaal matig gevroren, maar sneeuw en ijsvorming gaan niet helaas niet zo goed samen. Schaatsmogelijkheden zijn voorlopig erg beperkt. Ik zag een enkele combibaan open gaan in Nederland, maar dat is alleen mogelijk als vrijwilligers keihard werken om de baan sneeuwvrij te maken en daarna laagjes water vernevelen op de ondergrond. Ook de lokale matige vorst in Vlaanderen volstond niet om wat minimale schaatsmogelijkheden op te leveren.

Op langere termijn blijven de verwachtingen onzeker. Zowel morgen woensdag als vrijdag beuken twee depressiekernen vanuit het westen in op het Europese vorstbastion. Morgen woensdag levert dat in Vlaanderen een tijdelijk sneeuwdek op, maar na de middag loopt de temperatuur op tot enkele graden boven het vriespunt, en als er dan nog neerslag valt, is het regen. In de nacht van woensdag op donderdag schommelt de temperatuur in Vlaanderen rond het vriespunt, donderdag overdag rond +3°C. 

Vrijdag trekt er een stormdepressie via het Kanaal over onze omgeving naar het noordoosten. Dat gaat in Vlaanderen gepaard met regen en ruim positieve temperaturen. Daarna, vanaf zaterdag dus, kan het twee kanten uit: ofwel blijven we langere tijd in de vrij zachte lucht, ofwel keert de kou al snel terug. Dat heeft alles te maken met wat ik hierboven schetste: van zodra de wind van over land gaat waaien, kan de vorst het verloren terrein snel weer goedmaken. We wachten dus nog even af.

donderdag 1 januari 2026

Eventueel sneeuwdek bepaalt de temperatuur

Het nieuwe jaar 2026 lijkt te gaan beginnen met een licht winters kantje. De polaire straalstroom neemt een forse duik en komt net boven of iets ten zuiden van onze omgeving te liggen. Dat betekent dat de bovenluchten afkoelen en dat eventuele neerslag een winters karakter krijgt. "Eventuele neerslag", want de stroming is noordwestelijk en dat betekent dat de beruchte neerslagschaduw van Engeland zijn werk doet. Sneeuwbuien vallen vooral boven Nederland, het oosten van Vlaanderen en de Ardennen. De westelijke helft van Vlaanderen houdt het veel droger. Een eventueel sneeuwdek heeft een grote invloed op de minima en maxima, dus die zijn voorlopig nog moeilijk exact in te schatten.

De polaire straalstroom ligt morgenmiddag net ten zuiden van onze regio. Zolang die daar blijft liggen, blijven we in de koude lucht. (bron: ecmwf via wetterzentrale.de).


Tussen een hogedrukgebied met centrum ten zuiden van Groenland en een diepe depressiekern boven zuidelijk Scandinavië stroomt er vanaf vandaag maritiem polaire tot zelfs arctische lucht naar onze omgeving. In deze stroming trekt er een zwak koufront en later een buienlijn mee. Op het koufront valt er in het laagland voornamelijk regen en ook wat kletsnatte sneeuw, de buien die daarna volgen krijgen meer en meer een winters karakter, maar concentreren zich dus voornamelijk op het oosten van ons land. Op de hoogste toppen van de Ardennen en de Hoge Venen kan er vanavond en vannacht tot 10 cm verse sneeuw vallen. De maxima liggen vandaag donderdag in westelijk Vlaanderen rond 4°C, de minima komende nacht rond 1 à 2°C. In een brede kustregio liggen ze enkele graden hoger, door de aanlandige wind.

Morgen vrijdag vallen er boven Nederland en het noordoosten van Vlaanderen winterse buien en sneeuwbuien. Westelijk Vlaanderen houdt het zo goed als droog. De maxima liggen rond 4°C. In West- en Oost-Vlaanderen is er dus weinig winters aan het weerbeeld morgen. De provincies Antwerpen en Limburg mogen zich wel opmaken voor een sneeuwdek morgenavond, dat dikker wordt richting het oosten toe. In de nacht van morgen op overmorgen liggen de minima rond -1 in het oosten en rond +1 in het westen.

Zaterdag ruimt de stroming iets meer van westnoordwest naar noordwest. Dat betekent dat ook de noordwestelijke regio's van Vlaanderen wat meer kans maken op winterse neerslag en een eventueel sneeuwdek. Alleen het zuidwesten (de ruime omgeving van de Westhoek) lijkt de dans te ontspringen. De maxima liggen zaterdag rond +1 in Limburg, rond +2 in het centrum en rond +3 à +4°C vlak aan zee.

Maandagmiddag verwacht het Europese weermodel een sneeuwdek tot ruim 13 cm in Limburg, maar dit model laat de sneeuw soms te makkelijk liggen in vergelijking met de werkelijkheid. Boven het sneeuwdek blijft het vriezen. (bron kaart: windy.com)


In de nacht van zaterdag op zondag vriest het licht in de regio's waar er een sneeuwdek ligt, elders blijven de minima licht positief. Zondag overdag liggen de maxima rond 2°C in de sneeuwloze gebieden, elders blijft het kwik rond het vriespunt hangen.

Begin volgende week is het licht winters, met 's nachts soms matige vorst boven een sneeuwdek, elders lichte vorst. De maxima liggen iets boven het vriespunt in sneeuwloze regio's, rond of iets onder nul in de regio's met meer sneeuw. In delen van Nederland wordt een dikker sneeuwdek verwacht dan in westelijk Vlaanderen, dus daar kunnen de nachten ook kouder uitpakken.

Of het koudere weertype ook in de tweede helft van volgende week blijft aanhouden, is nog afwachten. Echt natuurijs van betekenis vormt er zich voorlopig nog niet in Vlaanderen, maar wat lokaal schaatsplezier op opgespoten banen en ondiepe plassen en vennen is begin volgende week zeker mogelijk. In Nederland zien de kansen er wat dat betreft nog wat beter uit.


woensdag 1 december 2021

Historisch koud in Zweden, kwakkel bij ons

Scandinavië beleefde de voorbije dagen de koudste novemberdagen in 50 jaar, met plaatselijk temperaturen tot -37°C. Een aantal geveegde natuurijsbanen zijn er al open gegaan, dat is erg vroeg voor de tijd van het jaar. Of die Scandinavische kou ook kan doordringen tot Vlaanderen en Nederland, is nog lang niet zeker. Guur weer staat er wel in de verwachting en de Hoge Venen duiken volgende week wél de winter in.

Ik was vorige week in mijn huis in Zweden, net op tijd om er de winter te zien invallen. Inmiddels is het er bitter koud (en ben ik helaas terug in België...)


Ook de komende dagen blijft het nog koud in het hoge noorden. Depressies boven Denemarken en het westen van Rusland zorgen er voor een noordelijke stroming. De nachten zijn er lang. Bij helder weer en weinig wind kan het er plaatselijk extreem sterk afkoelen. Temperaturen tussen -30 en -40°C zijn er de eerste dagen van december weer haalbaar en een echte verzachting is er de komende 10 dagen niet aan de orde.

Bij ons zorgt de Deense depressie voor een snelle terugkeer van de noordwestelijke stroming. Er wordt onstabiele, maritiem polaire lucht aangevoerd. Dat levert een weertype op dat we nog kennen van de voorbije weken: soms stevige buien die een winters karakter kunnen hebben in het laagland en sneeuwbuien in de Hoge Venen. De maxima liggen morgen donderdag rond een graad of 5, in de nacht van donderdag op vrijdag kan het lichtjes vriezen.

Morgen donderdag komen we opnieuw in maritiem polaire lucht terecht. Het traject over zee zorgt ervoor dat de lucht in de onderste lagen opwarmt en de scherpste kantjes van de kou er af gaan. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Vrijdag heeft de depressiekern zich verplaatst van Denemarken naar de Baltische Staten. Boven het noorden van Scandinavië ontwikkelt er zich een koud hogedrukgebied, wat de temperatuur er nog meer doet dalen, zoals hierboven al aangehaald. Bij ons krimpt de stroming naar het westen tot het zuidwesten, waardoor er tijdelijk weer zachtere lucht wordt aangevoerd. De middagtemperatuur ligt vrijdag in de regio Gent rond 3°C, maar de temperatuur loopt 's avonds verder op. Er valt vrijdag neerslag vanaf het westen en mogelijk is dat in West- en Oost-Vlaanderen eerst wat smeltende sneeuw, die later wel overgaat in regen. 

Volgens het Europese weermodel begint de neerslag vrijdag als natte sneeuw, wat mogelijk zelfs een sneeuwdekje zou kunnen opleveren in West- en Oost-Vlaanderen. Deze kaartjes zijn vaak wel wat te voortvarend. (bron: ecmwf.org)


Zaterdag is het zwaarbewolkt tot betrokken en regenachtig, met maxima rond 8°C in de regio Gent. Na de middag draait de wind opnieuw naar het noordwesten en begint het af te koelen, zonder dat we evolueren naar winterse toestanden. In de nacht van zaterdag op zondag liggen de minima in het westen van Vlaanderen rond +2°C.

Zondag is een wisselvallige dag, met regenbuien en heel misschien ook een winterse bui. De maxima liggen in de regio Gent rond 5°C. Het hogedrukgebied boven Scandinavië blijft voorlopig te noordelijk liggen om de echte winterkou tot bij ons te krijgen.

Zoals de weerkaarten er nu bijliggen, komen we maandag in een zadelgebied terecht. Dat is een erg rustig gebied tussen hoge- en lagedrukgebieden in. Door dat gebrek aan stroming kan de kou uit het noorden ons niet echt bereiken. Bij voldoende opklaringen kan het 's nachts wel licht vriezen en de maxima liggen rond 4°C. Er kan plaatselijk een winterse bui vallen.

Begin volgende week bevinden we ons in een zadelgebied. De stroming is net niet sterk genoeg om de Scandinavische kou tot bij ons te krijgen. (bron: ecmwf via wetterzentrale.de)


Ook de dagen daarna blijven we wellicht in het grensgebied tussen zachte en koudere lucht. Daarbij lijkt de kans op positieve temperaturen wat groter dan de kans op vorst. Licht winterse perikelen zijn niet uitgesloten, maar de echte winterkou laat nog op zich wachten. We maken de meeste kans op kwakkelweer, met minima rond of iets onder het vriespunt en maxima tussen 3 en 5°C. 

De Hoge Venen mogen zich wel opmaken voor een winterse week. Daar komt het kwik vanaf zondag nauwelijks nog boven het vriespunt, ook niet overdag, en valt er geregeld sneeuw. De winter is dus niet ver uit de buurt.

De ensemble-verwachting voor de temperatuur in Mont Rigi, op de Ardense hoogten: vrijwel permanente vorst vanaf zondag. (bron: ecmwf.org)


vrijdag 22 oktober 2021

Vroege winterkou in Scandinavië

In het noorden van Scandinavië is de winter er dit jaar vroeg bij. In Zweeds en Fins Lapland daalde de temperatuur de voorbije dagen al tot onder de -15°C en het Zweedse mijnstadje Kiruna ontwaakte deze ochtend onder een - voor de tijd van het jaar - ongewoon dik pak sneeuw. Morgenochtend ligt het kwik daar rond -15°C, om overdag niet veel hoger te komen dan -9°C. Op en top winters dus.

Een blik uit het venster van het stadhuis van Kiruna levert vandaag al winterse taferelen op. (bron: webcam Kiruna)

De winterkou in het hoge noorden lijkt al een blijvertje te zijn. De komende dagen komt de temperatuur in Kiruna en omgeving niet meer boven het vriespunt uit. Maandag en de dagen erna wordt er een vers pak sneeuw verwacht. Langlaufers zullen dus meer aan hun trekken komen dan schaatsers.

Iets meer naar het zuiden is het winterweer minder extreem. In de bekende schaatslocatie Tavelsjö, nabij Umeå, ligt het kwik vandaag rond het vriespunt. Zondagochtend kan het er streng vriezen, daarna loopt de temperatuur er weer op tot boven nul. Voorlopig nog geen schaatsmogelijkheden in deze regio dus.

Hier en daar is in het hoge noorden wél al geschaatst op natuurijs, vooral op hoger gelegen meertjes. Het begin is er dus. De eerste langetermijnverwachtingen van de weermodellen voor het begin van de winter zijn hoopvol voor natuurijsliefhebbers, helaas is de betrouwbaarheid van deze berekeningen nog altijd erg laag. Maar hoop doet leven en we houden het hier de komende weken en maanden zeker in de gaten!


zaterdag 6 februari 2021

Na de sneeuw volgt matige tot strenge vorst

 De winterinval komt er vannacht grotendeels zoals in mijn vorige bijdrage omschreven. Het begint vanavond met regen, die in loop van de nacht overgaat in ijzel en in het tweede deel van de nacht in sneeuw. In de omgeving van Gent daalt de temperatuur van +1°C rond middernacht naar -1°C morgenochtend. De sneeuwval breidt zich heel geleidelijk uit van de kust en de Nederlandse grens naar het centrum van ons land. De dikte van het sneeuwdek varieert naar verwachting van 0 cm in het zuidoosten tot 5 à 10 cm aan de kust en langs de Nederlandse grens. Het wordt trouwens moeilijk om exact te meten, want de sneeuw zal op veel plaatsen opwaaien en verstuiven. De temperatuur daalt morgen immers verder tot -5°C in de noordelijke helft van Vlaanderen.

De ensemble-verwachting voor de minima en maxima in Gent: erg koud, met ook nog kansen op winterweer voor de lange termijn. (bron: ecmwf.org)


In vergelijking met gisteren, verlengt het Europese weermodel de winterkou. Die zou zich tot en met volgend weekend handhaven. De minima liggen vanaf dinsdag vaak rond -10°C of lokaal nog lager. Het koudst wordt het in heldere nachten met weinig wind boven een sneeuwdek. Dan is -15°C plaatselijk haalbaar. De verschillen in minima kunnen trouwens erg groot zijn over een korte afstand.

De maxima liggen volgens het Europese model in Vlaanderen van dinsdag tot en met donderdag rond -3°C. In de praktijk blijkt dat toch vaak iets hoger te zijn, zodat we wellicht dicht tegen het vriespunt zullen uitkomen. 

Tot en met woensdagmiddag staat er vrij veel wind: 3 tot soms 4 Bft. Dat bemoeilijkt de vorming van natuurijs, omdat vooral op grotere wateroppervlakten koude en warmere waterlagen voortdurend worden gemengd. Na maandag valt er nauwelijks nog sneeuw, die zal dus geen belemmering vormen voor de ijsvorming. Vanaf donderdag zou de wind wat in kracht afnemen en dan kan het ijs sneller aangroeien. De ijsmodellen verwachten tegen het eind van de week ongeveer 12 cm ijs op ondiep water. Dat is uiteraard maar een algemene aanduiding. Ter plaatse controleren blijft altijd noodzakelijk.

Gisteren heeft de Nederlandse overheid aan de Nederlandse schaatsfederatie laten weten dat er geen wedstrijden op natuurijs mogen worden georganiseerd omwille van corona. Bijzonder jammer, als je ziet dat er in Vlaanderen wel al de hele winter veldritten worden georganiseerd en bijvoorbeeld ook de voetbalcompetitie in Nederland gewoon doorgaat. Een vorstperiode van dit kaliber dient zich maar zelden aan. 

vrijdag 5 februari 2021

Europees weermodel kiest nu voluit voor winter

 Het Europese weermodel twijfelt deze ochtend niet en laat de winter in de nacht van zaterdag op zondag invallen in heel Vlaanderen. Dat gebeurt met regen die overgaat in onderkoelde regen en later sneeuw.  Volgens dit model ligt de vorstgrens zondagochtend ongeveer gelijk met de taalgrens. Overdag zou het kwik blijven dalen, tot -5°C. Tegen zondagavond ligt er in grote delen van Vlaanderen 5 à 7 cm sneeuw, nog altijd volgens dit model.

De neerslagsoort volgens het Europese model zondagochtend: blauw is sneeuw, rood is ijzel, oranje is ijsregen en groen is gewone regen.


Vrijwel alle 50 ensembleleden gaan hierin mee, want ook de mediaan voor de temperatuur op zondag om 18 uur in Gent ligt op -5°C, wat duidt op een erg grote zekerheid. Het Amerikaanse weermodel gaat niet mee en houdt de vorstgrens de hele zondag zo rond de Belgisch-Nederlandse grens. Ik hecht aan deze berekening wat minder waarde, omdat dit model voor onze omgeving beduidend minder presteert dan het Europese ECMWF-model. Ook het Duitse ICON-model laat het in Vlaanderen sneeuwen en vriezen op zondag. Dat model scoort qua betrouwbaarheid voor onze regio tussen ECMWF en GFS in. Het zwaartepunt van de sneeuwval blijft wel boven Nederland liggen. Daar valt lokaal 20 à 30 cm bij een krachtige noordoostenwind. Ongetwijfeld zullen we daar de beelden van zien tijdens de journaals.

Het sneeuwdek zondagavond volgens de hoofdberekening van het Europese weermodel deze ochtend. (bron: ecmwf.org)


Na de zondagse sneeuw zet de winterkou zich door. Maandag is in de regio Gent een zwaarbewolkte dag met nu en dan nog een paar vlokjes sneeuw. De minima liggen, ondanks de bewolking, rond -5°C. Het gaat immers om transportkou. Overdag ligt het kwik in de regio Gent niet veel hoger dan -3°C. De vorstgrens ligt nog altijd ter hoogte van de taalgrens, dus het blijft allemaal wel erg nipt.

Dinsdag krijgen we nu en dan de zon te zien en blijft het de hele dag droog. De minima liggen lokaal rond -10°C in de buurt van de Nederlandse grens tot rond -5°C in het zuiden van Vlaanderen. In het noorden van Vlaanderen liggen de maxima rond -5°C, in het zuiden rond -2°C. 

Woensdag krijgen we meer en meer zon, maar het blijft koud. De minima liggen in Vlaanderen tussen -5° en -12°, afhankelijk van de opklaringen. De maxima liggen tussen -1°C aan zee en -5°C in het oosten van Vlaanderen. Echt ouderwets winterweer dus. We zien immers een klassieke winterse drukverdeling op de weerkaarten, met een hogedrukgebied boven Scandinavië, IJsland en Groenland en een depressie boven de Alpen en Frankrijk. Daartussen staat in onze omgeving een koude, noordoostelijke stroming.

De ensemble-verwachting voor de temperatuur in Gent. (bron: ecmwf.org)


Ook donderdag blijft het nog koud, met permanente vorst. Vanaf vrijdag worden de verwachtingen onzeker. Een Atlantische depressie probeert dan op te dringen naar onze omgeving, maar krijgt nog altijd tegenwind van het noordelijke hogedrukgebied. Ongeveer de helft van de berekeningen laat de dooi invallen vanaf volgend weekend, de andere helft laat de winterkou voortduren, zij het wat gematigder.

Schaatsijs

Ook de ijspluimen, gebaseerd op het Europese weermodel, zijn nu vrij eenduidig en laten vanaf maandag natuurijs ontstaan op ondiep en beschut water. Het gemiddelde gaat naar 10 cm ijs op vrijdag; op beschut water van 2 meter diep. Dat betekent dat er hier en daar schaatsijs zal zijn. Wat dat wil zeggen in deze pandemie-tijden, daar moeten we misschien stilaan eens gaan over nadenken. Vooral voor het schaatsgekke Nederland is dit een prangende vraag, maar ook voor de Vlaamse schaatsers zou het een immense ontgoocheling zijn als er een algemeen schaatsverbod komt, nu er eindelijk nog eens kans is op natuurijs. Een tip voor onze beleidsmakers: in de Scandinavische landen wordt schaatsen in de buitenlucht op dit ogenblik gepromoot en is het nog nooit zo populair geweest als deze winter.

De "ijspluim" voor midden-Nederland, voor water van 2 meter diep. (bron: knmi.nl)


donderdag 4 februari 2021

Bittere kou in Nederland kan ook doordringen tot bij ons

De nieuwe berekeningen van de weermodellen laten de kou tijdens het weekend nog wat meer naar het zuiden uitzakken. Dat betekent dat de winter in Nederland zo goed als zeker met veel spektakel binnen dendert en dat ook in westelijk Vlaanderen de kans op winterkou vanaf zaterdagavond toeneemt. In oostelijk Vlaanderen en Wallonië is de kans nog altijd kleiner, maar na het weekend lijkt ook daar de kou door te zetten. 

Sneeuwduinen zullen vanaf zondag in Nederland op grote schaal ontstaan. In Vlaanderen is die kans kleiner.


Voor de aanloop naar het winterweer verwijs ik naar mijn vorige bijdrages. De modellen berekenen de kern van het lagedrukgebiedje op zondag iets meer naar het zuiden. Dat betekent dat de koude lucht niet alleen Nederland, maar ook de provincies West- en Oost-Vlaanderen kan veroveren. Zaterdag waait de wind in deze provincies al uit het noordoosten en dat blijft ook zo op zondag. In de oostelijke provincies van België draait de wind zondag tijdelijk naar het zuidwesten, zodat daar wel zachtere lucht binnenstroomt. Dat leidt tot de merkwaardige situatie dat het zondag aan zee allicht kouder is dan in de Ardennen.

Het sneeuwdek dat het Europese weermodel voor komende zondag verwacht.


Zaterdag loopt het kwik in westelijk Vlaanderen eerst nog op tot 5°C. Vanaf de middag begint het te regenen en gaat de temperatuur langzaam naar beneden. In de nacht van zaterdag op zondag gaat de neerslag aan zee over in sneeuw, maar eerst kan er ook onderkoelde regen vallen en die kan zorgen voor spekgladde wegen. Tegen zondagochtend gaat ook in Oost-Vlaanderen de regen over in ijzel en sneeuw bij een temperatuur iets onder het vriespunt. Zoals de weerkaarten er nu bijliggen, ligt er zondag een sneeuwdek aan zee van enkele centimeters. Ook de hele regio van de Nederlandse grens maakt kans op een sneeuwdek. Dit alles natuurlijk met het nodige voorbehoud. In de praktijk kan de sneeuwgrens nog wat opschuiven. 

Hectische toestanden mogen ze verwachten in het midden en noorden van Nederland. Daar wordt tot 20 cm sneeuw verwacht bij een temperatuur overdag rond -5°C en een noordoostenwind van 6 Bft (op de Wadden tot 8 Bft). Dat zijn taferelen die doen denken aan de koude winters van de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Tegen zondagavond zou de vrieskou ook heel Vlaanderen veroverd hebben, behalve mogelijk de provincie Limburg. Er kan wat sneeuw dwarrelen, maar toestanden zoals in Nederland blijven hier uit. In de nacht van zondag op maandag daalt het kwik tot rond -3°C in het grootste deel van Vlaanderen, ook aan zee. De maxima liggen maandag iets onder het vriespunt in noordelijk Vlaanderen en iets erboven in zuidelijk Vlaanderen. In het noorden van Nederland komt het kwik maandag overdag niet hoger dan -7°C. De wind waait in heel Nederland en Vlaanderen uit het noordoosten, het hardst (4 Bft) bij onze noorderburen. In de regio Gent haalt de wind 3 Bft. Er kunnen nog altijd enkele sneeuwvlokken dwarrelen, maar de neerslaghoeveelheid blijft erg beperkt, althans toch volgens het Europese model. Enkele andere modellen, waaronder het Amerikaanse, verwachten (veel) meer sneeuw in onze regio.

De maxima die het Europese model verwacht voor komende dinsdag. (bron: ecmwf.org)


Maandagavond vriest het dan in heel België en de minima dinsdagochtend liggen in heel Vlaanderen grofweg tussen -5 en -7°C. Plaatselijke afwijkingen zijn altijd mogelijk, op basis van opklaringen en een eventueel sneeuwdek. Dinsdag zouden de maxima in de regio Gent niet veel hoger liggen dan -3°C, in Nederland blijft het dan ook overdag matig vriezen (-5°C of kouder). Er staat nog altijd vrij veel wind: 3 à 4 Bft uit het noordoosten. Dat zorgt ervoor dat de ijsvorming, ondanks de permanente vorst, vrij moeilijk op gang komt op de wat grotere wateroppervlaktes. De wind mengt immers voortdurend het koude oppervlaktewater met het warmere water daaronder.

Volgens de ensembles is de kans vrij groot dat het winterweer ook op woensdag en donderdag nog aanhoudt, met vrijwel permanente vorst. Daarna wordt de onzekerheid groot. De hoofdberekening van het Europese weermodel laat de kou aanhouden, maar ongeveer de helft van de berekeningen gaat (som ruim) boven het vriespunt.

Natuurijs en schaatsen

Verwacht van mij voorlopig nog geen boude uitspraken over al dan niet schaatsen. Zolang er nog geen ijs ligt, is dat totaal zinloos. In Nederland wordt het bitterkoud, maar sneeuw en harde wind bemoeilijken de vorming van een mooie ijsvloer. In Vlaanderen zal er minder sneeuw liggen, maar wordt het ook iets minder koud en staat er ook veel wind. Ik volg het in elk geval van nabij op. Zodra het ijs zich begint te vormen, zal ik met een voorzichtige schaatsprognose komen.

De ijspluim voor midden-Nederland, op basis van de modeluitvoer van gisteravond. (bron: knmi.nl)






woensdag 3 februari 2021

Winterse strijd boven de Lage Landen

 Het ziet er meer en meer naar uit dat er zich vanaf het weekend in onze omgeving een bitse strijd zal afspelen tussen erg koude en veel zachtere luchtmassa's. Op de grens tussen beide luchtmassa's valt er een pak sneeuw. Ten noorden van die wintergrens vries het ook overdag, ten zuiden ervan vriest het zelfs 's nachts niet eens. De grens is messcherp en komt vanaf zaterdag in onze omgeving te liggen. Voor het noorden van Nederland is het vrijwel zeker: zij duiken vanaf zaterdag de échte winter in. Of we in Vlaanderen aan de koude dan wel de zachte kant terecht komen, daar durf ik mij nog altijd niet over uitspreken.

Dit zijn de maxima die het Europese model voor zondag verwacht: van bitterkoud in het noorden van Nederland tot zacht in het zuiden van België. (bron: ecmwf)


Die scherpe wintergrens lag trouwens gisteren ook al niet zo ver uit onze buurt. In Drongen haalden we een maximum van 11°C. Verre van winters dus, maar op hetzelfde ogenblik viel er in het uiterste noorden van Nederland sneeuw bij amper +1°C. Toch kregen ook wij een hint dat het koudere weer niet zo ver weg was. Op enkele plaatsen in Vlaanderen, onder meer rond Kortrijk en in de Vlaamse Ardennen, brak er gisteravond onweer los. Op grotere hoogte was de koude lucht immers wel tot onze omgeving doorgedrongen en het contrast met de zachte lucht aan de grond zorgde voor het gebliksem.

Vandaag woensdag rukt de zachte lucht eerst nog iets verder op naar het noorden. Een warmfront, verbonden aan een kleine depressie in het Kanaal, trekt voor de middag van zuid naar noord over onze regio. De maxima lopen op tot 12°C. In de loop van de namiddag volgt dan het koufront en gaat het kwik weer enkele graden naar beneden. Dat alles gaat gepaard met heel wat regen: 10 tot lokaal 20 mm. Ook in het noorden van Nederland wordt de kou vandaag verdreven.

Donderdag ligt er een depressie boven Ierland, maar begint ook het hogedrukgebied tussen Groenland en Noorwegen zich wat naar het zuiden uit te breiden. De koudere lucht wint weer wat terrein naar het zuiden en komt tot boven het noorden van Duitsland te liggen. In het uiterste noorden van Nederland liggen de maxima rond 3°C, maar bij ons in Vlaanderen is het nog altijd erg zacht, met maxima rond 10°C.

Vrijdag komt er nauwelijks verandering in deze situatie. Het is zacht in Vlaanderen, met maxima rond 10°C, veel bewolking en nu en dan een beetje regen. De koudere lucht bevindt zich boven het noorden van Duitsland, met daar maxima rond het vriespunt. In het noorden van Nederland liggen de maxima rond 3°C.

Zaterdag kan de koude lucht uit Scandinavië doordringen tot in Nederland. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Zaterdag breidt het hogedrukgebied zich uit tot boven Scandinavië. De depressie boven Ierland vult grotendeels op en er ligt een tweede ondiepe depressiekern boven het zuiden van Frankrijk. De wind draait bij ons naar het noordoosten. De koude lucht verovert grote delen van Nederland, waar zaterdag al de vorst invalt. Hoe ver de kou precies uitstroomt, is erg lastig in te schatten. Het Europese model laat tegen middernacht de vorstgrens zowat samenvallen met de Belgisch-Nederlandse grens. Ook het Amerikaanse model laat de koude lucht een groot deel van Nederland veroveren. Bij onze noorderburen valt er zaterdag enkele centimeters sneeuw, maar het ziet er voorlopig niet naar uit dat de sneeuw tot in Vlaanderen geraakt.

Dit is het sneeuwdek dat ECMWF berekent voor zaterdagavond. (bron: ecmwf)


Zondag kunnen dan de verschillen tussen Nederland en Vlaanderen enorm zijn. De hoofberekening van het Europese model voorziet in het noordoosten van Nederland maxima (!) rond -5°C, met een snijdende wind van 5 tot 6 Bft uit het oosten, op de Wadden zelfs een stormachtige 8 Bft. In de regio Gent liggen de maxima rond +5°C. Het Amerikaanse weermodel voorziet zondag maxima rond -4°C in grote delen van Nederland, maar rond +9°C in het zuiden van België.  In Nederland ligt er volgens het Europese model een sneeuwdek van 15 cm. In de noordelijke provincies van België ligt er een nat sneeuwdekje van een paar cm, in het zuiden van het land helemaal niets. 

Oorzaak van de onzekerheid op zondag is een lagedrukgebiedje, waarvan de kern nu boven België wordt berekend. Onnodig te zeggen dat een kleine verschuiving in de weersystemen gigantische gevolgen kan hebben voor het weerbeeld bij ons. Zakt de lagedrukkern wat meer naar het zuiden, dan komt ook Vlaanderen in de winterkou terecht. Ligt de kern uiteindelijk 50 kilometer meer naar het noorden, dan komt ook zuidelijk Nederland in de zachte lucht terecht.

Het Europese model berekent zondagnamiddag een depressiekernvoor de Belgische Kust. Op de Wadden staat dan een stormachtige oostenwind

Ook in het ensemble zien we de tweestrijd tussen het koude winterweer en het veel zachtere weer in onze omgeving. Het blijft dus afwachten wie van de twee aan het langste eind zal trekken. Voor het noorden van Nederland lijkt het een uitgemaakt zaak: daar slaat de winter vanaf zaterdag hard toe.

Ook voor volgende week liggen alle opties nog open.

De pluimverwachting voor het zuiden van Nederland (boven) en het noorden van Nederland (onder). Voor Noord-Nederland lijkt het winterweer een uitgemaakte zaak, voor het zuiden kan het nog alle kanten op. (bron pluimen: www.weerplaza.nl)




dinsdag 2 februari 2021

Europees en Duits weermodel berekenen forse winterinval

De hoofdberekening van het Europese weermodel ECMWF komt sinds gisteravond met een fameuze winterinval voor komend weekend. Geen halfslachtige toestanden zoals soms de voorbije weken, maar winterweer met alles er op en er aan: sneeuw, ijsdagen, een snijdende wind en 's nachts matige tot strenge vorst. Het Duitse weermodel ICON doet enthousiast mee met de winterse ontwikkelen. De operationele run van het Amerikaanse model én een deel van het ensemble van het Europese model tonen aan dat het nog geen uitgemaakte zaak is en dat er nog van alles kan fout lopen de komende dagen.

Hoge luchtdruk nabij IJsland en een depressie ten zuiden van ons: op die manier laat het Europese weermodel de winter komend weeken binnenvallen in onze omgeving. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Tot en met vrijdag blijven we in erg zachte, subtropische lucht (zie mijn bespreking van gisteren). Een depressiekern nabij en later boven de Britse Eilanden stuwt met een zuidwestelijke stroming die zachte lucht naar onze omgeving en verhindert dat de koude luchtmassa boven Scandinavië onze kant kan uitkomen.

Zaterdag verplaatst de opvullende depressie zich volgens het Europese weermodel naar het zuidoosten van Frankrijk. In Vlaanderen wordt de wind zwak en veranderlijk, in Nederland draait hij naar het oosten. De koude Scandinavische luchtmassa zakt naar het zuiden en verovert zaterdag al Denemarken en het uiterste noorden van Duitsland. Bij ons in Vlaanderen liggen de maxima zaterdag nog rond 5°C, maar in het noorden van Nederland valt de vorst in de loop van de dag binnen. Dat gebeurt (volgens de hoofdberekening van ECMWF) op een spectaculaire manier: met enkele centimeters sneeuw en een wind van 5 Bft uit het noordoosten. Een winterinval uit de boekjes dus.

Zondag zou dan de koude lucht ook Vlaanderen veroveren. De temperatuur op 850 hPa (ongeveer 1500 meter) zakt in de loop van de dag tot -10° à -12°C. Op 2 meter hoogte zakt het kwik in de loop van de dag onder het vriespunt en er dwarrelen nu en dan wat sneeuwvlokken. Grote hoeveelheden sneeuw worden er niet verwacht. In de nacht van zondag op maandag daalt het kwik dan tot rond -5°C.

Op 1500 meter hoogte koelt het zondagavond af tot -12°C boven West-Vlaanderen, volgens de hoofdberekening van het Europese weermodel.


Volgens de hoofdberekening van het Europese model zou de oostelijke stroming zich begin volgende week handhaven, met een constante aanvoer van koude lucht uit het noordoosten. De temperatuur op 850 hPa blijft rond -10 à -12°C hangen. Dat zorgt in Vlaanderen voor maxima onder het vriespunt en minima rond -10°C. In Nederland voorziet deze berekening begin volgende week minima rond -15°C en in het noorden van Duitsland tot onder de -20°C.

Onzekerheid

Of het écht zover komt, is nog maar de vraag. Dat de koude luchtmassa tijdens het weekend onze kant op komt, lijkt vast te staan, maar van zodra deze koude lucht boven de warme Noordzee terecht komt, ontstaan er convectieve processen die zich moeilijk ver op voorhand laten inschatten. Eén van de risico's is dat er een kleine Noordzee-depressie ontstaat, die bij ons de wind uit het zuidwesten laat waaien, in plaats van uit het noordoosten. In dat geval blijft het uiteraard veel zachter, met nauwelijks of geen vorst. Een scenario waar het Amerikaanse model al enkele keren op hintte. Ook binnen het ensemble van ECMWF zijn er een beperkt aantal leden die het niet eens 's nachts laten vriezen vanaf het weekend (zo'n 15 procent van de leden).

Die onzekerheid zien we ook terug in de "ijspluim" voor midden-Nederland. De hoofdberekening laat 10 cm ijs ontstaan op ondiep water tegen midden volgende week. Het gemiddelde ligt maar rond 3 cm en behoorlijk wat leden voorzien helemaal geen ijs.

De ijspluim voor midden-Nederland (bron: knmi.nl)


Kort samengevat: de kans op koud winterweer vanaf zaterdag (voor Nederland) of zondag (voor Vlaanderen) is vrij groot, maar zekerheid is er nog niet.

zaterdag 30 januari 2021

Grensgeval tussen regen en sneeuw

De situatie voor vandaag zaterdag blijft lastig in te schatten. Aan de ene kant komt een neerslagzone opzetten vanuit het zuiden, aan de andere kant komt aan de grond koude lucht binnenwaaien vanuit het noordoosten. Op grotere hoogte waait de wind vanuit het westen. 

De ProgTemp voor Melle deze middag: een lastige opbouw om de neerslagsoort in te schatten.


De combinatie van dat alles zorgt deze ochtend voor een luchtkolom waarvan de de temperatuur in grote delen van Vlaanderen in de onderste 1200 meter iets boven het vriespunt ligt. Dat zorgt voor regen. In de loop van de dag zal deze luchtkolom in de omgeving van Gent iets afkoelen, waardoor de regen kan overgaan in smeltende sneeuw. Hoe dichter tegen de Nederlandse grens, hoe groter de kans op sneeuw. Bij voldoende intensiteit kan zich een dun sneeuwdekje vormen.

Na een nacht met lichte vorst, loopt de temperatuur morgen zondag op tot 3°C. Begin volgende week komen we in zachtere lucht terecht, met maxima rond 10°C en geregeld regen. Mogelijk wordt het tegen komend weekend opnieuw kouder, maar dat is nog altijd onzeker (zie bespreking in de vorige bijdrage).



donderdag 28 januari 2021

Opnieuw sneeuw mogelijk in het weekend, later kouder?

Op de wat langere termijn komen de hoofdberekeningen van zowel het Europese als het Amerikaanse weermodel met winterse weerkaarten op de proppen. Ze krijgen daarin steun van een deel van de ensemble-leden. Zekerheid is er nog lang niet, maar interessant wordt het in elk geval wel. Ook op kortere termijn staan er ons enkele winterse speldenprikjes te wachten. Mogelijk valt er overmorgen opnieuw (natte) sneeuw; het lijkt wel een gewoonte te worden tijdens de weekends van deze januarimaand.

In de berekening van deze ochtend laat het Europese weermodel een sneeuwdek zien boven het grootste deel van Vlaanderen. In de praktijk kan dit evengoed wat meer naar het noorden of zuiden zijn. (bron: ecmwf.org)


Laat ons eerst kijken naar de korte termijn. Vandaag trekt een regenzone over onze omgeving. Daardoor is de totale neerslagsom deze maand over de 100 mm gegaan hier in Drongen. Vlaanderen is daarbij wel in de zachte lucht terecht gekomen, met maxima boven de 10°C. In het noorden van Nederland is het een stuk kouder (zie vorige bijdrage). Vannacht volgt er alweer een regenzone, bij minima rond 9°C.

Morgen vrijdag ligt er een depressiekern voor de Nederlandse kust. Het warmfront ligt daarbij boven Nederland en vormt nog altijd de scheiding tussen koudere lucht in het noorden en veel zachtere lucht in het zuiden. In de regio Gent liggen de maxima morgen rond 10 à 11°C. 's Avonds laat trekt een koufront over onze omgeving. Veel neerslag valt er niet, maar we komen vanaf dan wel in de koudere luchtmassa terecht. Het kwik daalt richting het vriespunt.

Zaterdag trekt dan een depressiekern ten zuiden van ons langs, over het noorden van Frankrijk. Onze omgeving is dan in de koude luchtmassa terecht gekomen. Het Europese weermodel laat nu al enkele keren het neerslaggebied van de depressie over Vlaanderen trekken, met vrij veel natte sneeuw en sneeuw, temperaturen iets boven het vriespunt en een sneeuwdek van enkele centimeters. Het blijft afwachten waar deze neerslagzone overmorgen precies terecht zal komen, maar de kans op een sneeuwdekje is vrij groot. Vergeet wat u de voorbije dagen hoorde (ook van mij) over de neerslag die zaterdag op het laatst zou overgaan in sneeuw. We zijn ondertussen in een ander scenario terechtgekomen. De neerslag komt uit het zuiden opzetten en begint vrijwel meteen als natte sneeuw en later sneeuw.

De neerslagzone trekt zaterdag stilaan naar het noorden. Blauw is sneeuw, groen is regen. Het wordt dus millimeterwerk. (bron: ecmwf. org)


Er zijn twee gevaren. Als de neerslagband wat te ver naar het noorden doorschuift, komen we in de zachte lucht terecht en begint het te regenen. Blijft de neerslagband iets zuidelijker, dan valt de sneeuw boven het noorden van Frankrijk en blijft het hier gewoon droog (zie kaartje hierboven). Het hangt dus af van details, die pas op het laatste moment duidelijk zullen worden. Bij de berekening van het Europese model van deze ochtend, valt alles precies op zijn plaats om bij ons in de regio Gent sneeuw te krijgen. De meeste leden van het ensemble gaan mee met de hoofdberekening, dat verhoogt toch wat de betrouwbaarheid.

Zondag komen we dan in een rustig zadelgebied terecht. Bij voldoende opklaringen kan het 's ochtends enkele graden vriezen, overdag liggen de maxima rond +3°C. De dauwpunttemperatuur blijft negatief, dus een eventueel sneeuwdek zal nog niet volledig wegsmelten. Dat gebeurt wel in de nacht van zondag op maandag. Dan trekt een regenzone over ons land, mogelijk voorafgegaan door wat smeltende sneeuw. Bij onze noorderburen kan er zelfs wat ijzel vallen. 

Het ensemblegemiddelde van het Europese weermodel voor het weekend van 7 februari: hoge luchtdruk boven Scandinavië, met bij ons een oostelijke wind. (bron: ecmwf via wetterzentrale.de)


Begin volgende week zorgt een depressiekern ten westen van Ierland bij ons voor een zuidwestelijke stroming. Het wordt dan tijdelijk weer regenachtig en zacht, met maxima rond 10°C. In het tweede deel van de week begint de luchtdruk te stijgen boven IJsland en Scandinavië, zowel volgens het Europese als het Amerikaanse weermodel. Boven Scandinavië en westelijk Rusland liggen erg koude luchtmassa's, terwijl het ten zuiden van ons net erg zacht is. De grens tussen beide luchtmassa's komt dicht bij ons te liggen. Ik durf absoluut nog niet te zeggen welke van beide het uiteindelijk zal halen, maar in het ensemble zien we in elk geval de kans op matige vorst en ijsdagen geleidelijk toenemen vanaf het weekend van 6 en 7 februari.

De ensemble-verwachting voor de minima en maxima in de regio Gent: op lange termijn toenemende kans op matige vorst en eventueel ijsdagen, maar ook de zachte opties zijn nog ruim vertegenwoordig. (bron: ecmwf.org)



dinsdag 26 januari 2021

Grote temperatuursverschillen tussen Vlaanderen en Nederland

In deze winter blijven wat koudere en zachte periodes elkaar afwisselen. Het is de week die komt niet anders. Na wat natte sneeuw hier en daar de voorbije dagen, schakelen we vanaf morgen over op zacht weer. Opvallend is dat de scherpe grens tussen het erg zacht weer bij ons en gevoelig kouder weer boven het midden van Nederland komt te liggen. Tijdens het weekend gaat de temperatuur ook bij ons weer naar beneden en kan er opnieuw winterse neerslag vallen.

Een stilaan vertrouwd beeld deze winter in Vlaanderen: hier en daar een dun laagje sneeuw.


Het koudere weer van de voorbije dagen is veroorzaakt door kleine lagedrukgebiedjes boven en ten zuiden van onze omgeving. Het is een niet-wetenschappelijke vuistregel van mij: kou veroorzaakt door een lagedrukgebied, is vrijwel nooit een lang leven beschoren. Vanavond nadert een frontaal systeem, verbonden aan een depressiekern boven de Noordzee. De eerste neerslag valt in onze omgeving als natte sneeuw bij +1°C, waardoor er de komende nacht hier en daar een papperig sneeuwdekje kan ontstaan. 

Achter het occlusiefront ruimt de wind morgenochtend naar het westnoordwesten, waardoor zachte zeelucht binnenwaait. 's Middags ligt de temperatuur in de regio Gent al rond 5°C. Eerst valt er nog wat regen, later blijft het overwegend droog.

Donderdag keert het front als warmfront op zijn stappen terug. Het blijft zich de hele dag in onze omgeving ophouden, waarbij Vlaanderen in de zachte lucht blijft. Het is de hele dag regenachtig bij maxima rond 12°C. De grens tussen deze zachte lucht en koudere lucht is messcherp en ligt boven Nederland. In het noorden van Nederland liggen de maxima zo'n tien graden lager en zelfs het midden van Nederland haalt amper 4°C. In Noord-Brabant en Zeeland is het met 11°C al een stuk zachter. Het hoeft niet gezegd dat een kleine verschuiving van het front dus grote gevolgen kan hebben voor de temperatuur. Dat zien we in het ensemble van ECMWF, waarin een heel klein deel van de leden de koude lucht laten doordringen tot in Vlaanderen. De kans dat dit gebeurt, ligt rond 10 procent. Met andere woorden: weinig waarschijnlijk, maar niet onmogelijk.

Donderdag waait de wind ten noorden van het front uit het koude oosten en ten zuiden ervan uit het zachte westen. Resultaat: 1°C in Groningen en 11°C in Antwerpen. (bron kaart: ecmwf via windy.com)


Vrijdag zien we op het front diverse golftopjes ontstaan, die eigenlijk aparte depressiekerntjes vormen. Dat maakt het nog wat lastiger om de situatie in te schatten, aangezien rond deze kerntjes de zachte en koudere lucht om elkaar heen beginnen te draaien. Grofweg ziet het er naar uit dat de tweedeling in stand blijft: vrij koud in noordelijke Nederland, met daar maxima rond +1, een oostelijke wind en winterse neerslag, een stuk zachter bij ons met maxima rond 11°C; een westelijke wind en regen. Maar de onzekerheid blijft vrij groot.

Zaterdag wordt het front weggeduwd naar het zuiden en komt ook Vlaanderen in de koudere lucht terecht. Dat gebeurt in de loop van de dag. 's Ochtends ligt het kwik nog rond 7°C, in de namiddag rond 2°C. De regen die er eerst nog valt, gaat over in natte sneeuw en sneeuw. Door de natte ondergrond en de zachte voorgeschiedenis, blijft die sneeuw in westelijk Vlaanderen nauwelijks liggen.

In de nacht van zaterdag op zondag vriest het licht in de regio Gent: zo rond -3°C. Verder naar het oosten kan het matig vriezen. Zondag ligt er een hogedrukwig boven onze omgeving. De maxima liggen rond 5°C. Er is dus geen sprake van doorzettend winterweer.

Na het weekend lijkt er zich een depressiekern te vestigen boven de Noordzee. Het wisselvallige weer blijft dan aanhouden, met soms wat koudere periodes maar vaak ook zacht weer. Aanwijzingen voor structureel winterweer zijn er nog niet.

De kansverdeling voor de minima en maxima voor Gent volgens het ensemble van ECMWF.


vrijdag 22 januari 2021

Tijdens het weekend opnieuw wat natte sneeuw

 De komende dagen wordt het opnieuw wat kouder, met tijdens het weekend mogelijk opnieuw een tijdelijk nat sneeuwdekje in onze omgeving. De straalstroom ligt vrij zuidelijk en kleine depressiekernen in onze omgeving laten nu en dan tijdelijk wat koudere lucht binnensijpelen, met winterse neerslag tot gevolg. Maar al even snel waait de wind daarna telkens weer van over zee. Een sneeuwdek is dus geen lang leven beschoren.

Een sneeuwdekje zoals vorig weekend, hoort ook de komende dagen weer tot de mogelijkheden.


Een omvangrijke depressiekern zorgde de voorbije dagen soms voor flink wat wind en ligt momenteel voor de Noorse kust. Deze depressie zorgt nu voor zacht (dooi)weer in het zuiden van Noorwegen en opnieuw voor heel wat sneeuw in het midden en noorden van Zweden. De komende dagen vult de hoofdkern ter plaatse op en ontstaan er secundaire kernen in onze omgeving.

Zaterdag ligt er zo'n depressiekern boven het noordwesten van Frankrijk, met een neerslaggebiedje er omheen gekruld. De wind waait bij ons eerst uit het zuiden, om via het oosten naar het noorden te krimpen. De maxima liggen zaterdag rond 4°C. 's Avonds daalt het kwik enkele graden en bereikt de neerslagzone onze omgeving. De meeste neerslag valt in het oosten. In de regio Gent gaat het om regen en mogelijk ook smeltende sneeuw, verder naar het oosten is de kans op (natte) sneeuw groter. In het uiterste westen blijft het mogelijk volledig droog. U merkt het: veel voorbehoud, want dergelijke kleinschalige systeempjes zijn erg moeilijk exact in te schatten, als meteoroloog moet je daar gewoon eerlijk in zijn.

Zondag nadert vanuit het zuiden een nieuwe depressiekern met neerslaggebied, dat iets actiever is dan dat van zaterdag. Zondagavond en in de nacht van zondag op maandag verwacht het Europese weermodel enkele centimeters sneeuw in heel Vlaanderen, bij minima rond het vriespunt. Maandag overdag waait de wind uit de westelijke sector, met maxima rond 4°C. Er vallen dan lokaal nog wat winterse buitjes.

Ook dinsdag blijft het nog aan de koude kant, maar vanaf woensdag stroomt er subtropische lucht naar ons land en wordt het zacht voor de tijd van het jaar.

De eps-verwachting voor de minima en maxima in Gent (bron: ecmwf.org)


zondag 17 januari 2021

Lucht van over zee ruimt sneeuwdek op

De sneeuwdag van gisteren was het voorlopige "hoogtepunt" van de winter 2020-2021. Voor de omgeving van Drongen was de sneeuwval perfect getimed. Na een paar uur aanhoudende sneeuwval bij -0,5°C kon je in de namiddag en vroege avond een mooie sneeuwwandeling maken. Toen het donker werd, stopte het met sneeuwen en 's nachts is het beginnen te dooien. Voorlopig maakt de winter niet meteen plannen om terug te keren.

De neerslagzone zorgde in Drongen voor een sneeuwdekje van een drietal centimeter.


De sneeuwzone van gisteren was verbonden aan een Atlantische depressiekern nabij Schotland. Achter de sneeuwzone, een occlusiefront, is de wind van het zuiden naar het noordwesten geruimd. De vrij koude landlucht maakte daardoor plaats voor zachtere zeelucht. Vandaag zondag staat er in onze omgeving een westelijke stroming. Het Azorenhoog heeft zich uitgebreid over Spanje en Frankrijk en duwt regenzones tijdelijk weg. Dat is ook morgen maandag nog het geval. De isobaren komen wel dichter tegen elkaar te liggen, waardoor de zuidwestelijke wind in kracht toeneemt. De maxima liggen vandaag en morgen in onze omgeving rond 6°C.

Dinsdag trekt in de zuidwestelijke stroming een actief warmfront mee. Er wordt 5 tot 10 mm regen verwacht. De aangevoerde luchtmassa is subtropisch, waardoor het kwik kan oplopen tot 11°C. De wintergrens trekt zich terug tot het noorden van Scandinavië en het oosten van Europa.

Dinsdag trekt een actief warmfront over ons land en komen we in erg zachte, subtropische lucht terecht. (bron kaart: UK MetOffice)


Woensdag komt er in deze situatie weinig verandering. Er is veel bewolking, er valt nu en dan regen (minder dan op dinsdag) en de maxima liggen rond 11°C. De wind waait matig tot vrij krachtig uit het zuidwesten. 

Donderdag ligt er een depressiekern boven de Britse Eilanden. Die zorgt voor een zuidwesterstorm op de zuidelijke Noordzee en een vrij krachtige wind bij ons. Het wordt iets minder zacht dan de vorige dagen, met maxima rond 9°C. Dat komt omdat de straalstroom wat meer naar het zuiden zakt. De zuidwestenwind voert bij ons niet langer subtropische, maar wel getransformeerde polaire lucht aan.

Vrijdag verplaatst de depressiekern zich naar de Noorse kust. Bij ons is het dan licht wisselvallig met maxima rond 7°C. Winterweer vinden we dan terug in het noorden en midden van Scandinavië, waar ijskoude lucht uit Siberië wordt aangevoerd. Oost-Europa daarentegen wordt overspoeld door zachte zeelucht. 

Winterweer vinden we vrijdag alleen nog terug in midden- en noord-Scandinavië. Oost-Europa loopt vol zachte zeelucht. (kaart: temperatuur op 850 hPa, ecmwf via wetterzentrale.de)


Tijdens het weekend blijft de straalstroom ten zuiden van ons lopen (en zachte lucht naar Oost-Europa sturen). De hoofddepressie nabij Schotland produceert enkele secundaire depressiekernen boven onze omgeving. Als die kerntjes ten zuiden van ons langstrekken, kunnen ze mogelijk weer wat winterse neerslag produceren, maar dat is nog moeilijk in te schatten. Hetzelfde geldt voor de temperatuur. Trekken de kerntjes ten zuiden, dan liggen de maxima rond 3°C. Volgen ze een meer noordelijke koers, dan kan het kwik tot dicht tegen de 10°C liggen. 


woensdag 13 januari 2021

Kans op sneeuw, later weer zachter

 Morgen donderdag en zaterdag zien we mogelijk wat sneeuwvlokken dwarrelen in het laagland en zelfs een tijdelijk sneeuwdekje is niet ondenkbaar. Helaas is dit niet de opmaat naar een periode met echt winterweer. Na het weekend neemt een westelijke stroming het heft in handen. Een blokkade op de Oceaan komt te veel naar het westen te liggen. De kans dat alles nog goed komt te liggen voor een langdurig koude periode, lijkt niet groot. Gelukkig kunnen in de weerkunde de kaarten soms snel keren.

Het Europese weermodel berekent (voorlopig!) een sneeuwdek van 6 cm op zaterdag in delen van West- en Oost-Vlaanderen. Ook morgen kan er al wat sneeuw vallen. (bron: ecmwf.org)


Morgen donderdag trekt een kleine depressiekern over het noorden van Frankrijk. In combinatie met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië, zorgt dat bij ons voor een oostelijke wind. Het front van deze depressie vormt de scheiding tussen zachte lucht ten zuiden en koudere lucht ten noorden. Het ziet er naar uit dat de neerslagzone boven Vlaanderen komt te liggen, waarbij we nipt in de koude lucht blijven. Dat betekent dat de neerslag meest waarschijnlijk zal vallen als (natte) sneeuw. Het luistert allemaal heel erg nauw. Een kleine verschuiving van de kern naar het zuiden kan betekenen dat het uiteindelijk bij ons droog blijft. Komt de kern iets meer ten noorden uit, dan komen in de zachte lucht terecht en valt er regen. We moeten de situatie morgen dus op de voet opvolgen, maar de kans dat er een nat sneeuwdek komt te liggen in de regio Gent, is zeker aanwezig.

De situatie voor morgen toont aan dat het op details aankomt: het front iets meer naar het zuiden en het blijft droog, iets meer naar het noorden en er valt regen in plaats van sneeuw. (bron kaart UK MetOffice)


Het Scandinavische hogedrukgebied zakt naar het zuiden en komt vrijdag boven onze omgeving te liggen. Dat betekent dat het vrijdagochtend licht vriest. Vrijdag overdag blijft het droog, bij maxima rond 2°C. In de nacht van vrijdag op zaterdag bevinden we ons nog altijd onder de hogedrukkern. Ook dan vriest het 's nachts licht. Vanuit het zuidwesten nadert er zaterdag een frontaal systeem, verbonden aan een depressiekern boven de Britse Eilanden. De wind draait naar het zuiden en in eerste instantie blijft het nog koud. s' Middags ligt de temperatuur nog altijd rond of iets onder het vriespunt. Als de neerslagzone ons bereikt, begint het te sneeuwen. Die sneeuw blijft liggen. Volgens het Europese model ligt er zaterdag in de regio Gent uiteindelijk 6 cm sneeuw, al moeten we zo ver op voorhand uiteraard nog altijd een slag om de arm houden. Om de onzekerheid te illustreren: het Britse UKMO-model houdt de neerslagzone zaterdag nog ver uit de buurt en laat ons veel langer onder de hogedrukinvloed blijven.

Als er een sneeuwdek ontstaat, lijkt dat niet lang te overleven. In de nacht van zaterdag op zondag overspoelt veel zachtere zeelucht Vlaanderen en op zondag is er van winterweer niet veel meer te bespeuren, met maxima al rond 6°C. Het ensemble laat niet veel ruimte voor de koudere oplossingen.

Begin volgende week komen we dan in een strakke zuidwestelijke stroming terecht. De polaire straalstroom blijft wel ten zuiden van onze omgeving liggen. Extreem zacht weer blijft daardoor uit, maar de kans op echt winterweer is ook klein. Waarschijnlijk krijgen we wisselvallig weer met maxima tussen 6 en 9°C en minima meestal rond 3°C.

Toestand in Zweden

Gisteren trok een ongeziene sneeuwstorm over midden en noord-Zweden. Aan de kust van de provincie Västernorrland stond een storm (9 Bft) en viel er tot 70 cm verse sneeuw. Dat heeft daar tijdelijk een einde gemaakt aan de schaatsmogelijkheden. Alle dichtgevroren meren liggen er nu onder een dik pak sneeuw. De ijsclubs staan voor een erg moeilijke taak om er de geveegde banen opnieuw open te krijgen. De winter blijft daar wel aanhouden, met de komende dagen vaak temperaturen onder de -20°C.

De tractor met sneeuwruimer van ijsclub Tavelsjö AIK sneeuwde gisteren volledig in. De ijsbaan is uiteraard tijdelijk gesloten. (foto: Mattias Bornerberg)