De Bleukensweide in Leest heeft het voor elkaar. Daar vindt morgen zaterdag het officiële Vlaams Kampioenschap marathonschaatsen op natuurijs plaats. Om 8.30u vertrekken een vijftigtal wedstrijdschaatsers (het maximum aantal toegelaten) voor een wedstrijd over 30 ronden van 800 meter, met de Vlaamse titel bij mannen en vrouwen als inzet.
vrijdag 19 januari 2024
Vlaams Kampioenschap marathon op natuurijs op de Bleukensweide
woensdag 14 december 2022
Eerste schaatsers op het ijs
In Nederland werd er vandaag hier en daar al op natuurijs geschaatst. Meestal gebeurde dat op ijsbanen waar water is verneveld op een betonnen oppervlak, tot er een laagje ijs van minstens 3 cm ontstaat, waaronder dus geen water ligt. Het hoeft niet gezegd dat dit geen gevaar inhoudt, behalve dan dat het ijs afslijt onder de schaatsen of afsmelt door stralingswarmte en het beton hier en daar bloot komt te liggen. Niet zo gevaarlijk voor de schaatsers, maar erg slecht voor de schaatsen zelf. Enkele jaren geleden is daarom zelfs eens een wedstrijd stilgelegd. Vanavond vindt trouwens opnieuw de eerste marathonwedstrijd plaats op dit soort baan, hopelijk wel over de volledige afstand.
Hier en daar is ook al een Nederlandse schaatser gesignaleerd op écht natuurijs op ondiep water. Voor de grote massa is dat ijs nog onbetrouwbaar. In Vlaanderen zijn we dubbel benadeeld als natuurijsschaatsers ten opzichte van Nederland: we liggen iets zuidelijker waardoor het vaak wat minder hard vriest én we hebben ook minder waterpartijen ter beschikking. Dat laatste maakt dat schaatsers in Vlaanderen al snel allemaal op dezelfde plekken terecht komen en dat maakt het uiteraard extra gevaarlijk als het ijs nog niet echt dik is.
![]() |
| De Bleukensweide in Mechelen in feburari 2021 (foto: Jan Milants) |
Eén van die plaatsen is de Bleukensweide in Mechelen. Het ijs was daar deze ochtend 3 cm dik. Dat volstaat ook op een ondergelopen weide nog niet. Op beelden was te zien hoe ijsmeester Karel Van Bruysel het ijs testte met een paar ski's onder de voeten, om zijn gewicht te verdelen op het dunne ijs. Dat kan je doen op een ondergelopen weide waar het water amper 30 cm diep is, maar dat mag je absoluut niet doen op dieper water, zoals Karel ongetwijfeld zelf ook wel weet. Als je met ski's of langlauflatten toch door het ijs zou zakken op diep water, dan kan je onmogelijk zelf uit het water klimmen omdat de latten je hinderen en vast blijven haken onder het ijs. Ook omstaanders kunnen je om dezelfde reden véél moeilijker of niet uit het wak halen. Ik heb zelf ook wijsheid niet in pacht; deze wijze raad kreeg ik van mijn Zweedse schaatsvrienden, met massa's ervaring op het natuurijs.
De lichte tot soms matige vorst zal het ijs de komende nachten nog wat doen aandikken, maar voor massaal schaatsplezier komt de doorzettende dooi van zondagnamiddag allicht net te vroeg.
maandag 15 februari 2021
Oprechte dank aan al wie schaatsen mogelijk maakte
Nu de regen hier weer tegen het raam tikt en de zuidwestenwind om het huis waait, is het tijd voor een terugblik op de voorbije vorstperiode. Ze was nét lang en koud genoeg om hier en daar voor ouderwets gezellig schaatsvertier te zorgen, maar te kort en niet streng genoeg voor een echte schaatsperiode van formaat. Ook de covid19-pandemie zorgde uiteraard voor extra complicaties.
![]() |
| De Bleukensweide in Leest, Mechelen (foto: Jan Milants) |
De vorstperiode was in Vlaanderen wat minder fel dan eerst door de weermodellen werd verwacht. Dat kwam vooral omdat er op zondag 7 februari hier wat minder sneeuw viel dan voorzien. Dat op zich kleine detail had gevolgen voor de rest van de winterweek. De nachtelijke uitstraling is boven een dun sneeuwdek kleiner dan boven een dik sneeuwdek. Daardoor lagen de minima de voorbije week vaker tussen -6°C en -11°C dan tussen de eerder voorziene -8° en -15°C en dat scheelt toch meteen een stuk voor de ijsvorming. De sneeuw was nochtans op het perfecte moment gevallen: helemaal bij het begin van de vorstperiode, toen er nog nergens ijs lag.
Opvallende vaststelling: door het dalende aantal koudegolven lijkt Vlaanderen, nochtans net als Nederland een bakermat van het schaatsen op natuurijs, een deel van zijn schaatskennis te verliezen. Meer en meer zie je overheden en organisaties in een kramp schieten als er een ijsvloer ontstaat. Vanachter het bureau van menig ambtenaar en politicus wordt er met schaatsverboden gegoocheld dat het een lieve lust is. Daarbij is er in de loop der jaren in Vlaanderen om god weet welke reden een soort van 12 centimeter-fetish ontstaan. Schaatsijs zou onveilig zijn als het minder dan 12 cm dik is en dan, hocus pocus, absoluut veilig voor een menigte vanaf 12 cm en meer. Natuurlijk is het veel complexer dan dat. Ik kom er later nog wel eens op terug.
![]() |
| Perfect zwart ijs hoeft bij matige vorst echt geen 12 cm dik te zijn om veilig schaatsers te kunnen dragen. |
Nog een opvallende vaststelling: het imago van de Kraenepoel in Aalter als hét schaatswalhalla van Vlaanderen heeft door het totale schaatsverbod van de voorbije week een gigantische deuk gekregen. Dat verbod had deze keer niets met ijsdikte te maken, maar wel met coronamaatregelen. De lokale overheid in Aalter was één van de weinige die niet bereid was om wat moeite te doen om haar bevolking in veilige omstandigheden te laten genieten van mentaal helend schaatsplezier in de gezonde open lucht onder een heerlijk winterzonnetje.
Dat kon nochtans wel, bleek in vele andere gemeenten en steden. In Deinze, buurstad van Aalter, liet burgemeester Jan Vermeulen hemel en aarde verzetten om het schaatsen op natuurijs mogelijk te maken. Eerst op ondergelopen Leiemeersen, later ook op de Oude Leie. Hij kreeg daarbij de hulp en medewerking van grondeigenaren, Natuurpunt, de stadsdiensten, de politiezone Deinze, hulpdiensten en stewards. Het resultaat: dagenlang stralende gezichten onder de winterzon, uitgelaten kinderen en supertevreden ervaren schaatsers.
![]() |
| Toegestaan schaatsplezier op de ondergelopen Leiemeersen in Bachte-Maria-Leerne (Deinze). Met de volkstoeloop op donderdag en vrijdag viel het echt wel mee. |
Schaatsers uit de omgeving van Mechelen namen speciaal contact met mij op. Ik citeer hen: "Wij voelen de frustraties van de schaatsers in Aalter na de beslissing van hun burgemeester. Dat het ook anders kan, bewijzen ze hier in Mechelen op de Bleukensweide in Leest. Het gaat hier over een gebied van agentschap Natuur en Bos dat via een sluizensysteem kan worden onder water gezet. Ondiep en toch 5 ha groot. Dinsdag was het stadsbestuur nog zeer aarzelend en kon iedereen in de pers lezen dat er niet op de Bleukensweide zou mogen geschaatst worden. Woensdag werd het al oogluikend toegestaan. Naar het weekend toe werd alles in gereedheid gebracht om een massa toe te laten en dit echt op maat van schaatsers. Omwille van corona mochten er maximaal 750 schaatsers tegelijk op het ijs. Er bleef slechts één ingang over, enkel schaatsers kregen toegang, wandelaars en sledes werden op het ijs verboden. Toezicht door stewards werd voorzien, politie kwam af en toe langs. Het komt er op neer dat in Mechelen een serieuze inspanning geleverd is om het schaatsen mogelijk te maken op een veilige manier. Als fervente schaatsers zullen we in deze vorstperiode vijf dagen de mogelijkheid gehad hebben in het Mechelse om veilig op het ijs te staan!'
![]() |
| Schaatsers het voorbije weekend op de Bleukensweide in Leest, Mechelen (foto: Jan Milants) |
Ook elders in Vlaanderen zag je genietende schaatsers onder welwillend toezicht van lokale overheid, ijsmeesters en soms ook stewards. De venplassen in Kalmthout zagen er fantastisch uit en dat was lang niet de enige plek. Namens alle natuurijschaatsers in het algemeen en de volgers van de IJsverwachting in het bijzonder: oprechte dank aan iedereen die er met hard werk en puike organisatie heeft voor gezorgd dat schaatsen in de buitenlucht in deze moeilijke periode toch mogelijk was!
Hieronder nog wat foto's (© Jan Milants) van de Bleukensweide:








