Posts tonen met het label Tavelsjö. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Tavelsjö. Alle posts tonen

zaterdag 2 december 2023

Scandinavische kou sijpelt door tot bij ons

 Een deel van de Scandinavische kou (zie vorige bijdrages) is doorgesijpeld tot in de Lage Landen. De voorbije dagen viel er hier en daar wat winterse neerslag en de minimumtemperatuur deze ochtend in mijn tuin in Drongen (vlak bij Gent) was zowaar -6°C. Het blijft nog eventjes aan de koude kant, met morgen zondag mogelijk wat natte sneeuw, maar volgende week gaat de temperatuur opnieuw omhoog en aan natuurijs op uitgebreide schaal in de Benelux moeten we nog niet denken.


De Kraenepoel in Aalter lag vandaag volledig dichtgevroren, na een nachtje van -6°C. Na morgen smelt het ijs weer weg.


Sneeuw in Oostende op zaterdag 2 december bij -2°C.


In Scandinavië blijft het voorlopig nog ijzig koud. Op enkele plaatsen zijn daar de voorbije dagen sneeuw- en kouderecords verbroken voor november. Dat is nog geen garantie op een koud vervolg van de rest van de winter. Een bekende Zweedse weerspreuk luidt: "Anders braskar, Julen slaskar." Onmogelijk om letterlijk te vertalen, maar Anders is de naamdag van Andreas op 30 november en Julen is Kerstmis. Het komt er op neer dat als je op 30 november hard moet stoken tegen de vrieskou, dat het dan met Kerstmis zal dooien. Een weerspreuk zoals een ander natuurlijk, maar dikwijls zit daar toch een kern van (statistische) waarheid in.

De vroege Zweedse vrieskou heeft ervoor gezorgd dat er vorig weekend al enkele natuurijsbanen op meren zijn geopend, onder meer in Piteå en Tavelsjö (Umeå). Helaas heeft een sneeuwstorm langs de Zweedse oostkust op woensdag de ijsbanen bedolven onder een dik pak sneeuw en er zal heel wat werk nodig zijn om ze weer vrij te maken.

De ijsbaan van Tavelsjö vorig weekend. (foto Anders Enetjärn - AIK Tavelsjö)


Enkele dagen later moest er al met man en macht gewerkt worden om de ijsbaan weer vrij te maken na een sneeuwstorm. (foto: Tobias Sundqvist - AIK Tavelsjö)


Op de wat langere termijn, naar volgend weekend toe, zien we op de weerkaarten een strijd tussen Atlantische depressies en een krachtig hogedrukgebied boven het westen van Rusland. Dat zorgt voor zacht weer in de Benelux en voorlopig nog koud weer boven het oosten van Europa en Scandinavië, maar de zachte lucht lijkt ook meer en meer naar het oosten en noorden op te dringen.

zaterdag 27 november 2021

Scandinavische diepvrieskou sijpelt mondjesmaat door

Scandinavië is nu echt de diepvries ingedoken, met de voorbije nacht zelfs een -34,7°C in Buresjön in Zweeds Lapland. Dat is erg koud voor november. Uiteraard wordt er in Zweden nu volop geschaatst. In Tavelsjö is zelfs een eerste geveegde natuurijsbaan open gegaan van 2,5 kilometer lengte. Met de koude vooruitzichten zullen ook de langere banen binnenkort kunnen opengaan. De mogelijkheden voor nordic skating zijn er vrijwel onbeperkt. Nu en dan sijpelt er wat van deze noordse kou naar de Lage Landen door, maar voorlopig niet voldoende om vorst van betekenis op te leveren. In de hoge Ardennen ligt er wel voor het eerst deze winter een sneeuwdek, dankzij deze koude polaire lucht.

De meren in Zweden vriezen nu volop dicht.


Op de hoogtekaarten zien we de straalstroom sterk meanderen en een duik maken van Groenland naar Spanje en Portugal, om vervolgens weer te klimmen via de Alpen naar het zuiden van Finland en noordwesten van Rusland. Het golfdal is gevuld met koude polaire lucht. Bij ons gaan de scherpste kantjes van de kou er af, omdat de lucht over de relatief warme oceaan en Noordzee reist. Op grotere hoogte is de lucht nog koud genoeg om sneeuw op te leveren in de Ardennen en de Alpen. Ook in het Nederlandse en Vlaamse binnenland valt er hier en daar sneeuw. Bij opklaringen tijdens de nachten vriest het licht.

De straalstroom meandert sterk. Noord- en noordwest-Europa bevinden zich aan de koude kant van deze "luchtrivier" (bron kaart: gfs via wetterzentrale.de).


Het koudere, gure weertype houdt aan tot en met maandag. Dinsdag komen we tijdelijk in de warme sector van een Atlantische depressie terecht, met temperaturen in het laagland rond 10°C, ook 's nachts. Woensdagavond passeert het koufront en keert het guurdere weertype terug. Er is dan opnieuw kans op winterse neerslag en wat lichte vorst tijdens de nachten. 

De minima en maxima voor Gent volgens de 50 berekeningen van het ensemble van ecmwf (bron: ecmwf.org)

Vanaf 6 december lijkt de kans op kouder winterweer wat toe te nemen, onder invloed van een noordelijk hogedrukgebied. Ongeveer de helft van de eps-leden berekenen dan lichte tot matige vorst tijdens de nachten. Dat betekent uiteraard ook dat de andere helft geen vorst berekent. Het blijft in elk geval de moeite lonen om de weerkaarten in de gaten te houden, en dat kunnen we niet elke winter zeggen.

woensdag 17 november 2021

Eerste koudere periode komt er aan

Voor het eerst dit najaar lijkt een koudere periode in zicht. Er ontstaat komend weekend een blokkade op de noordelijke Atlantische Oceaan, waardoor de stroming bij ons naar het noorden tot noordoosten ruimt. Zondag trekt een koufront over ons land en de dagen daarna neemt de kans op winterse neerslag en vorst tijdens de nachten toe.

Maandag komen we in een noordoostelijke stroming terecht. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Tot en met zaterdag bepaalt een hogedrukkern ten zuiden van ons land ons weerbeeld. We krijgen tot dan rustig en soms erg grijs weer in Vlaanderen, met zacht weer voor de tijd van het jaar. De maxima liggen rond 12°C, de minima rond 8°C. Absoluut geen winterse toestanden dus.

Zondag zien we een belangrijke verandering op de weerkaarten. Het Zuid-Europese hogedrukgebied verzwakt en trekt weg naar het oosten. Een ander exemplaar vat post ten zuiden van IJsland. Daardoor ruimt de stroming in onze omgeving zondag van het westen naar het noorden. Dat gaat gepaard met de doortocht van een koufront. Verwacht ook dan nog geen winterse toestanden. Het kwik loopt zondag nog op tot 9 à 10°C en daalt na de passage van het koufront tot 7°C.

Maandag zou het hogedrukgebied een uitloper ontwikkelen naar het zuiden van Scandinavië, terwijl er boven de Golf van Biskaje een ondiepe depressiekern ligt. De stroming ruimt dan bij ons verder door naar het noordoosten. Er hangt eerst nog veel lage bewolking, bij maxima rond 7 à 8°C in de regio Gent. Als het in de nacht van maandag op dinsdag voldoende uitklaart, kan het licht vriezen. Die kans ligt momenteel rond 50 procent.

Dinsdag zou dan, volgens de ensembleverwachting van ECMWF, een zonnige maar koude dag worden, met maxima niet veel hoger dan 5°C. De hoofdberekening houdt het zelfs bij een zuinige 3°C.

De ensembleverwachting voor de temperatuur in de regio Gent de komende 10 dagen (bron: ecmwf.org)


Vanaf woensdag lijkt de kans groot dat we in een noordelijke hoogtestroming terecht komen, in stand gehouden door een hogedrukblokkade op de noordelijke Atlantische Oceaan. De bovenluchten koelen verder af, tot rond -6°C op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte). De onderste luchtlagen worden opgewarmd door het relatief warme zeewater. Dat alles zorgt voor een wisselvallig weerbeeld, met buien die soms een winters karakter kunnen hebben. De maxima liggen in de regio Gent vanaf woensdag meestal rond 6°C. De kans op lichte vorst tijdens de nachten ligt eerst rond 25 en later rond 50 procent. Mogelijk krijgen we dus een licht winters weerbeeld.

Schaatsen in Scandinavië

In grote delen van noordelijk Scandinavië is het natuurijsseizoen volop begonnen. Geveegde banen zijn er voorlopig nog nauwelijks of niet, maar de langeafstandschaatsers gaan met gids en vaak in clubverband wel al volop het ijs op in Norrland, het noordelijke deel van Zweden. Door de noordelijke stroming steekt ook daar de winter nog een tandje bij. De schaatsmogelijkheden zullen er dus alleen maar toenemen. In Lapland wordt het na het weekend zelfs erg koud. De temperatuur ligt er meestal tussen -10 en -20°C, later zelfs mogelijk rond -25°C. Ook in meer zuidelijke regio's zoals Värmland en Dalarna kan het volgende week permanent vriezen, met hoop op stilaan wat schaatsmogelijkheden, maar dat moeten we nog wat verder in de gaten blijven houden.

De verwachte minima en maxima in het Zweedse Umeå: goede vooruitzichten voor de natuurijsbaan in Tavelsjö (bron: ecmwf.org)


Onder het label Nordic Skating vind je op dit blog meer informatie over het schaatsen op de Zweedse manier.


vrijdag 22 oktober 2021

Vroege winterkou in Scandinavië

In het noorden van Scandinavië is de winter er dit jaar vroeg bij. In Zweeds en Fins Lapland daalde de temperatuur de voorbije dagen al tot onder de -15°C en het Zweedse mijnstadje Kiruna ontwaakte deze ochtend onder een - voor de tijd van het jaar - ongewoon dik pak sneeuw. Morgenochtend ligt het kwik daar rond -15°C, om overdag niet veel hoger te komen dan -9°C. Op en top winters dus.

Een blik uit het venster van het stadhuis van Kiruna levert vandaag al winterse taferelen op. (bron: webcam Kiruna)

De winterkou in het hoge noorden lijkt al een blijvertje te zijn. De komende dagen komt de temperatuur in Kiruna en omgeving niet meer boven het vriespunt uit. Maandag en de dagen erna wordt er een vers pak sneeuw verwacht. Langlaufers zullen dus meer aan hun trekken komen dan schaatsers.

Iets meer naar het zuiden is het winterweer minder extreem. In de bekende schaatslocatie Tavelsjö, nabij Umeå, ligt het kwik vandaag rond het vriespunt. Zondagochtend kan het er streng vriezen, daarna loopt de temperatuur er weer op tot boven nul. Voorlopig nog geen schaatsmogelijkheden in deze regio dus.

Hier en daar is in het hoge noorden wél al geschaatst op natuurijs, vooral op hoger gelegen meertjes. Het begin is er dus. De eerste langetermijnverwachtingen van de weermodellen voor het begin van de winter zijn hoopvol voor natuurijsliefhebbers, helaas is de betrouwbaarheid van deze berekeningen nog altijd erg laag. Maar hoop doet leven en we houden het hier de komende weken en maanden zeker in de gaten!


woensdag 13 januari 2021

Kans op sneeuw, later weer zachter

 Morgen donderdag en zaterdag zien we mogelijk wat sneeuwvlokken dwarrelen in het laagland en zelfs een tijdelijk sneeuwdekje is niet ondenkbaar. Helaas is dit niet de opmaat naar een periode met echt winterweer. Na het weekend neemt een westelijke stroming het heft in handen. Een blokkade op de Oceaan komt te veel naar het westen te liggen. De kans dat alles nog goed komt te liggen voor een langdurig koude periode, lijkt niet groot. Gelukkig kunnen in de weerkunde de kaarten soms snel keren.

Het Europese weermodel berekent (voorlopig!) een sneeuwdek van 6 cm op zaterdag in delen van West- en Oost-Vlaanderen. Ook morgen kan er al wat sneeuw vallen. (bron: ecmwf.org)


Morgen donderdag trekt een kleine depressiekern over het noorden van Frankrijk. In combinatie met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië, zorgt dat bij ons voor een oostelijke wind. Het front van deze depressie vormt de scheiding tussen zachte lucht ten zuiden en koudere lucht ten noorden. Het ziet er naar uit dat de neerslagzone boven Vlaanderen komt te liggen, waarbij we nipt in de koude lucht blijven. Dat betekent dat de neerslag meest waarschijnlijk zal vallen als (natte) sneeuw. Het luistert allemaal heel erg nauw. Een kleine verschuiving van de kern naar het zuiden kan betekenen dat het uiteindelijk bij ons droog blijft. Komt de kern iets meer ten noorden uit, dan komen in de zachte lucht terecht en valt er regen. We moeten de situatie morgen dus op de voet opvolgen, maar de kans dat er een nat sneeuwdek komt te liggen in de regio Gent, is zeker aanwezig.

De situatie voor morgen toont aan dat het op details aankomt: het front iets meer naar het zuiden en het blijft droog, iets meer naar het noorden en er valt regen in plaats van sneeuw. (bron kaart UK MetOffice)


Het Scandinavische hogedrukgebied zakt naar het zuiden en komt vrijdag boven onze omgeving te liggen. Dat betekent dat het vrijdagochtend licht vriest. Vrijdag overdag blijft het droog, bij maxima rond 2°C. In de nacht van vrijdag op zaterdag bevinden we ons nog altijd onder de hogedrukkern. Ook dan vriest het 's nachts licht. Vanuit het zuidwesten nadert er zaterdag een frontaal systeem, verbonden aan een depressiekern boven de Britse Eilanden. De wind draait naar het zuiden en in eerste instantie blijft het nog koud. s' Middags ligt de temperatuur nog altijd rond of iets onder het vriespunt. Als de neerslagzone ons bereikt, begint het te sneeuwen. Die sneeuw blijft liggen. Volgens het Europese model ligt er zaterdag in de regio Gent uiteindelijk 6 cm sneeuw, al moeten we zo ver op voorhand uiteraard nog altijd een slag om de arm houden. Om de onzekerheid te illustreren: het Britse UKMO-model houdt de neerslagzone zaterdag nog ver uit de buurt en laat ons veel langer onder de hogedrukinvloed blijven.

Als er een sneeuwdek ontstaat, lijkt dat niet lang te overleven. In de nacht van zaterdag op zondag overspoelt veel zachtere zeelucht Vlaanderen en op zondag is er van winterweer niet veel meer te bespeuren, met maxima al rond 6°C. Het ensemble laat niet veel ruimte voor de koudere oplossingen.

Begin volgende week komen we dan in een strakke zuidwestelijke stroming terecht. De polaire straalstroom blijft wel ten zuiden van onze omgeving liggen. Extreem zacht weer blijft daardoor uit, maar de kans op echt winterweer is ook klein. Waarschijnlijk krijgen we wisselvallig weer met maxima tussen 6 en 9°C en minima meestal rond 3°C.

Toestand in Zweden

Gisteren trok een ongeziene sneeuwstorm over midden en noord-Zweden. Aan de kust van de provincie Västernorrland stond een storm (9 Bft) en viel er tot 70 cm verse sneeuw. Dat heeft daar tijdelijk een einde gemaakt aan de schaatsmogelijkheden. Alle dichtgevroren meren liggen er nu onder een dik pak sneeuw. De ijsclubs staan voor een erg moeilijke taak om er de geveegde banen opnieuw open te krijgen. De winter blijft daar wel aanhouden, met de komende dagen vaak temperaturen onder de -20°C.

De tractor met sneeuwruimer van ijsclub Tavelsjö AIK sneeuwde gisteren volledig in. De ijsbaan is uiteraard tijdelijk gesloten. (foto: Mattias Bornerberg)


woensdag 18 november 2020

Geen sneeuw, wel hoge waterstand

 Voorlopig is er nog niets dat er op wijst dat we winterweer krijgen in de Lage Landen. De aankondiging "Daar is de eerste sneeuw" voor komend weekend op de sociale media van een populaire nieuwswebsite was ronduit belachelijk en nergens op gestoeld. Veel meer dan een erg tijdelijke noordwestelijke stroming op donderdag zit er niet in. Daarna komen we aan de "foute" kant van een hogedrukgebied te liggen. We krijgen dan rustig weer, met min of meer normale temperaturen voor de tijd van het jaar.


Morgen zullen er aan onze kust ongetwijfeld nieuwe "strandkliffen" worden gevormd.

De komende dagen is het een Atlantische depressie die bij ons de plak zwaait. Momenteel bevinden we ons in de brede warme sector van dit lagedrukgebied met kern vlak ten noorden van Schotland. De maxima lopen op tot 14°C, wat hoog is voor deze tijd van het jaar. Vanavond bereikt een dubbel koufront onze kust, om vervolgens verder landinwaarts te trekken. De wind spant daarbij behoorlijk aan: tot 7 à 8 Bft op zee en tot 5 Bft in het binnenland. De buienactiviteit blijft al bij al beperkt. De minima liggen rond 10°C. Ondanks de passage van het koufront blijven we dus in een zachte luchtmassa vertoeven.

Hoogwater

Morgen donderdag staat er een vrij strakke noordwestelijke stroming. Aan zee merken ze dat vooral aan de waterstand. We bevinden ons nog in een springtijperiode en de noordwestenwind stuwt het zeewater nog eens extra op. Het hoogwater komt morgennamiddag rond 16 uur op ongeveer 555 cm TAW in Oostende. Dat is nipt onder de waarschuwingsdrempel van 560 cm TAW. In combinatie met een significante golfhoogte van 2 meter, zal dat ongetwijfeld fotogenieke beelden opleveren.

Het hoogwater komt morgen erg dicht tegen de waarschuwingsdrempel van 560 cm TAW (bron: mumm) 

In die noordwestelijke stroming trekt morgen rond of kort na de middag ook een occlusie mee, die plaatselijk wel enkele millimeters regen zal achterlaten. Met maxima rond 13°C blijft het erg zacht voor de tijd van het jaar. Er staat een groot deel van de dag nog vrij veel wind. Pas 's avonds neemt hij in kracht af, bij de passage van een mobiele wig. In deze wig kan het in de nacht van donderdag op vrijdag wat meer afkoelen, met minima die op het platteland dicht tegen het vriespunt liggen. 

Vrijdagmiddag ligt de kern van een hogedrukgebied boven Bretagne, met een uitloper over het zuiden van ons land. Deze kern trekt snel weg naar het oosten, waardoor een warmfront 's avonds onze omgeving kan bereiken. Na een vrij zonnige ochtend neemt de bewolking toe en 's avonds en 's nachts valt er wat regen. De maxima liggen vrijdag rond 8°C.

Zaterdag bevinden we ons opnieuw in de warme sector van een Atlantische depressie. Dat merken we aan de minima: die zijn 's ochtends in onze omgeving niet veel lager dan 8°C. Er hangt vrij veel bewolking, maar het blijft grotendeels droog. Bij maxima van 12°C in Vlaanderen en 7°C in de hoge Ardennen, kan er uiteraard geen sprake zijn van "de eerste sneeuw". 

Zaterdag bevinden we ons in de warme sector van een Atlantische depressie (bron kaart: UK MetOffice)


Op zondag zou dan het koufront een tijdje blijven treuzelen voor onze kust. Het is nog even afwachten wanneer het precies de oversteek zal maken. 

Na het weekend ziet het er naar uit dat we in een zuidwestelijke stroming terecht komen. Een hogedrukgebied boven de Alpen en de Balkan houdt de actiefste neerslaggebieden uit onze omgeving weg. Veel regen wordt er dus niet verwacht. De maxima liggen vanaf maandag meestal rond 10°C, de minima rond 5°C. 

Het hoge noorden

Scandinavië komt de komende dagen in iets koudere lucht terecht, met in het midden van Zweden vanaf vanavond regen die op veel plaatsen over gaat in sneeuw. In Tavelsjö in de omgeving van Umeå bijvoorbeeld begint de neerslag vandaag als regen, maar in de loop van de nacht daalt het kwik richting vriespunt en kan er behoorlijk wat sneeuw vallen. Morgen overdag blijft de temperatuur er dalen, richting -5°C. In de nacht van vrijdag op zaterdag zou het dan volledig uitklaren, waardoor de temperatuur boven het sneeuwdek er kan wegzakken tot -12 à -15°C. Een overtuigende winterinval is het nog niet, want de dagen erna komt de temperatuur er weer rond het vriespunt te liggen.

Nog meer naar het noorden, in Kiruna, was de sneeuw de voorbije dagen volledig weggesmolten. Daar wordt de komende dagen nauwelijks verse sneeuw verwacht, maar het kwik blijft er vanaf morgen weer permanent onder het vriespunt, wat toch wel wat schaatsmogelijkheden moet opleveren in die regio. Met een zak- op hoofdlamp bij de standaarduitrusting uiteraard, want zo stilaan komt de zon er ook overdag niet meer boven de horizon.

De eps-verwachting voor de temperatuur in Kiruna (bron: ecmwf).


In het zuiden van Zweden is er van de winter geen spoor. Linköping bijvoorbeeld verwacht vandaag maxima rond 14°C, wat haast ongezien hoog is voor deze tijd van het jaar. De komende dagen wordt het er wel minder zacht, maar van vorst van betekenis is er geen sprake.






vrijdag 6 november 2020

Eerste vorst van het najaar, maar geen winterweer in het vooruitzicht

Gisteren noteerden we in Drongen de eerste vorstnacht van het najaar, met een minimum van -1,8°C. Ook de voorbije nacht vroor het hier licht in de thermometerhut: -0,7°C. De relatief koude nachten zijn geen lang leven beschoren. De komende dagen draait de stroming naar het zuiden en wordt er gevoelig zachtere lucht aangevoerd. Ook op de langere termijn zien we niet meteen vroeg winterweer opduiken.

Volop herfst, maar nog lang geen winter.


Oorzaak van de koude nachten was het heldere en windstille weer door een hogedrukgebied dat via onze omgeving naar het oosten trok. Ideale omstandigheden voor uitstraling, uiteraard. De komende dagen trekt de hogedrukkern nog verder naar het oosten, waardoor de wind bij ons naar het zuiden draait. In die zuidelijke stroming trekken vanaf zondag ook nog enkele oude storingen mee. De combinatie van de zachtere luchtmassa, windtoename en bewolking, zorgt ervoor dat de nachten dan een stuk zachter verlopen. Van vorst is dan geen sprake meer en ook de maxima zijn vanaf zondag uitzonderlijk hoog voor de tijd van het jaar: rond of iets boven 15°C. De oude fronten zijn nauwelijks nog actief, waardoor er weinig of geen regen valt.

Ook volgende week blijven we in een vrij zwakke zuidelijke stroming. Het hogedrukgebied dat nu nog boven ons ligt, komt dan boven het oosten van Europa terecht. Boven de noordelijke Atlantische Oceaan ligt de klassieke moederdepressie. De combinatie van deze twee systemen houdt de zuidelijke stroming in stand. De maxima liggen meestal tussen 12 en 15 graden, de minima rond 6°C. De kans op vorst in de thermometerhut is klein.

(lees verder onder het diagram)

Het eps voor Drongen (bron: ecmwf.org)


Recordzacht in Zweden

Het vroege winteroffensief in delen van Scandinavië (zie vorige bijdrage) is ook alweer grotendeels achter de rug. In het zuiden van Zweden is het zelfs recordwarm. Daar werd vandaag de hoogte novembertemperatuur ooit geëvenaard. In het dorpje Gladhammar (Kalmar) steeg het kwik tot 18,4°C. Dat is net even hoog als in Ugerup (Skåne) op 2 november 1968 (bron: SMHI). De Zweedse weerdienst vermoedt dat op een andere plek dit record wel verbroken zal zijn, maar nog niet alle waarnemingen zijn al binnengekomen.

In Tavelsjö (Umeå, noord-Zweden) wordt meestal in de eerste helft van november voor het eerst geschaatst op het meer. Dat zal deze keer niet het geval zijn. Vandaag lag het kwik er rond +10°C en ook de komende zeven dagen wordt daar geen vorst van betekenis verwacht. Zelfs in Kiruna in Lapland dooit het momenteel flink, maar daar zakt het kwik vanaf morgen wel weer onder het vriespunt.


vrijdag 24 januari 2020

Noordelijke vorstgrens in Zweden nekt Sigtunarännet

De zachte winter in Europa zorgt voor een eerste afgelasting van een schaatsevenement. De organisatoren van de Sigtunarännet gooien voor dit jaar de handdoek in de ring. Dat melden ze op hun Facebook-pagina. Deze schaatstocht in de omgeving van Stockholm stond gepland op zaterdag 15 februari, maar er ligt momenteel nog altijd geen ijs op het meer waar de tocht zou plaatsvinden en dat is hoogst uitzonderlijk. Ook de vooruitzichten zijn niet koud genoeg om tegen 15 februari een veilige ijsvloer te garanderen voor dit evenement.

De temperatuur op 2 meter hoogte voor morgen is typisch voor deze winter: dooi in het zuiden van Scandinavië, vorst in het noorden.


Boosdoener is de strakke westelijke tot zuidwestelijke stroming die al sinds december vrijwel continue het zuiden van Scandinavië aandoet en de hele tijd zachte, maritieme lucht aanvoert. De vorstgrens ligt vrijwel voortdurend enkele honderden kilometer ten noorden van Stockholm. Dat zorgt uitzonderlijk voor prachtige schaatscondities in bijvoorbeeld de omgeving van Sundsvall. Normaal gezien ligt daar in januari een dik pak sneeuw op het ijs. Nu is de sneeuw tijdens de zachtere periodes weggedooid. Dat heeft twee positieve gevolgen. Ten eerste ligt er een prachtig glad ijsoppervlak waarop het heerlijk schaatsen is. Ten tweede ligt er geen isolerende laag op het ijs: van zodra het na een dooiperiode weer begint te vriezen, dikt de ijsvloer snel aan.
Ik had deze week contact met de voorzitter van de långfärdsskridskoklubb van Sundsvall en hij bevestigde mij dat vrijwel alle meren daar prachtig en sneeuwvrij ijs hebben, iets wat ze nooit eerder hebben meegemaakt deze tijd van het jaar.

Schaatsen met veiligheidsuitrusting kan nu perfect in de omgeving van Sundsvall.


In het noorden van Zweden is er niets aan de hand. Ook daar is de winter een stuk zachter dan normaal, maar dat is nog altijd koud genoeg om de geveegde banen te kunnen openen. Zowel in Luleå als in Tavelsjö (Umeå) kan er volop worden geschaatst en is het ijs dik genoeg om de sneeuwruimers te dragen, zelfs de tractoren.

Vooruitzichten


De komende tien dagen verandert er weinig. In de noordelijke provincies van Zweden blijft het vrijwel permanent vriezen, met nu en dan sneeuw.  In de omgeving van Sundsvall en Östersund blijven dooi- en vorstperiodes elkaar afwisselen met voorlopig nog goede vooruitzichten voor långfärdsskridsko (met gids en veiligheidsuitrusting). Mogelijk valt daar volgende week wel (te) veel sneeuw, waardoor de omstandigheden minder gunstig worden.

De omgeving van Stockholm is en blijft dramatisch voor schaatsers. De temperatuur ligt er de komende week vrijwel voortduren tussen 0 en +7°C, met nu en dan regen of natte sneeuw. De tweede helft van volgende week kan het 's nachts soms licht vriezen, maar dat volstaat niet om schaatsijs te krijgen.

In de omgeving van Falun is het een fractie kouder dan in Stockholm, met dit weekend temperaturen tussen 0 en +4°C. Begin volgende week krijgen ze daar kwakkelweer, met een temperatuur rond het vriespunt en geregeld regen, natte sneeuw of sneeuw. Mogelijk volgen er daarna wat koudere nachten, maar dat is nog niet zeker.

Over de regio Linköping en alles ten zuiden daarvan kunnen we kort zijn: er ligt geen ijs en het vriest er ook de komende tien dagen niet of nauwelijks.






vrijdag 3 januari 2020

Subtropische luchtmassa overspoelt Europa

Het is in zowat heel West- en Noord-Europa uitzonderlijk zacht voor de tijd van het jaar. Oorzaak is een hogedrukgordel boven het zuiden van het continent. Die stuwt een massa subtropische lucht naar hogere breedtes. In Noorwegen zorgde dat voor een nieuwe recordtemperatuur voor januari: 19,0°C in Sunndalsøra, aan de zuidwestkust. Het vorige januarirecord in Noorwegen bedroeg 17,9°C. In Abisko in Zweeds Lapland steeg het kwik de voorbije nacht tot +7°C. In zowat heel Scandinavië, van het uiterste zuiden tot het uiterste noorden, dooide het gisteren.

De temperatuur op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte): subtropische luchtmassa's veroveren zowat heel Europa en zorgden gisteren voor recordhoge temperaturen in Noorwegen. In zowat heel Scandinavië ligt de temperatuur momenteel boven het vriespunt. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


In het zuidwesten van Noorwegen loopt de temperatuur in de winter wel vaker op tot boven de 15°C, omwille van een föhneffect, maar nooit eerder slaagde die föhn erin om het kwik zo hoog op te jagen.
De komende dagen verdwijnen de extreem hoge temperaturen in Scandinavië, maar echt koud weer komt er niet in de plaats.


Ook bij ons is er de komende week niet het minste spoor van de winter te bekennen. Het Azorenhoog kruipt het Europese continent op en zorgt daardoor in de Benelux voor een constante aanvoer van meestal maritieme, maar soms ook continentale subtropische lucht. Vandaag vrijdag zorgt een weinig actief frontaal systeem daarbij voor een beetje regen, maar de komende week blijft het vaak droog. De maxima liggen tijdens het weekend rond 8°C en stijgen begin volgende week tot 13°C. Tegen het volgende weekend zou het weer iets minder zacht worden, met opnieuw maxima rond 8°C. Van vorst tijdens de nachten is de komende week geen sprake.

IJssituatie in Scandinavië en Oostenrijk


Door het extreem zachte weer hebben de geveegde natuurijsbanen in Zweden het lastig. Op veel plaatsen zijn ze gesloten, op andere (zoals in Tavelsjö) zijn er alleen sterk ingekorte banen geopend. Het is daar wachten op een stevige vorstperiode zonder sneeuw. Als die er komt, zal de ijskwaliteit wel erg goed zijn. Toch iets om naar uit te kijken...

In midden- en noord-Zweden wordt er (met veiligheidsuitrusting!) nog geschaatst op de meren. Daar ligt vaak nog een vrij dikke ijslaag dankzij de koude november en koude eerste helft van december.

Uit Oostenrijk kwamen vorige week alarmerende berichten vanaf de Weissensee, waar zelfs het westelijke kleine meer nog niet volledig dicht was gevroren. Daar kunnen ze de komende tijd wel profiteren van het hogedrukgebied, dat de oorzaak is van het zachte weer in het noorden. In de kern van het hogedrukgebied is het helder en windstil en daardoor kan het tijdens de nachten vrij goed afkoelen in Oostenrijk. De koude lucht verzamelt zich daarna in de valleien, waardoor het ijs op de Weissensee de komende dagen kan aandikken. Diep winters is het ook daar niet, maar het zal wel volstaan om op het kleine meer een veilig traject uit te zetten.

donderdag 29 augustus 2019

In volle voorbereiding op het nieuwe schaatsseizoen

De komende weken ben ik druk doende om het nieuwe schaatsseizoen voor te bereiden. Hoewel het nog volop zomer is, komt het begin van het nieuwe schaatsjaar snel dichterbij. Als voorzitter van een schaatsclub betekent dat heel wat werk en bovendien ben ik druk bezig om samen met mijn Zweedse vrienden in Umeå en omgeving een programma uit te werken waardoor ook Belgische en Nederlandse schaatsers komende winter makkelijk naar de prachtige natuurijsbaan van Tavelsjö kunnen afreizen om daar te genieten van een fantastisch en compleet verzorgd schaatsavontuur.

Daardoor zullen de weerkundige besprekingen de komende weken mogelijk wat korter en/of minder talrijk zijn.

Schaatsen in Tavelsjö: met een volledig verzorgd reispakket wordt het komende winter eenvoudiger dan ooit.


Kort weerpraatje


Vandaag trekt een koufront langzaam van west naar oost over ons land. Daardoor schakelt de zomer eventjes enkele versnellingen terug. Het wordt tijdelijk wat minder warm, met vandaag en morgen maxima in de omgeving van Gent rond 24°C.

Zaterdag wordt aan de oostelijke flank van een koufront dat boven de Britse Eilanden ligt, nog een keer erg warme landlucht naar onze omgeving aangevoerd. De maxima komen dan allicht weer rond of zelfs iets boven 30°C uit. Zondagochtend zorgt dan een nieuw koufront voor afkoeling, waardoor de maxima op zondag allicht 10 tot 12 graden lager komen te liggen dan op zaterdag. Er is nog een kleine kans (rond 10 procent) dat het koufront zondag zo lang treuzelt, dat ook dan de maxima nog richting 30°C klimmen, maar we gaan er voorlopig dus van uit dat dit niet gebeurt.

Vanaf volgende week komen we dan op de noordoostelijke flank van het Azorenhoog terecht. Daardoor draait de wind naar het westen tot noordwesten, met de aanvoer van relatief koele maritiem polaire lucht. Ook hier bestaat nog een kleine kans (10-20 procent) dat het zomerse weer toch aanhoudt. Neerslag van betekenis staat voorlopig niet op het programma.

De verwachte minima en maxima voor de omgeving van Gent volgens het ECMWF-ensemble. Een klein deel van de berekeningen gaat zondag voor een tropische dag, de meeste laten het flink afkoelen.






zaterdag 2 maart 2019

Vechten tegen de wind op Tavelsjö

Vrijdagochtend 22 februari 2019. In Tavelsjö, vlak bij de stad Umeå in het noorden van Zweden, komt de zon op bij een vrijwel heldere hemel. Er staat nauwelijks wind. De thermometer duidt er -24°C aan. Op datzelfde ogenblik zit ik zelf nog op de trein van Gent naar de luchthaven van Zaventem, waar ik om 10 uur de SAS-vlucht naar Stockholm Arlanda zal nemen. Een vlucht die wat vertraging oploopt omwille van de mist in Zaventem. De aansluiting met de vlucht naar Umeå komt gelukkig niet in gevaar.

Als ik rond de middag in Stockholm toekom, schijnt de zon daar nog volop. In de verte doemt wel een veld met hoge cirrusbewolking op. De voorbode van het warmfront dat onderweg is naar Zweden.

Hoge bewolking op de luchthaven van Arlanda, de voorbode van een portie zachte lucht.


Terwijl mijn tweede SAS-vlucht mij om 14 uur richting Umeå brengt, zie ik onder mij de bewolking verder toenemen. De Airbus 319 zet na een korte vlucht de daling in en de piloot meldt door de intercom: "The weather in Umeå: overcast, with a temperature of minus four degrees". Een tiental minuten later zet het vliegtuig zich aan de grond. Meteen zie ik op het raampje druppeltjes opspatten. Dat kan alleen maar onderkoelde regen betekenen. Van zodra ik de vliegtuigtrap afdaal, wordt mijn vermoeden bevestigd. Overal zet zich een laagje ijs af en het tarmac aan de aankomsthal ligt er spekglad bij. Strooiwagens rijden over en weer op de taxibaan.

Ik haal de huurauto op, krab het ijs van de ruiten en draai voorzichtig de weg op, voor de laatste 25 kilometer naar mijn eindbestemming Tavelsjö. Op het grootste deel van het traject is de maximumsnelheid 90 kilometer per uur, maar zelfs de Zweden rijden nu opmerkelijk trager. Dat betekent dat het echt wel glad moet liggen. Gelukkig raak ik zonder problemen tot aan de Airbnb van Lena en Mårten, die ik al enkele jaren ken en die voor een heerlijk avondmaal hebben gezorgd. Op de vensterbank naast de keukentafel staat de display van een weerstationnetje. Tijdens de maaltijd zie ik de buitentemperatuur snel oplopen van -3° naar 0°C.

De Airbnb van Mårten en Lena aan de oever van het meer.


De volgende ochtend sta ik al vroeg op het ijs. Het huis van Mårten en Lena ligt aan de oever van het meer. Tweehonderd meter uit de oever ligt de ijsbaan. Ik mag van Mårten en Lena een "spark" lenen: een stoel bovenop twee lange ijzers, die gebruikt wordt als stepslee. Zo raak ik makkelijk tot aan de geveegde ijsbaan én kan ik aan de rand van de baan comfortabel mijn wandelschoenen ruilen voor mijn schaatsen. Of ik de spark gewoon aan de rand van de ijsbaan mag laten staan terwijl ik aan het schaatsen ben, vraag ik. De gastheren kijken verbaasd op. "Natuurlijk mag dat. Er gaat echt niemand mee gaan lopen, hoor." Dit is het Zweedse platteland.

De "spark" van Mårten en Lena aan de rand van de ijsbaan, zo'n tweehonderd meter buiten de oever van het meer.


Het kwik is verder opgelopen tot +3°C. Af en toe priemt de zon door de wolken. Door de ijzige vrieskou van de voorbije dagen, is de temperatuur van het ijs zelf nog ruim onder nul. De warme en vochtige lucht zet daardoor een dikke laag ruige rijp af op het ijs, dat bijzonder stroef is.

De zachte, vochtige lucht boven de nog erg koude ijsvloer, zorgt voor een laag ruige rijp die het ijs bijzonder stroef maakt en scheurtjes verbergt.


De geveegde baan op Tavelsjön is dit jaar 16 kilometer lang, in de vorm van een 8. Ik schaats twee volledige ronden. De kwaliteit van het ijs wordt snel slechter. De ruige rijp verbergt de kleine scheurtjes, die door de oplopende temperatuur beginnen af te brokkelen als je er toevallig in afzet. Twee valpartijen, gelukkig zonder erg, zijn het resultaat. Ik besluit om het wat rustiger aan te doen en schaats nog een halve ronde. Na een tochtje van 50 kilometer trek ik aan de spark mijn wandelschoenen weer aan. Morgen is de dag van de Tavelsjörännet, de wedstrijd van 80 kilometer waarvoor ik mij een maand geleden nogal impulsief voor heb ingeschreven. Het heeft geen zin om mij de dag voor de wedstrijd te veel te vermoeien, laat staan te blesseren.

Het 8-vormige en 16 kilometer lange traject van de natuursijbaan op het Tavel-meer (Tavelsjön)


De wind steekt een tandje bij. Als ik terug op het appartement ben, duidt de thermometer al +6°C aan. De hemel trekt dicht. Ik neem een douche en slijp mijn schaatsen voor de wedstrijd van morgen.

Tavelsjörännet


Op zondagochtend ben ik al wakker lang voor mijn wekker afloopt. Er schijnt een waterzonnetje en op de Zweedse Radio 1 hoor ik de weerwaarnemingen van 6 uur, die hier nog uitgebreid worden afgelezen op de radio: "Umeå Flygplats: -3 grader". Het is dus wat kouder geworden dan verwacht, met wat lichte vorst. Maar in Tavelsjö is de vorst alweer verdwenen. De thermometer aan het raam staat op +2°C. Na de waarnemingen volgt het weerbericht. Ik hoor dat het SMHI verwacht dat de wind nu snel zal toenemen in kracht. Voor het noorden van Zweden geldt voor deze namiddag en avond zelfs een Klasse 2-waarschuwing voor storm, de op één na hoogste klasse. De start van de wedstrijd is voorzien om 10 uur, maar ik besluit om al veel vroeger het ijs op te gaan.

Ik neem opnieuw de spark om aan de ijsbaan te geraken. Het ijs ligt er beter bij dan gisteren. De ruige rijp is verdwenen. Ik doe mijn schaatsen aan. Na mijn vorige ervaring op het natuurijs in Zweden, heb ik wijselijk besloten om mijn "Hollandse" klapschaatsen om te ruilen voor "Zweedse schaatsen": langlaufschoenen met daaronder lage ijzers die speciaal gemaakt zijn om veilig en comfortabel over natuurijs te glijden. Je sukkelt er veel minder snel mee in scheuren, waardoor het aantal valpartijen letterlijk decimeert.

Bij wijze van opwarming schaats ik wat over en weer op de zuidelijke lus. De zon verdwijnt volledig achter de wolken en het waait al hard. Er valt zelfs wat regen en er komt meer en meer water op het ijs. Iets na 9 uur schaats ik naar de startplaats aan Sundlingska Gården, aan de noordwestelijke uithoek van de baan. Ik krijg mijn stoffen wedstrijdnummer overhandigd, dat meteen uit mijn handen waait en in een grote plas dooiwater terecht komt. Het is doorweekt. Ik laat het wapperen in de strakke wind en het is gelukkig weer droog gewaaid nog voor het startschot klinkt.

De startplaats aan Sundlingska Gården, met de mascotte van Tavelsjö (foto: Mårten Edberg)


Ik heb mij ingeschreven voor de langste tocht, de 80 kilometer. We zijn slechts met vijf deelnemers voor deze "Hollandse Uitdaging". Alle andere schaatsers kiezen voor de 32 of 16 kilometer. Om 10 uur stipt weerklinkt het startsignaal. Met de wind in de rug gaat het richting zuidelijke lus. Het ijs is nog vrij goed. Het gaat met een rotvaart. Ik heb besloten om mijn eigen tempo te rijden en laat twee Zweden een lichte voorsprong nemen. Na 7 kilometer volgt een haakse bocht en krijgen we de strakke wind pal tegen. Van een rotvaart gaat het noodgedwongen naar een sukkeldrafje. Voorbij de kruising van de "8" zit de wind weer wat meer van opzij en gaat het weer iets sneller. Het laatste stuk van de ronde, richting finish, staat de wind weer meer op kop. De eerste ronde leggen we af in ongeveer drie kwartier.

Op het stuk meewind in de tweede ronde, maak ik kennis met de schaatser die zich tijdens het eerste stuk tegenwind in mijn zog heeft gezet. Kalvis is een wetenschapper uit Letland die werkt aan de universiteit van Umeå en in zijn vrije tijd wielrenner is. Klimmen is zijn specialiteit, zegt hij. Voorbij het keerpunt is er van praten geen sprake meer. De wind neemt steeds maar in kracht toe en blaast ons soms bijna achteruit. Aan de finish is het hoog tijd voor bevoorrading. "Over deze ronde hebben we tien minuten langer gedaan", merkt mijn Letse medeschaatser op.

Op het einde van de tweede ronde neem ik mijn Letse medeschaatser Kalvis op sleeptouw. Het ijs wordt stilaan erg zacht en het waait steeds harder. (foto: Mårten Edberg).


Niet alleen de wind neemt toe. De temperatuur is inmiddels gestegen tot +7°C en het ijs is boterzacht geworden. Ook meewind daalt het tempo nu fors. Ik zak immers met mijn ijzers dikwijls 1 tot 2 cm diep in het ijs, waardoor ze meer als ankers werken dan als glij-ijzers. Bij elke afzet brokkelt het ijs ook af. Tegenwind halen we nu hooguit nog een wandeltempo en bij forse rukwinden staan we zelfs even stil. Mijn tochtgenoot is een lichtgewicht. Mijn gewicht van bijna 90 kg is nu een serieus nadeel en ik kan mijn mindere conditie niet meer compenseren met mijn betere techniek. Bij het ingaan van de vierde ronde zeg ik mijn nieuwe Letse vriend dat hij niet moet wachten en dat ik op eigen tempo verder schaats.

Die vierde ronde gaat het van kwaad naar erger. Het ijs lijkt wel sorbet. Afzetten lukt niet meer. Ik haal deelnemers van de 16 en de 32 kilometer in. Zij zijn pas na 11 uur gestart en sommigen komen nauwelijks vooruit. Ze trekken centimeters diepe groeven door het zachte ijs. De wind waait bij momenten stormachtig. Ik doe meer dan een uur over die ene ronde van 16 kilometer, net als alle andere schaatsers die nog op het ijs zijn. In overleg met de organisatoren besluit ik om de laatste van de vijf voorziene ronden niet meer aan te vatten. Het heeft geen zin om nog eens meer dan een uur over het ijs te ploeteren in weersomstandigheden die steeds slechter worden. Ik word als vierde in de uitslag opgenomen. Ik ben niet eens echt moe. Schaatsen is gewoon onmogelijk geworden door het zachte ijs en de stormwind. Na een korte huldiging schaats ik nog een laatste stuk van 8 kilometer, tot aan mijn spark en schoenen.

Deelnemers aan de 32 kilometer vechten tegen de wind en laten diepe sporen na in het boterzachte ijs. (foto: Mårten Edberg).

Epiloog


Achteraf gezien hebben de organisatoren brute pech gehad met het weer. De dag van de Tavelsjörännet was toevallig zowat de zachtste en winderigste van de hele winter. Een paar dagen later was het er alweer volop aan het vriezen en lag de ijsbaan er weer perfect bij. De ijsbaan op zich is allicht één van de mooiste van heel Europa, perfect onderhouden door de vrijwilligers van sportverenigig Tavelsjö AIK.

Volgend jaar komt er zeker een derde editie van de Tavelsjörännet. De organisatoren leren uit hun ervaringen. De start zal volgende winter een heel stuk vroeger in de ochtend worden gegeven. Dan is het ijs nog een stuk beter, in het onwaarschijnlijke geval dat het opnieuw zo zacht weer zou zijn. Ik ben alvast uitgenodigd om opnieuw deel te nemen. Daar moet ik geen twee keer over nadenken. Nergens heb ik al zo genoten van het schaatsen als op de prachtige baan in Tavelsjö.







woensdag 15 november 2017

Schaatsen op de verborgen parel Tavelsjö

De mooiste pareltjes ontdek je bij toeval. "Av en slump", in het Zweeds. Geheel bij toeval ontdekte ik zo het voorbije voorjaar de prachtige natuurijsbaan van Tavelsjö nabij de stad Umeå in Noord-Zweden. Toen ik er om een heel andere reden moest zijn, kwam ik er "av en slump" in contact met de leden van de plaatselijke sportclub Tavelsjö AIK. Zij onderhouden er elke winter met veel enthousiasme een prachtig, lang schaatstraject. Nog vrijwel onbekend bij het buitenlandse publiek, maar dat zal niet lang meer duren. Dit is één van de mooiste plekken in Zweden om te schaatsen.


De ijsbaan van Tavelsjö (foto: Tobias Sundqvist)




De geveegde natuurijsbaan van Tavelsjö is maar liefst 20 kilometer lang. Ze loopt in een achtvorm over het hele meer. Je kunt ze dus schaatsen als één lange baan, of kiezen voor de noordelijke (8 km) of zuidelijke lus (12 km). Het fijne van de ijsbaan van Tavelsjö is dat ze alle moois van Zweden combineert. Het meer ligt op het rustgevende Zweedse platteland in een prachtig natuurlijk decor. Maar ook weer niet té afgelegen. Er zijn langs het traject een aantal plekken waar je halt kan houden om iets warms te eten of te drinken.

Het traject met de noordelijke en zuidelijk lus.


De natuurijsbaan van Tavelsjö heeft een paar unieke troeven. Eerst en vooral ligt ze erg noordelijk in Zweden. Dat betekent dat de vorst er in het najaar al vroeg invalt. Het eerste ijs op het meer ontstaat vaak al eind september of begin oktober. Uiteraard smelt dat dan nog een paar keer weg, maar in de eerste helft van november begint het Tavelsjö defintief dicht te vriezen. Dit jaar werd er op 11 november al geschaatst op het noordelijke deel van het meer. Wat dat betreft hebben ze in Tavelsjö dus beduidend betere papieren dan in het zuiden van Zweden, waar het elke keer toch afwachten is of het ijs in de kerstvakantie al betrouwbaar zal zijn.

Het schaatsseizoen begint in Tavelsjö al in de eerste helft van november. Deze foto is een paar dagen geleden genomen, op 11 november 2017. (Foto: Mattias Bornerberg)


Nog een voordeel van de noordelijke ligging: op heldere avonden en nachten maak je een meer dan behoorlijke kans om het noorderlicht te zien. Schaatsen met noorderlicht aan de hemel, dat maakt het helemaal af, natuurlijk.



Het onderhoud van de ijsbaan gebeurt met grote en iets kleinere middelen (foto's: Mattias Bornerberg) 


Nog een troef is dat de ijsbaan onderhouden wordt door een groep enthousiaste en sportieve bewoners. In april ontmoette ik er Mattias, één van die sportieve enthousiastelingen. Hij vertelde mij dat zijn vereniging Tavelsjö AIK over meerdere gemotoriseerde sneeuwruimers beschikt, waarmee ze vrijwel dagelijks de baan schoonvegen en onderhouden. De voorbije zomer hielden ze een geslaagde crowdfunding-actie, waardoor ze een extra tweedehandstractor konden aankopen om komende winter de baan schoon te vegen. Komende winter zal de baan overal vijftien meter breed zijn. Al in december is het ijs er dik genoeg om de zware tractor veilig te kunnen inzetten. Het succes van de inzamelactie - binnen anderhalve maand was er voldoende geld ingezameld - toont ook aan hoe het hele dorp achter de ijsbaan staat.

Zo lag de ijsbaan erbij op Kerstdag 2016 (Foto: Mattias Bornerberg)


Een nadeel van veel mooie plekjes in het uitgestrekte Zweden, is dat ze moeilijk te bereiken zijn, zeker in de winter. Niet zo voor Tavelsjö. Het dorpje (dat zijn naam deelt met het meer) ligt amper 25 kilometer van de univeristeitsstad Umeå, die zijn eigen internationale luchthaven heeft. Vanuit Umeå kan je vlot met het het openbaar vervoer naar Tavelsjö. Een auto huren is dus niet nodig. In het winterse hoogseizoen rijden er op zaterdag zelfs gratis pendelbussen tussen het stadscentrum en Tavelsjö, speciaal voor de schaatsers. In Umeå zijn er uiteraard tal van hotels, maar je kan ook overnachten in enkele B&B's die vlak bij de natuurijsbaan liggen. Zo waren wij in april te gast bij het erg sympathieke koppel Lena en Mårten. Zij verhuren de hele bovenverdieping van hun huis via Airbnb. Vanuit hun tuin wandel je zo de ijsbaan op.

Gastheer Mårten (rechts) nam ons in april mee voor een tochtje met de slee op het Tavelsjö.


Sinds vorig jaar vindt er op het ijs van Tavelsjö ook een schaatswedstrijd plaats: Tavelsjörännet. Je kunt kiezen uit diverse afstanden (20 of 40 km) én diverse stijlen (op zijn Zweeds en dus met stokken, of op zijn "Hollands" zonder stokken). Nu de welbekende klassieker Vikingarännet nabij Stockholm van de kalender is verdwenen, kan deze wedstrijd de leemte misschien opvullen. Van zodra de definitieve datum voor de editie van 2018 bekend is, zal ik die hier publiceren.


De geveegde baan in januari 2017 (foto's: Tobias Sundqvist)


Wil je meer weten over schaatsen in Tavelsjö? Neem dan gerust contact met mij op via het contactformulier. Ik heb geen enkele commerciële binding of afspraak met Tavelsjö, maar vind het dorpje en de bewoners zo sympathiek, dat ik hen met plezier wil helpen om hun fantastische ijsbaan wat bekender te maken.

Meer informatie is ook beschikbaar bij Visit Umeå.  Over Tavelsjö zelf kan je meer te weten komen via deze link. Voorlopig alleen in het Zweeds, want ik zei het al: Tavelsjö is nog een verborgen parel!