woensdag 15 mei 2019

Eerste vooruitzichten voor het weekend

Laat ons het komende weekend even bekijken met een zweefvliegbril op.

Het hogedrukgebied boven de Noordzee dat momenteel nog zorgt voor prachtig zonnig, maar relatief koud weer voor de tijd van het jaar, schuift tegen het weekend op naar de kust van Noorwegen. Zaterdag bevindt onze omgeving zich midden in een ondiepe depressiekern. De luchtmassa is vrij warm, waardoor de maxima zaterdag kunnen oplopen tot 20°C. De drukgradiënt is klein, er staat dus weinig wind. De kern ligt ten zuiden van ons, de zwakke stroming is dus oostelijk. De opbouw van de onderste troposfeer is onstabiel. We krijgen met andere woorden stijgende luchtbewegingen. Minpunt is dat de wolkenbasis vrij laag ligt: rond 800 à 1000 meter. Vooral na de middag kunnen de stapelwolken zich verder doorontwikkelen tot regenbuien.

De verticale opbouw van de troposfeer in de omgeving van Axel op zaterdag 18 mei: onstabiel, met een verzadigde laag rond 890 hPa (ongeveer 1000 meter hoogte)


Zondag verandert er niet zo veel. We bevinden ons nog altijd midden in een complex lagedrukgebied. De drukgradiënt is iets groter en er staat bijgevolg wat meer wind dan op zaterdag, maar meer dan 3 Bft. De onderste kilometers van de troposfeer zijn nog altijd onstabiel van opbouw, met dus stijgende luchtbewegingen. De basis van de stapelwolken ligt rond 700 meter, maar er zijn ook voldoende opklaringen. Wel blijft het opletten voor stapelwolken die zich vooral na de middag doorontwikkelen tot (stevige) buien. Voor de middag zou het droog blijven.

Kortom: op zich zien de zweefvliegomstandigheden er vrij gunstig uit voor komend weekend, maar vooral na de middag moeten de buien goed in de gaten worden gehouden.


zondag 12 mei 2019

Hoge luchtdruk zorgt alweer voor droge periode

Een hogedrukgebied vestigt zich vandaag boven de Noordzee en breidt zich de komende dagen nog wat uit in de richting van Scandinavië. Dat zorgt alweer voor een periode met droog en zelfs overwegend zonnig weer. In de kern zit eerst nog koele polaire lucht ingevangen, maar in de loop van de week begint die lucht langzaam wat op te warmen. Mogelijk wordt het tijdens het komende weekend wat onstabieler, onder invloed van een thermische depressie boven Frankrijk.

Al bij al behoorlijk zweefvliegweer dit weekend, al maakt de crosswind van 4 Bft het landen en opstijgen in Axel niet bepaald gemakkelijk en is het "daar boven" soms behoorlijk turbulent. (Foto: Ann VV)


Blikken we eerst nog even terug op de regenzone van de nacht van vrijdag op zaterdag. Zoals ik hier geschreven had, was de exacte positie van dit neerslaggebied tot op het laatste moment erg onzeker. Uiteindelijk bleek de modeluitvoer die de neerslag ten zuiden en oosten van onze regio berekende (o.a. ecmwf en Alaro) het bij het juiste eind te hebben. De weerberichten in de reguliere media hadden vooraf best wat meer de onzekerheid mogen benadrukken, want ik merkte zaterdagochtend verbazing alom toen het niet bleek te regen, maar de zon uitbundig aan het schijnen was. Terwijl dat toch echt een mogelijkheid was die steeds in de modellen heeft gezeten.

Morgen maandag ligt de kern van het hogedrukgebied voor de kust van Noord-Holland. (kaart: UK MetOffice)


Vandaag zondag is de troposfeer in onze omgeving eerst nog wat onstabiel, waardoor er enkele stapelwolken ontstaan waarvan sommige exemplaren nog kunnen uitgroeien tot een bui. Later op de dag zorgt de hogedrukkern die zich boven de Noordzee vestigt ervoor dat de troposfeer stabiliseert.

Morgen ligt de stevige hogedrukkern (1042 hPa) boven de zuidelijke Noordzee, ter hoogte van de kust van Noord-Holland. De wind ruimt daardoor bij ons van de noordelijke naar de noordoostelijke sector. De luchtmassa is nog vrij koel: 0°C op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte). De lucht die in de kern gevangen zit, is de voorbije dagen met de noordelijke stroming immers aangevoerd vanaf polaire breedtegraden. De zon slaagt erin om deze luchtmassa op waarnemingshoogte overdag op te warmen tot 15°C.

Dinsdag schuift het hogedrukgebied iets op naar het noordoosten en ligt de kern ter hoogte van het Skagerrak (tussen Denemarken en Noorwegen). De stroming ruimt bij ons nog iets verder door naar de oostelijke sector. Op grotere hoogte warmt de luchtmassa nauwelijks op: +1°C op 850 hPa. Ondanks de uitbundige zonneschijn slagen de maxima er dus nog niet in om de kaap van 20°C te halen.

Woensdag verplaatst de hogedrukkern zich nog wat meer naar het noorden, ter hoogte van de Noorse stad Trondheim. Actieve regenzones slagen er dankzij deze krachtige anticycloon nog altijd niet in om tot onze omgeving door te dringen. Ook in de maxima zit er voorlopig weinig verandering.

Donderdag en vrijdag blijft het hogedrukgebied op dezelfde plaats liggen, maar zien we boven Spanje en later ook Frankrijk een ondiepe depressiekern ontstaan. Deze kern kan ervoor zorgen dat de stroming bij ons wat meer naar het zuiden draait en dat de luchtmassa onstabieler wordt, wat eventueel enkele buien zou kunnen opleveren. Het kan dan ook wat warmer worden, al blijft deze ontwikkeling uiteraard nog wat onzeker.

Weerbericht voor Gent en Axel


Vandaag zondag 12 mei 2019



  • Weerbeeld: zon en stapelwolken wisselen elkaar af. Lokaal kan zo'n stapelwolk nog uitgroeien tot een bui, vooral het eerste deel van de dag.
  • Temperatuur: maxima rond 14°C
  • Wind: 3 Bft uit N, toenemend tot 3 à 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: in de voormiddag 10-15 km, na de middag 20 km.


Vanavond en vannacht



  • Weerbeeld: lichtbewolkt tot helder.
  • Temperatuur: minima rond 2°C op het platteland en rond 5°C in het stadscentrum. Op het platteland is lokaal een graadje grondvorst mogelijk.
  • Wind: 3 Bft uit NNO, ruimend naar ONO en afnemend tot 2 Bft.
  • Zichtbaarheid: 10 km, tegen de ochtend plaatselijk 5 km.


Morgen maandag 13 mei



  • Weerbeeld: zonnig met overdag een paar onschuldige stapelwolkjes.
  • Temperatuur: maxima rond 16°C
  • Wind: 3 Bft uit NO, krimpend naar NNO.
  • Zichtbaarheid: 20-25 km.


Dinsdag 14 mei



  • Weerbeeld: overwegend zonnig, met nu en dan een paar wolkenvelden.
  • Temperatuur: minima rond 4°C, maxima rond 15°C.
  • Wind: 's ochtends 2 Bft uit NO, overdag toenemend tot 3 à 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 15-20 km ('s ochtends tijdelijk 5-10 km)


Woensdag 15 mei



  • Weerbeeld: zonnig met in de loop van de dag wat meer bewolking.
  • Temperatuur: minima rond 5°C, maxima rond 17°C.
  • Wind: 3 Bft uit ONO, overdag tijdelijk toenemend tot 3 à 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 15-20 km.


Donderdag 16 mei



  • Weerbeeld: wisselend bewolkt, met een kleine kans op een bui.
  • Temperatuur: minima rond 5°C, maxima rond 17°C.
  • Wind: 3 Bft uit NO, overdag toenemend tot 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 15 km.


Verdere vooruitzichten (vrijdag 17 mei tot en met dinsdag 21 mei)

Het hogedrukgebied komt boven het noorden van Scandinavië te liggen, waardoor een ondiepe depressie boven het zuiden van Europa wat meer greep kan krijgen op ons weerbeeld. De luchtmassas wordt minder stabiel, waardoor er zich buien kunnen ontwikkelen. De maixma liggen rond 20°C, de minima rond 10°C.


vrijdag 10 mei 2019

Regenzone blijft grensgeval voor regio Gent

Het blijft voor de provincies West- en Oost-Vlaanderen vrij lastig om in te schatten hoeveel regen er komende nacht en morgenochtend uit het neerslaggebied zal vallen (zie vorige bijdrage). De kern van het lagedrukgebied trekt via het noorden van Frankrijk naar Duitsland. De grens van de regenzone houdt zich op in onze buurt en is scherp afgebakend, waardoor de verschillen over korte afstand heel erg groot kunnen zijn.

De kern van het lagedrukgebied morgenochtend, volgens het Amerikaanse weermodel. Een kleine koerswijziging kan grote gevolgen hebben.


De meeste modellen laten de meeste regen vannacht ten zuiden en morgen ten oosten van onze regio vallen. Dat lijkt dan ook het meest waarschijnlijke scenario. Het Amerikaanse weermodel houdt voet bij stuk en laat vooral West-Vlaanderen (met 20 mm en meer) in de brokken delen. Deze berekening is weinig waarschijnlijk, maar niet onmogelijk.

We kunnen dus niet anders dan "nowcasten" en op de radarbeelden bekijken hoe de regenzone zich precies verplaatst. Over het vervolg bestaat minder twijfel. Er begint zich een hogedrukgebied op te bouwen dat vanaf morgenmiddag meer en meer invloed begint te krijgen op ons weer. In het westen blijft het vanaf morgennamiddag droog, voor minstens een dag of vijf. Voor meer details daarover, verwijs ik naar mijn bijdrage van gisteren.

Hieronder een overzichtje van de neerslagberekening voor de komende 24 uur van enkele modellen:

De hoofdberekening van het Europese model houdt het droog aan de kust en in Zeeuws-Vlaanderen. In het oosten is het erg nat.


De oplossing van het Alaro-model lijkt op die van het Europese model: droog in het westen, kletsnat in het oosten.


Het Amerikaanse model wijkt volledig af en berekent de meeste neerslag in West-Vlaanderen.


De depressiekern gaat niet gepaard met een sterk windveld. Vannacht staat er een zwak noordoostenwindje in de regio Gent en Axel. Morgen zaterdag krimpt de wind naar het noorden en neemt hij in kracht toe tot 3 à 4 Bft in de voormiddag en een volle 4 Bft in de namiddag.



donderdag 9 mei 2019

Zaterdag nog erg onzeker, droog vanaf zondag

Of het zaterdag goed zweefvliegweer wordt, is nog afwachten. Een kleine depressiekern ligt dan in onze omgeving. Volgens het Amerikaanse weermodel trekt het frontaal systeem daarbij pal over ons land, met veel regen en mogelijk zelfs onweer. Dan is er van zweefvliegen uiteraard geen sprake. Het Europese model houdt de neerslag net buiten onze regio en dan zouden de vliegomstandigheden zelfs vrij gunstig kunnen zijn. Over zondag bestaat er geen twijfel: dan krijgen we droog en vrij zonnig weer.

Vliegen of niet vliegen zaterdag? Het blijft nog even afwachten. Zondag ziet er in elk geval een stuk beter uit.


Het frontale systeem dat gisteren woensdag over onze regio trok, liet ontgoochelend weinig neerslag achter. Deze namiddag verwachten we enkele buien, die volgens de weermodellen in de regio Gent tussen 2 en 7 mm neerslag zouden moeten opleveren. Ook morgen kunnen er nog een paar lichte buitjes vallen, maar in de loop van zaterdag al komen we onder de invloed van een opbouwend hogedrukgebied en het ziet er naar uit dat we dan alweer vertrokken zijn voor een lange periode met droog weer.

Vandaag ligt er een complexe maar ondiepe depressiekern boven de zuidelijke Noordzee en Engeland. Grondkernen zagen we om 06UTC (8 uur lokale tijd) boven het noorden van Frankrijk en tussen de kusten van Engeland en Nederland. Het is de ingedraaide occlusie van de Franse kern die voor neerslag zou moeten zorgen, maar voorlopig (10.30 uur) is die allesbehalve actief.

Vannacht is de Franse grondkern opgevuld en ligt de "zeekern" voor de kust van Denemarken. Een weinig actieve occlusie kan bij ons dan nog voor een paar spatjes regen zorgen.

Morgen is vrijwel alle drukgradiënt in onze omgeving verdwenen. De luchtmassa is nog wat onstabiel, waardoor er zich nog enkele buien kunnen ontwikkelen. Ten zuidwesten van Ierland diept zich een nieuwe depressiekern uit, die in de nacht van morgen op zaterdag waarschijnlijk vlak ten zuiden van ons land richting Duitsland trekt. Daardoor komen we zaterdag overdag in een noordelijke stroming terecht. Daarbij bouwt zich snel een hogedrukgebied op boven de Golf van Biskaje, waardoor de buienneiging snel wordt onderdrukt.

Het Britse model berekent de depressiekern zaterdag vlak ten zuiden van onze regio (bron kaart: UK MetOffice)


Zondag ligt de stevige hogedrukkern (1039 hPa) al boven Engeland. Wij bevinden ons aan de oostelijke flank van deze anticycloon en dus in een noordelijke tot noordoostelijke stroming. Van neerslag is dan al geen sprake meer.

Maandag ligt de hogedrukkern boven de Noordzee en dinsdag breidt ze zich verder uit richting het zuiden van Scandinavië. We zijn dan vertrokken voor een langere periode met een oostelijke stroming, waarbij de luchtmassa langzaam kan opwarmen.

Het weerbericht voor Gent en Axel


Vandaag donderdag 9 mei 2019



  • Weerbeeld: een groot deel van de dag blijft het droog. In de namiddag zouden er vanuit West-Vlaanderen een paar stevig buien komen opzetten, mogelijk met een donderslag.
  • Temperatuur: maxima rond 16°C
  • Wind: 2 en soms 3 Bft uit ZW tot WZW.
  • Zichtbaarheid: 10 km


Vanavond en vannacht



  • Weerbeeld: wisselend bewolkt met lokaal enkele buitjes.
  • Temperatuur: minima rond 6°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit W, afnemend tot 2 Bft.
  • Zichtbaarheid: 10 km, lokaal afnemend tot 3 km.


Morgen vrijdag 10 mei



  • Weerbeeld: wisselend bewolkt met nu en dan een buitje. Grote neerslaghoeveelheden worden er niet verwacht. 
  • Temperatuur: maxima rond 15°C
  • Wind: 3 Bft uit de westelijke sector, 's avonds draaiend naar de oostelijke sector (door de naderende depressiekern)
  • Zichtbaarheid: 15-20 km


Zaterdag 11 mei



  • Weerbeeld: nog onzeker door de depressiekern die via onze omgeving naar Duitsland trekt (zie inleiding). Volgens het Europese weermodel trekt de regenzone ten zuiden en ten oosten van onze regio, het Amerikaanse model laat het vol over onze regio trekken, met veel regen en zelfs onweer. Voorlopig acht ik het Europese scenario het meest waarschijnlijke. 
  • Temperatuur: minima rond 5°C, maxima rond 13°C.
  • Wind: 2 Bft uit NNO, overdag tijdelijk toenemend tot 3 à 4 Bft (nog onder voorbehoud).
  • Zichtbaarheid: 10-15 km


Zondag 12 mei



  • Weerbeeld: het blijft de hele dag droog en er zijn brede opklaringen. Rond de middag kunnen zich tijdelijk enkele stapelwolken vormen. Door de noordelijke stroming is het wel vrij koud voor de tijd van het jaar.
  • Temperatuur: minima rond 3°C (kans op wat lokale vorst aan de grond), maxima rond 14°C.
  • Wind: 3 Bft uit N, tijdelijk toenemend tot 3 à 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 20-25 km


Maandag 13 mei



  • Weerbeeld: zonnig tot half bewolkt en nog altijd vrij fris voor de tijd van het jaar.
  • Temperatuur: minima rond 3°C, maxima rond 14°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit NO.
  • Zichtbaarheid: 20 km


Verdere vooruitzichten (dinsdag 14 mei tot en met zaterdag 18 mei)

Zie inleiding. Een hogedrukgebied zorgt voor droog weer. De kern komt geleidelijk wat noordelijker te liggen, waardoor wat warmere luchtmassa's kunnen doordringen tot onze omgeving. De maxima stijgen geleidelijk van 15°C naar 18°C. Ook de minima stijgen wat, richting 6°C.

maandag 6 mei 2019

Guur meiweer blijft nog even aanhouden

Een gure noordelijke stroming zette met kracht een streep door het voorbije zweefvliegweekend. Een luchtmassa, rechtstreeks afkomstig van de Noordpool, zorgde voor erg koud weer voor de tijd van het jaar, met in de hoge Ardennen zelfs een tijdelijk sneeuwdek van enkele centimeters. De koude luchtmassa snoert zich de komende dagen af boven onze omgeving en de Britse Eilanden, waardoor de temperatuur voorlopig nog geen hoge toppen scheert en het tot en met komend weekend wisselvallig blijft.

De strakke noordelijke wind zorgde aan zee niet alleen voor mooie wolkenluchten. Wind en golven klopten ook afgestorven algen op tot indrukwekkende hoeveelheden zeeschuim.


Op de analysekaart van deze ochtend zien wen een hogedrukgebied boven Groenland en IJsland, met een uitloper naar de Britse Eilanden. Boven het zuiden van Scandinavië ligt een depressiekern. Tussen beide systemen staat er nog altijd een noordelijke stroming, die lucht van polaire en zelfs arctische oorsprong aanvoert. Een zwak hogedrukgebied met centrum boven de Alpen, probeert wat weerstand te bieden. Daardoor blijft een occlusie boven de zuidelijke Noordzee en Nederland vandaag en morgen vrijwel ter plaatse trappelen. Ze lost daarbij stilaan op.

Boven de Atlantische Oceaan diept zich morgen ter hoogte van 48° NB een stormdepressie uit (974 hPa). Deze kern beweegt zich woensdag iets naar het oosten, waardoor het actieve frontale systeem tot ons land kan doordringen. De wind steekt een tandje bij en zoekt de zuidelijke sector op, maar de aangevoerde luchtmassa blijft koud voor de tijd van het jaar.

Vrijdag bevinden we ons nog altijd in een koude luchtmassa, waarin boven de Noordzee een ondiepe depressiekern ontstaat. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Donderdag is de depressiekern grotendeels opgevuld en komen we achter het occlusiefront in onstabiele lucht terecht. Het hogedrukgebied boven Groenland blijft prominent aanwezig en zorgt er nog altijd voor dat er een koude luchtmassa naar West-Europa stroomt. In deze luchtmassa ontstaan er in onze omgeving enkele ondiepe depressiekernen. De details voor komend weekend liggen nog niet vast, maar in grote lijnen staat er wisselvallig en te koud weer voor de tijd van het jaar op het programma.

Mogelijk komt er begin volgende week een kentering. Volgens het ensemble van het Europese weermodel is de kans groot dat er zich dan een hogedrukkern vestigt boven onze omgeving. Uiteraard nemen we die ontwikkeling best nog met een serieuze korrel zout.

Het weerbericht voor de regio Gent en Axel


Vandaag maandag 6 mei 2019



  • Weerbeeld: wisselend bewolkt. Meestal is het droog, maar een lokale bui blijft mogelijk.
  • Temperatuur: maxima rond 12°C
  • Wind: 2 Bft uit ZW, ruimend naar NW en tijdelijk toenemend tot 3 à 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 12-15 km (behalve tijdens buien)


Vanavond en vannacht



  • Weerbeeld: zwaarbewolkt maar overwegend droog.
  • Temperatuur: minima rond 3°C.
  • Wind: het wordt vrijwel windstil. Tegen de ochtend draait de wind naar het zuiden en neemt hij toe tot 2 Bft.
  • Zichtbaarheid: 7-9 km


Morgen dinsdag 7 mei



  • Weerbeeld: zwaarbewolkt met vooral in het noorden van onze regio kans op een bui. 's Avonds neemt de kans op een bui overal toe. Het wordt iets minder koud dan de voorbije dagen.
  • Temperatuur: maxima rond 14 à 15°C
  • Wind: 2 Bft uit de zuidelijke sector. Tijdelijk zijn er ook vrijwel windstille periodes. 
  • Zichtbaarheid: 15 km


Woensdag 8 mei



  • Weerbeeld: het eerste deel van de dag betrokken met regen. Daarna wisselen opklaringen en buien elkaar af.
  • Temperatuur: minima rond 7°C, maxima rond 14°C.
  • Wind: 3 Bft en overdag tijdelijk 4 Bft uit ZO, ruimend naar ZW.
  • Zichtbaarheid: 8-10 km


Donderdag 9 mei



  • Weerbeeld: brede opklaringen en enkele buien wisselen elkaar af.
  • Temperatuur: minima rond 7°C, maxima rond 16°C.
  • Wind: 3 Bft uit WZW, toenemend tot 4 Bft en krimpend naar ZW.
  • Zichtbaarheid: 10-15 km (behalve tijdens de buien)


Vrijdag 10 mei



  • Weerbeeld: de dag begint met brede opklaringen, maar geleidelijk neemt de bewolking toe en 's avonds begint het te regenen (timing nog onder voorbehoud).
  • Temperatuur: minima rond 7°C, maxima rond 16°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit ZW, krimpend naar Z.
  • Zichtbaarheid: 10 km, 's avonds afnemend tot 5-8 km


Verdere vooruitzichten (zaterdag 11 mei tot en met woensdag 15 mei)

Zie inleiding. Zaterdag blijft het nog wisselvallig en vrij koud. Mogelijk komen we daarna onder de invloed van een hogedrukgebied. Het zou dan vanaf zondag droog blijven, met maxima rond 15°C. Er is een kleine kans (25 procent) dat we op het einde van de periode 20°C of meer halen.




dinsdag 2 april 2019

Op weg naar droog weer, met kans op wat nachtvorst

Nu het schaatsseizoen achter de rug is, wordt het tijd om de verwachtingen op dit blog weer eens te bekijken met een zomerse blik. Om mijn zweefvliegende familieleden en vrienden van dienst te zijn, richt ik mijn blik daarbij ook omhoog. Hopelijk wordt het zweefvliegseizoen meteorologisch gezien wat succesvoller dan het voorbije natuurijsseizoen, dat in onze contreiën ronduit bedroevend was. Komend weekend ziet er alvast niet slecht uit: droog en niet al te veel wind. Zweefvliegen zit er dus zeker in.


De schaatsen gaan aan de kant en de komende maanden gaan we opnieuw de lucht in.


De prachtige lentedag van gisteren, krijgt vandaag geen vervolg. Het hogedrukgebied dat gisteren nog voor zonnig weer zorgde, heeft zich naar het oosten verplaatst, tot boven het westen van Rusland. Daardoor kan een koufront, verbonden aan een depressiekern nabij Schotland, stilaan tot onze omgeving doordringen. Zoals zo vaak, ontstaan voor dit koufront uit ook enkele buienlijnen. Tijdens deze buien kan het lokaal ook onweren. Het koufront zelf trekt pas vanavond over de Gentse regio.

Morgen zakt een "koude put" (een bel met koude bovenluchten) uit over het westen van Europa. Het zwaartepunt ligt daarbij over de Britse Eilanden en het noordwesten van Frankrijk. De koudste bovenluchten schampen ons land, maar dat is voldoende om toch ook nog enkele felle buien te doen ontstaan.
In deze koude put ontstaan op grondniveau diverse ondiepe depressiekernen. Dat maakt het moeilijk om de windrichting exact in te schatten, maar de windsnelheid ligt aan de lage kant, enkele rukwinden tijdens de buien niet te na gesproken.

Donderdag zien we de koude put boven de Britse Eilanden en het noordwesten van Frankrijk liggen. (bron kaart: ecmwf via Wetterzentrale.de)


Donderdag bijvoorbeeld zien we - naar verwachting - zulke ondiepe depressiekern boven de Ierse Zee en boven de Po-vlakte in Italië. Onze omgeving bevindt zich dan in het niemandsland tussen deze twee systemen. We krijgen dan rustig en vrij koud weer (omwille van de koude bovenluchten), met een kleine kans op een bui. Tussen IJsland en en Noorwegen zien we hoe zich een hogedrukgebied opbouwt. Dat zal de dagen daarna ons weer gaan bepalen.

Vanaf vrijdag zakt de koude put wat verder naar het zuiden en vestigt het hogedrukgebied zich boven het noorden van Noorwegen en Zweden. We zien een warmfront boven het noorden van Nederland en een koufront nabij de Franse atlantische kustlijn. Bij ons waait de wind uit de oostelijke sector en beide fronten lijken onze omgeving ongemoeid te laten. De drukgradiënt is niet al te groot; er staat dus vrij weinig wind.

Tijdens het weekend zorgen een Scandinavisch hogedrukgebied en lage luchtdruk boven het zuiden van Europa bij ons voor een oostelijke stroming. De bovenluchten zijn wat opgewarmd, zodat de maxima weer wat winst kunnen boeken.


Zaterdag ligt de afgesnoerde koudeput boven de Golf van Biskaje. Frankrijk en Spanje zijn dus niet meteen de beste bestemmingen voor wie tijdens het eerste weekend van de paasvakantie de zon wil gaan opzoeken. Bij ons blijft de wind uit de oostelijk tot noordoostelijke sector waaien. Hij neemt daarbij wat in kracht toe. Ongetwijfeld zal daarbij de term "schraal" gaan opduiken in de weerberichten. Fronten bereiken ons alleen in afgezwakte vorm; Er staat dus weinig of geen neerslag op het programma.

Zondag zien we een lage luchtdruk boven het zuiden van Frankrijk en het westelijke Middellandsezeegebied. Boven Scandinavië is de luchtdruk hoog. De kans op zon is in het hoge noorden dus groter dan in de klassieke zonbestemmingen in het zuidwesten van Europa. Daarbij komt nog dat de dagen in Scandinavië deze tijd van het jaar al een stuk langer zijn dan bij ons. Het ziet er naar uit dat er ook begin volgende week weinig verandering komt in deze drukverdeling. Het droge weer met de oostelijke wind lijkt dus nog een hele tijd te gaan aanhouden.

Weerbericht voor de omgeving Gent en Axel


Vandaag dinsdag 2 april 2019



  • Weerbeeld: vaak zwaarbewolkt met nu en dan enkele buien, die vooral na de middag fel kunnen zijn. Daarbij is ook onweer en hagel mogelijk. Tussendoor krijgen we ook enkele opklaringen.
  • Temperatuur: maxima rond 14°C
  • Wind: 3 Bft uit Z, tijdelijk toenemend tot 4 Bft. Tijdens de buien zijn rukwinden mogelijk.
  • Zichtbaarheid: 8 km, tijdens buien tijdelijk minder.


Vanavond en vannacht



  • Weerbeeld: de felle buien trekken weg naar het oosten en er verschijnen brede opklaringen. Een buitje blijft wel de hele nacht nog mogelijk. Het kwik neemt een flinke duik.
  • Temperatuur: minima rond 2°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit ZW, krimpend naar Z en afnemend tot 2 à 3 Bft.
  • Zichtbaarheid: 8 km.


Morgen woensdag 3 april



  • Weerbeeld: opklaringen en buien wisselen elkaar af. De buien zijn wel wat minder fel dan vandaag. Bij de buien kan er ook wat stofhagel zitten.
  • Temperatuur: maxima rond 7°C
  • Wind: 2 à 3 Bft uit Z tot ZZW, tijdelijk toenemend tot 3 à 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 15 km, tijdens de buien tijdelijk 6 km.


Donderdag 4 april



  • Weerbeeld: we krijgen zonnige perioden en de kans op buien neemt gevoelig af. 's Ochtends is het dankzij de opklaringen en koude bovenluchten erg fris, met op veel plaatsen vorst.
  • Temperatuur: minima rond -2°C, maxima rond 10°C.
  • Wind: 2 Bft uit Z.
  • Zichtbaarheid: 's ochtends lokaal mist (2 km of minder), overdag 15-20 km.


Vrijdag 5 april



  • Weerbeeld: het is vaak zonnig, met na de middag tijdelijk wat meer wolkenvelden. Het blijft de hele dag droog. Na opnieuw een koude ochtend wordt het overdag gevoelig zachter.
  • Temperatuur: minima rond 0°C, maxima rond 14°C.
  • Wind: 2 Bft uit ZO, krimpend naar O en toenemend tot 3 Bft.
  • Zichtbaarheid: 's ochtends 10 km, overdag 25 km.


Zaterdag 6 april



  • Weerbeeld: wolkenvelden en opklaringen wisselen elkaar af. Het blijft de hele dag droog.
  • Temperatuur: minima rond 4°C, maxima rond 16°C.
  • Wind: 3 Bft uit O, overdag tijdelijk toenemend tot 4 Bft.
  • Zichtbaarheid: 10-20 km.


Verdere vooruitzichten (zondag 7 april tot en met donderdag 11 april)

Hoge luchtdruk boven Scandinavië en lage luchtdruk boven het zuiden van Europa houden in onze omgeving een oostelijke tot noordoostelijke stroming in stand. Het blijft vrijwel de hele periode droog en er zijn zonnige perioden. De minima liggen meestal rond 4°C, de maxima rond 14°C. Een graadje grondvorst nu en dan is niet uitgesloten, maar de kans op schadelijke nachtvorst voor bloesem en planten lijkt niet groot.






zaterdag 2 maart 2019

Vechten tegen de wind op Tavelsjö

Vrijdagochtend 22 februari 2019. In Tavelsjö, vlak bij de stad Umeå in het noorden van Zweden, komt de zon op bij een vrijwel heldere hemel. Er staat nauwelijks wind. De thermometer duidt er -24°C aan. Op datzelfde ogenblik zit ik zelf nog op de trein van Gent naar de luchthaven van Zaventem, waar ik om 10 uur de SAS-vlucht naar Stockholm Arlanda zal nemen. Een vlucht die wat vertraging oploopt omwille van de mist in Zaventem. De aansluiting met de vlucht naar Umeå komt gelukkig niet in gevaar.

Als ik rond de middag in Stockholm toekom, schijnt de zon daar nog volop. In de verte doemt wel een veld met hoge cirrusbewolking op. De voorbode van het warmfront dat onderweg is naar Zweden.

Hoge bewolking op de luchthaven van Arlanda, de voorbode van een portie zachte lucht.


Terwijl mijn tweede SAS-vlucht mij om 14 uur richting Umeå brengt, zie ik onder mij de bewolking verder toenemen. De Airbus 319 zet na een korte vlucht de daling in en de piloot meldt door de intercom: "The weather in Umeå: overcast, with a temperature of minus four degrees". Een tiental minuten later zet het vliegtuig zich aan de grond. Meteen zie ik op het raampje druppeltjes opspatten. Dat kan alleen maar onderkoelde regen betekenen. Van zodra ik de vliegtuigtrap afdaal, wordt mijn vermoeden bevestigd. Overal zet zich een laagje ijs af en het tarmac aan de aankomsthal ligt er spekglad bij. Strooiwagens rijden over en weer op de taxibaan.

Ik haal de huurauto op, krab het ijs van de ruiten en draai voorzichtig de weg op, voor de laatste 25 kilometer naar mijn eindbestemming Tavelsjö. Op het grootste deel van het traject is de maximumsnelheid 90 kilometer per uur, maar zelfs de Zweden rijden nu opmerkelijk trager. Dat betekent dat het echt wel glad moet liggen. Gelukkig raak ik zonder problemen tot aan de Airbnb van Lena en Mårten, die ik al enkele jaren ken en die voor een heerlijk avondmaal hebben gezorgd. Op de vensterbank naast de keukentafel staat de display van een weerstationnetje. Tijdens de maaltijd zie ik de buitentemperatuur snel oplopen van -3° naar 0°C.

De Airbnb van Mårten en Lena aan de oever van het meer.


De volgende ochtend sta ik al vroeg op het ijs. Het huis van Mårten en Lena ligt aan de oever van het meer. Tweehonderd meter uit de oever ligt de ijsbaan. Ik mag van Mårten en Lena een "spark" lenen: een stoel bovenop twee lange ijzers, die gebruikt wordt als stepslee. Zo raak ik makkelijk tot aan de geveegde ijsbaan én kan ik aan de rand van de baan comfortabel mijn wandelschoenen ruilen voor mijn schaatsen. Of ik de spark gewoon aan de rand van de ijsbaan mag laten staan terwijl ik aan het schaatsen ben, vraag ik. De gastheren kijken verbaasd op. "Natuurlijk mag dat. Er gaat echt niemand mee gaan lopen, hoor." Dit is het Zweedse platteland.

De "spark" van Mårten en Lena aan de rand van de ijsbaan, zo'n tweehonderd meter buiten de oever van het meer.


Het kwik is verder opgelopen tot +3°C. Af en toe priemt de zon door de wolken. Door de ijzige vrieskou van de voorbije dagen, is de temperatuur van het ijs zelf nog ruim onder nul. De warme en vochtige lucht zet daardoor een dikke laag ruige rijp af op het ijs, dat bijzonder stroef is.

De zachte, vochtige lucht boven de nog erg koude ijsvloer, zorgt voor een laag ruige rijp die het ijs bijzonder stroef maakt en scheurtjes verbergt.


De geveegde baan op Tavelsjön is dit jaar 16 kilometer lang, in de vorm van een 8. Ik schaats twee volledige ronden. De kwaliteit van het ijs wordt snel slechter. De ruige rijp verbergt de kleine scheurtjes, die door de oplopende temperatuur beginnen af te brokkelen als je er toevallig in afzet. Twee valpartijen, gelukkig zonder erg, zijn het resultaat. Ik besluit om het wat rustiger aan te doen en schaats nog een halve ronde. Na een tochtje van 50 kilometer trek ik aan de spark mijn wandelschoenen weer aan. Morgen is de dag van de Tavelsjörännet, de wedstrijd van 80 kilometer waarvoor ik mij een maand geleden nogal impulsief voor heb ingeschreven. Het heeft geen zin om mij de dag voor de wedstrijd te veel te vermoeien, laat staan te blesseren.

Het 8-vormige en 16 kilometer lange traject van de natuursijbaan op het Tavel-meer (Tavelsjön)


De wind steekt een tandje bij. Als ik terug op het appartement ben, duidt de thermometer al +6°C aan. De hemel trekt dicht. Ik neem een douche en slijp mijn schaatsen voor de wedstrijd van morgen.

Tavelsjörännet


Op zondagochtend ben ik al wakker lang voor mijn wekker afloopt. Er schijnt een waterzonnetje en op de Zweedse Radio 1 hoor ik de weerwaarnemingen van 6 uur, die hier nog uitgebreid worden afgelezen op de radio: "Umeå Flygplats: -3 grader". Het is dus wat kouder geworden dan verwacht, met wat lichte vorst. Maar in Tavelsjö is de vorst alweer verdwenen. De thermometer aan het raam staat op +2°C. Na de waarnemingen volgt het weerbericht. Ik hoor dat het SMHI verwacht dat de wind nu snel zal toenemen in kracht. Voor het noorden van Zweden geldt voor deze namiddag en avond zelfs een Klasse 2-waarschuwing voor storm, de op één na hoogste klasse. De start van de wedstrijd is voorzien om 10 uur, maar ik besluit om al veel vroeger het ijs op te gaan.

Ik neem opnieuw de spark om aan de ijsbaan te geraken. Het ijs ligt er beter bij dan gisteren. De ruige rijp is verdwenen. Ik doe mijn schaatsen aan. Na mijn vorige ervaring op het natuurijs in Zweden, heb ik wijselijk besloten om mijn "Hollandse" klapschaatsen om te ruilen voor "Zweedse schaatsen": langlaufschoenen met daaronder lage ijzers die speciaal gemaakt zijn om veilig en comfortabel over natuurijs te glijden. Je sukkelt er veel minder snel mee in scheuren, waardoor het aantal valpartijen letterlijk decimeert.

Bij wijze van opwarming schaats ik wat over en weer op de zuidelijke lus. De zon verdwijnt volledig achter de wolken en het waait al hard. Er valt zelfs wat regen en er komt meer en meer water op het ijs. Iets na 9 uur schaats ik naar de startplaats aan Sundlingska Gården, aan de noordwestelijke uithoek van de baan. Ik krijg mijn stoffen wedstrijdnummer overhandigd, dat meteen uit mijn handen waait en in een grote plas dooiwater terecht komt. Het is doorweekt. Ik laat het wapperen in de strakke wind en het is gelukkig weer droog gewaaid nog voor het startschot klinkt.

De startplaats aan Sundlingska Gården, met de mascotte van Tavelsjö (foto: Mårten Edberg)


Ik heb mij ingeschreven voor de langste tocht, de 80 kilometer. We zijn slechts met vijf deelnemers voor deze "Hollandse Uitdaging". Alle andere schaatsers kiezen voor de 32 of 16 kilometer. Om 10 uur stipt weerklinkt het startsignaal. Met de wind in de rug gaat het richting zuidelijke lus. Het ijs is nog vrij goed. Het gaat met een rotvaart. Ik heb besloten om mijn eigen tempo te rijden en laat twee Zweden een lichte voorsprong nemen. Na 7 kilometer volgt een haakse bocht en krijgen we de strakke wind pal tegen. Van een rotvaart gaat het noodgedwongen naar een sukkeldrafje. Voorbij de kruising van de "8" zit de wind weer wat meer van opzij en gaat het weer iets sneller. Het laatste stuk van de ronde, richting finish, staat de wind weer meer op kop. De eerste ronde leggen we af in ongeveer drie kwartier.

Op het stuk meewind in de tweede ronde, maak ik kennis met de schaatser die zich tijdens het eerste stuk tegenwind in mijn zog heeft gezet. Kalvis is een wetenschapper uit Letland die werkt aan de universiteit van Umeå en in zijn vrije tijd wielrenner is. Klimmen is zijn specialiteit, zegt hij. Voorbij het keerpunt is er van praten geen sprake meer. De wind neemt steeds maar in kracht toe en blaast ons soms bijna achteruit. Aan de finish is het hoog tijd voor bevoorrading. "Over deze ronde hebben we tien minuten langer gedaan", merkt mijn Letse medeschaatser op.

Op het einde van de tweede ronde neem ik mijn Letse medeschaatser Kalvis op sleeptouw. Het ijs wordt stilaan erg zacht en het waait steeds harder. (foto: Mårten Edberg).


Niet alleen de wind neemt toe. De temperatuur is inmiddels gestegen tot +7°C en het ijs is boterzacht geworden. Ook meewind daalt het tempo nu fors. Ik zak immers met mijn ijzers dikwijls 1 tot 2 cm diep in het ijs, waardoor ze meer als ankers werken dan als glij-ijzers. Bij elke afzet brokkelt het ijs ook af. Tegenwind halen we nu hooguit nog een wandeltempo en bij forse rukwinden staan we zelfs even stil. Mijn tochtgenoot is een lichtgewicht. Mijn gewicht van bijna 90 kg is nu een serieus nadeel en ik kan mijn mindere conditie niet meer compenseren met mijn betere techniek. Bij het ingaan van de vierde ronde zeg ik mijn nieuwe Letse vriend dat hij niet moet wachten en dat ik op eigen tempo verder schaats.

Die vierde ronde gaat het van kwaad naar erger. Het ijs lijkt wel sorbet. Afzetten lukt niet meer. Ik haal deelnemers van de 16 en de 32 kilometer in. Zij zijn pas na 11 uur gestart en sommigen komen nauwelijks vooruit. Ze trekken centimeters diepe groeven door het zachte ijs. De wind waait bij momenten stormachtig. Ik doe meer dan een uur over die ene ronde van 16 kilometer, net als alle andere schaatsers die nog op het ijs zijn. In overleg met de organisatoren besluit ik om de laatste van de vijf voorziene ronden niet meer aan te vatten. Het heeft geen zin om nog eens meer dan een uur over het ijs te ploeteren in weersomstandigheden die steeds slechter worden. Ik word als vierde in de uitslag opgenomen. Ik ben niet eens echt moe. Schaatsen is gewoon onmogelijk geworden door het zachte ijs en de stormwind. Na een korte huldiging schaats ik nog een laatste stuk van 8 kilometer, tot aan mijn spark en schoenen.

Deelnemers aan de 32 kilometer vechten tegen de wind en laten diepe sporen na in het boterzachte ijs. (foto: Mårten Edberg).

Epiloog


Achteraf gezien hebben de organisatoren brute pech gehad met het weer. De dag van de Tavelsjörännet was toevallig zowat de zachtste en winderigste van de hele winter. Een paar dagen later was het er alweer volop aan het vriezen en lag de ijsbaan er weer perfect bij. De ijsbaan op zich is allicht één van de mooiste van heel Europa, perfect onderhouden door de vrijwilligers van sportverenigig Tavelsjö AIK.

Volgend jaar komt er zeker een derde editie van de Tavelsjörännet. De organisatoren leren uit hun ervaringen. De start zal volgende winter een heel stuk vroeger in de ochtend worden gegeven. Dan is het ijs nog een stuk beter, in het onwaarschijnlijke geval dat het opnieuw zo zacht weer zou zijn. Ik ben alvast uitgenodigd om opnieuw deel te nemen. Daar moet ik geen twee keer over nadenken. Nergens heb ik al zo genoten van het schaatsen als op de prachtige baan in Tavelsjö.







Eerste vooruitzichten voor het weekend

Laat ons het komende weekend even bekijken met een zweefvliegbril op. Het hogedrukgebied boven de Noordzee dat momenteel nog zorgt voor pr...