vrijdag 5 februari 2021

Europees weermodel kiest nu voluit voor winter

 Het Europese weermodel twijfelt deze ochtend niet en laat de winter in de nacht van zaterdag op zondag invallen in heel Vlaanderen. Dat gebeurt met regen die overgaat in onderkoelde regen en later sneeuw.  Volgens dit model ligt de vorstgrens zondagochtend ongeveer gelijk met de taalgrens. Overdag zou het kwik blijven dalen, tot -5°C. Tegen zondagavond ligt er in grote delen van Vlaanderen 5 à 7 cm sneeuw, nog altijd volgens dit model.

De neerslagsoort volgens het Europese model zondagochtend: blauw is sneeuw, rood is ijzel, oranje is ijsregen en groen is gewone regen.


Vrijwel alle 50 ensembleleden gaan hierin mee, want ook de mediaan voor de temperatuur op zondag om 18 uur in Gent ligt op -5°C, wat duidt op een erg grote zekerheid. Het Amerikaanse weermodel gaat niet mee en houdt de vorstgrens de hele zondag zo rond de Belgisch-Nederlandse grens. Ik hecht aan deze berekening wat minder waarde, omdat dit model voor onze omgeving beduidend minder presteert dan het Europese ECMWF-model. Ook het Duitse ICON-model laat het in Vlaanderen sneeuwen en vriezen op zondag. Dat model scoort qua betrouwbaarheid voor onze regio tussen ECMWF en GFS in. Het zwaartepunt van de sneeuwval blijft wel boven Nederland liggen. Daar valt lokaal 20 à 30 cm bij een krachtige noordoostenwind. Ongetwijfeld zullen we daar de beelden van zien tijdens de journaals.

Het sneeuwdek zondagavond volgens de hoofdberekening van het Europese weermodel deze ochtend. (bron: ecmwf.org)


Na de zondagse sneeuw zet de winterkou zich door. Maandag is in de regio Gent een zwaarbewolkte dag met nu en dan nog een paar vlokjes sneeuw. De minima liggen, ondanks de bewolking, rond -5°C. Het gaat immers om transportkou. Overdag ligt het kwik in de regio Gent niet veel hoger dan -3°C. De vorstgrens ligt nog altijd ter hoogte van de taalgrens, dus het blijft allemaal wel erg nipt.

Dinsdag krijgen we nu en dan de zon te zien en blijft het de hele dag droog. De minima liggen lokaal rond -10°C in de buurt van de Nederlandse grens tot rond -5°C in het zuiden van Vlaanderen. In het noorden van Vlaanderen liggen de maxima rond -5°C, in het zuiden rond -2°C. 

Woensdag krijgen we meer en meer zon, maar het blijft koud. De minima liggen in Vlaanderen tussen -5° en -12°, afhankelijk van de opklaringen. De maxima liggen tussen -1°C aan zee en -5°C in het oosten van Vlaanderen. Echt ouderwets winterweer dus. We zien immers een klassieke winterse drukverdeling op de weerkaarten, met een hogedrukgebied boven Scandinavië, IJsland en Groenland en een depressie boven de Alpen en Frankrijk. Daartussen staat in onze omgeving een koude, noordoostelijke stroming.

De ensemble-verwachting voor de temperatuur in Gent. (bron: ecmwf.org)


Ook donderdag blijft het nog koud, met permanente vorst. Vanaf vrijdag worden de verwachtingen onzeker. Een Atlantische depressie probeert dan op te dringen naar onze omgeving, maar krijgt nog altijd tegenwind van het noordelijke hogedrukgebied. Ongeveer de helft van de berekeningen laat de dooi invallen vanaf volgend weekend, de andere helft laat de winterkou voortduren, zij het wat gematigder.

Schaatsijs

Ook de ijspluimen, gebaseerd op het Europese weermodel, zijn nu vrij eenduidig en laten vanaf maandag natuurijs ontstaan op ondiep en beschut water. Het gemiddelde gaat naar 10 cm ijs op vrijdag; op beschut water van 2 meter diep. Dat betekent dat er hier en daar schaatsijs zal zijn. Wat dat wil zeggen in deze pandemie-tijden, daar moeten we misschien stilaan eens gaan over nadenken. Vooral voor het schaatsgekke Nederland is dit een prangende vraag, maar ook voor de Vlaamse schaatsers zou het een immense ontgoocheling zijn als er een algemeen schaatsverbod komt, nu er eindelijk nog eens kans is op natuurijs. Een tip voor onze beleidsmakers: in de Scandinavische landen wordt schaatsen in de buitenlucht op dit ogenblik gepromoot en is het nog nooit zo populair geweest als deze winter.

De "ijspluim" voor midden-Nederland, voor water van 2 meter diep. (bron: knmi.nl)


donderdag 4 februari 2021

Bittere kou in Nederland kan ook doordringen tot bij ons

De nieuwe berekeningen van de weermodellen laten de kou tijdens het weekend nog wat meer naar het zuiden uitzakken. Dat betekent dat de winter in Nederland zo goed als zeker met veel spektakel binnen dendert en dat ook in westelijk Vlaanderen de kans op winterkou vanaf zaterdagavond toeneemt. In oostelijk Vlaanderen en Wallonië is de kans nog altijd kleiner, maar na het weekend lijkt ook daar de kou door te zetten. 

Sneeuwduinen zullen vanaf zondag in Nederland op grote schaal ontstaan. In Vlaanderen is die kans kleiner.


Voor de aanloop naar het winterweer verwijs ik naar mijn vorige bijdrages. De modellen berekenen de kern van het lagedrukgebiedje op zondag iets meer naar het zuiden. Dat betekent dat de koude lucht niet alleen Nederland, maar ook de provincies West- en Oost-Vlaanderen kan veroveren. Zaterdag waait de wind in deze provincies al uit het noordoosten en dat blijft ook zo op zondag. In de oostelijke provincies van België draait de wind zondag tijdelijk naar het zuidwesten, zodat daar wel zachtere lucht binnenstroomt. Dat leidt tot de merkwaardige situatie dat het zondag aan zee allicht kouder is dan in de Ardennen.

Het sneeuwdek dat het Europese weermodel voor komende zondag verwacht.


Zaterdag loopt het kwik in westelijk Vlaanderen eerst nog op tot 5°C. Vanaf de middag begint het te regenen en gaat de temperatuur langzaam naar beneden. In de nacht van zaterdag op zondag gaat de neerslag aan zee over in sneeuw, maar eerst kan er ook onderkoelde regen vallen en die kan zorgen voor spekgladde wegen. Tegen zondagochtend gaat ook in Oost-Vlaanderen de regen over in ijzel en sneeuw bij een temperatuur iets onder het vriespunt. Zoals de weerkaarten er nu bijliggen, ligt er zondag een sneeuwdek aan zee van enkele centimeters. Ook de hele regio van de Nederlandse grens maakt kans op een sneeuwdek. Dit alles natuurlijk met het nodige voorbehoud. In de praktijk kan de sneeuwgrens nog wat opschuiven. 

Hectische toestanden mogen ze verwachten in het midden en noorden van Nederland. Daar wordt tot 20 cm sneeuw verwacht bij een temperatuur overdag rond -5°C en een noordoostenwind van 6 Bft (op de Wadden tot 8 Bft). Dat zijn taferelen die doen denken aan de koude winters van de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Tegen zondagavond zou de vrieskou ook heel Vlaanderen veroverd hebben, behalve mogelijk de provincie Limburg. Er kan wat sneeuw dwarrelen, maar toestanden zoals in Nederland blijven hier uit. In de nacht van zondag op maandag daalt het kwik tot rond -3°C in het grootste deel van Vlaanderen, ook aan zee. De maxima liggen maandag iets onder het vriespunt in noordelijk Vlaanderen en iets erboven in zuidelijk Vlaanderen. In het noorden van Nederland komt het kwik maandag overdag niet hoger dan -7°C. De wind waait in heel Nederland en Vlaanderen uit het noordoosten, het hardst (4 Bft) bij onze noorderburen. In de regio Gent haalt de wind 3 Bft. Er kunnen nog altijd enkele sneeuwvlokken dwarrelen, maar de neerslaghoeveelheid blijft erg beperkt, althans toch volgens het Europese model. Enkele andere modellen, waaronder het Amerikaanse, verwachten (veel) meer sneeuw in onze regio.

De maxima die het Europese model verwacht voor komende dinsdag. (bron: ecmwf.org)


Maandagavond vriest het dan in heel België en de minima dinsdagochtend liggen in heel Vlaanderen grofweg tussen -5 en -7°C. Plaatselijke afwijkingen zijn altijd mogelijk, op basis van opklaringen en een eventueel sneeuwdek. Dinsdag zouden de maxima in de regio Gent niet veel hoger liggen dan -3°C, in Nederland blijft het dan ook overdag matig vriezen (-5°C of kouder). Er staat nog altijd vrij veel wind: 3 à 4 Bft uit het noordoosten. Dat zorgt ervoor dat de ijsvorming, ondanks de permanente vorst, vrij moeilijk op gang komt op de wat grotere wateroppervlaktes. De wind mengt immers voortdurend het koude oppervlaktewater met het warmere water daaronder.

Volgens de ensembles is de kans vrij groot dat het winterweer ook op woensdag en donderdag nog aanhoudt, met vrijwel permanente vorst. Daarna wordt de onzekerheid groot. De hoofdberekening van het Europese weermodel laat de kou aanhouden, maar ongeveer de helft van de berekeningen gaat (som ruim) boven het vriespunt.

Natuurijs en schaatsen

Verwacht van mij voorlopig nog geen boude uitspraken over al dan niet schaatsen. Zolang er nog geen ijs ligt, is dat totaal zinloos. In Nederland wordt het bitterkoud, maar sneeuw en harde wind bemoeilijken de vorming van een mooie ijsvloer. In Vlaanderen zal er minder sneeuw liggen, maar wordt het ook iets minder koud en staat er ook veel wind. Ik volg het in elk geval van nabij op. Zodra het ijs zich begint te vormen, zal ik met een voorzichtige schaatsprognose komen.

De ijspluim voor midden-Nederland, op basis van de modeluitvoer van gisteravond. (bron: knmi.nl)






woensdag 3 februari 2021

Winterse strijd boven de Lage Landen

 Het ziet er meer en meer naar uit dat er zich vanaf het weekend in onze omgeving een bitse strijd zal afspelen tussen erg koude en veel zachtere luchtmassa's. Op de grens tussen beide luchtmassa's valt er een pak sneeuw. Ten noorden van die wintergrens vries het ook overdag, ten zuiden ervan vriest het zelfs 's nachts niet eens. De grens is messcherp en komt vanaf zaterdag in onze omgeving te liggen. Voor het noorden van Nederland is het vrijwel zeker: zij duiken vanaf zaterdag de échte winter in. Of we in Vlaanderen aan de koude dan wel de zachte kant terecht komen, daar durf ik mij nog altijd niet over uitspreken.

Dit zijn de maxima die het Europese model voor zondag verwacht: van bitterkoud in het noorden van Nederland tot zacht in het zuiden van België. (bron: ecmwf)


Die scherpe wintergrens lag trouwens gisteren ook al niet zo ver uit onze buurt. In Drongen haalden we een maximum van 11°C. Verre van winters dus, maar op hetzelfde ogenblik viel er in het uiterste noorden van Nederland sneeuw bij amper +1°C. Toch kregen ook wij een hint dat het koudere weer niet zo ver weg was. Op enkele plaatsen in Vlaanderen, onder meer rond Kortrijk en in de Vlaamse Ardennen, brak er gisteravond onweer los. Op grotere hoogte was de koude lucht immers wel tot onze omgeving doorgedrongen en het contrast met de zachte lucht aan de grond zorgde voor het gebliksem.

Vandaag woensdag rukt de zachte lucht eerst nog iets verder op naar het noorden. Een warmfront, verbonden aan een kleine depressie in het Kanaal, trekt voor de middag van zuid naar noord over onze regio. De maxima lopen op tot 12°C. In de loop van de namiddag volgt dan het koufront en gaat het kwik weer enkele graden naar beneden. Dat alles gaat gepaard met heel wat regen: 10 tot lokaal 20 mm. Ook in het noorden van Nederland wordt de kou vandaag verdreven.

Donderdag ligt er een depressie boven Ierland, maar begint ook het hogedrukgebied tussen Groenland en Noorwegen zich wat naar het zuiden uit te breiden. De koudere lucht wint weer wat terrein naar het zuiden en komt tot boven het noorden van Duitsland te liggen. In het uiterste noorden van Nederland liggen de maxima rond 3°C, maar bij ons in Vlaanderen is het nog altijd erg zacht, met maxima rond 10°C.

Vrijdag komt er nauwelijks verandering in deze situatie. Het is zacht in Vlaanderen, met maxima rond 10°C, veel bewolking en nu en dan een beetje regen. De koudere lucht bevindt zich boven het noorden van Duitsland, met daar maxima rond het vriespunt. In het noorden van Nederland liggen de maxima rond 3°C.

Zaterdag kan de koude lucht uit Scandinavië doordringen tot in Nederland. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Zaterdag breidt het hogedrukgebied zich uit tot boven Scandinavië. De depressie boven Ierland vult grotendeels op en er ligt een tweede ondiepe depressiekern boven het zuiden van Frankrijk. De wind draait bij ons naar het noordoosten. De koude lucht verovert grote delen van Nederland, waar zaterdag al de vorst invalt. Hoe ver de kou precies uitstroomt, is erg lastig in te schatten. Het Europese model laat tegen middernacht de vorstgrens zowat samenvallen met de Belgisch-Nederlandse grens. Ook het Amerikaanse model laat de koude lucht een groot deel van Nederland veroveren. Bij onze noorderburen valt er zaterdag enkele centimeters sneeuw, maar het ziet er voorlopig niet naar uit dat de sneeuw tot in Vlaanderen geraakt.

Dit is het sneeuwdek dat ECMWF berekent voor zaterdagavond. (bron: ecmwf)


Zondag kunnen dan de verschillen tussen Nederland en Vlaanderen enorm zijn. De hoofberekening van het Europese model voorziet in het noordoosten van Nederland maxima (!) rond -5°C, met een snijdende wind van 5 tot 6 Bft uit het oosten, op de Wadden zelfs een stormachtige 8 Bft. In de regio Gent liggen de maxima rond +5°C. Het Amerikaanse weermodel voorziet zondag maxima rond -4°C in grote delen van Nederland, maar rond +9°C in het zuiden van België.  In Nederland ligt er volgens het Europese model een sneeuwdek van 15 cm. In de noordelijke provincies van België ligt er een nat sneeuwdekje van een paar cm, in het zuiden van het land helemaal niets. 

Oorzaak van de onzekerheid op zondag is een lagedrukgebiedje, waarvan de kern nu boven België wordt berekend. Onnodig te zeggen dat een kleine verschuiving in de weersystemen gigantische gevolgen kan hebben voor het weerbeeld bij ons. Zakt de lagedrukkern wat meer naar het zuiden, dan komt ook Vlaanderen in de winterkou terecht. Ligt de kern uiteindelijk 50 kilometer meer naar het noorden, dan komt ook zuidelijk Nederland in de zachte lucht terecht.

Het Europese model berekent zondagnamiddag een depressiekernvoor de Belgische Kust. Op de Wadden staat dan een stormachtige oostenwind

Ook in het ensemble zien we de tweestrijd tussen het koude winterweer en het veel zachtere weer in onze omgeving. Het blijft dus afwachten wie van de twee aan het langste eind zal trekken. Voor het noorden van Nederland lijkt het een uitgemaakt zaak: daar slaat de winter vanaf zaterdag hard toe.

Ook voor volgende week liggen alle opties nog open.

De pluimverwachting voor het zuiden van Nederland (boven) en het noorden van Nederland (onder). Voor Noord-Nederland lijkt het winterweer een uitgemaakte zaak, voor het zuiden kan het nog alle kanten op. (bron pluimen: www.weerplaza.nl)




dinsdag 2 februari 2021

Europees en Duits weermodel berekenen forse winterinval

De hoofdberekening van het Europese weermodel ECMWF komt sinds gisteravond met een fameuze winterinval voor komend weekend. Geen halfslachtige toestanden zoals soms de voorbije weken, maar winterweer met alles er op en er aan: sneeuw, ijsdagen, een snijdende wind en 's nachts matige tot strenge vorst. Het Duitse weermodel ICON doet enthousiast mee met de winterse ontwikkelen. De operationele run van het Amerikaanse model én een deel van het ensemble van het Europese model tonen aan dat het nog geen uitgemaakte zaak is en dat er nog van alles kan fout lopen de komende dagen.

Hoge luchtdruk nabij IJsland en een depressie ten zuiden van ons: op die manier laat het Europese weermodel de winter komend weeken binnenvallen in onze omgeving. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Tot en met vrijdag blijven we in erg zachte, subtropische lucht (zie mijn bespreking van gisteren). Een depressiekern nabij en later boven de Britse Eilanden stuwt met een zuidwestelijke stroming die zachte lucht naar onze omgeving en verhindert dat de koude luchtmassa boven Scandinavië onze kant kan uitkomen.

Zaterdag verplaatst de opvullende depressie zich volgens het Europese weermodel naar het zuidoosten van Frankrijk. In Vlaanderen wordt de wind zwak en veranderlijk, in Nederland draait hij naar het oosten. De koude Scandinavische luchtmassa zakt naar het zuiden en verovert zaterdag al Denemarken en het uiterste noorden van Duitsland. Bij ons in Vlaanderen liggen de maxima zaterdag nog rond 5°C, maar in het noorden van Nederland valt de vorst in de loop van de dag binnen. Dat gebeurt (volgens de hoofdberekening van ECMWF) op een spectaculaire manier: met enkele centimeters sneeuw en een wind van 5 Bft uit het noordoosten. Een winterinval uit de boekjes dus.

Zondag zou dan de koude lucht ook Vlaanderen veroveren. De temperatuur op 850 hPa (ongeveer 1500 meter) zakt in de loop van de dag tot -10° à -12°C. Op 2 meter hoogte zakt het kwik in de loop van de dag onder het vriespunt en er dwarrelen nu en dan wat sneeuwvlokken. Grote hoeveelheden sneeuw worden er niet verwacht. In de nacht van zondag op maandag daalt het kwik dan tot rond -5°C.

Op 1500 meter hoogte koelt het zondagavond af tot -12°C boven West-Vlaanderen, volgens de hoofdberekening van het Europese weermodel.


Volgens de hoofdberekening van het Europese model zou de oostelijke stroming zich begin volgende week handhaven, met een constante aanvoer van koude lucht uit het noordoosten. De temperatuur op 850 hPa blijft rond -10 à -12°C hangen. Dat zorgt in Vlaanderen voor maxima onder het vriespunt en minima rond -10°C. In Nederland voorziet deze berekening begin volgende week minima rond -15°C en in het noorden van Duitsland tot onder de -20°C.

Onzekerheid

Of het écht zover komt, is nog maar de vraag. Dat de koude luchtmassa tijdens het weekend onze kant op komt, lijkt vast te staan, maar van zodra deze koude lucht boven de warme Noordzee terecht komt, ontstaan er convectieve processen die zich moeilijk ver op voorhand laten inschatten. Eén van de risico's is dat er een kleine Noordzee-depressie ontstaat, die bij ons de wind uit het zuidwesten laat waaien, in plaats van uit het noordoosten. In dat geval blijft het uiteraard veel zachter, met nauwelijks of geen vorst. Een scenario waar het Amerikaanse model al enkele keren op hintte. Ook binnen het ensemble van ECMWF zijn er een beperkt aantal leden die het niet eens 's nachts laten vriezen vanaf het weekend (zo'n 15 procent van de leden).

Die onzekerheid zien we ook terug in de "ijspluim" voor midden-Nederland. De hoofdberekening laat 10 cm ijs ontstaan op ondiep water tegen midden volgende week. Het gemiddelde ligt maar rond 3 cm en behoorlijk wat leden voorzien helemaal geen ijs.

De ijspluim voor midden-Nederland (bron: knmi.nl)


Kort samengevat: de kans op koud winterweer vanaf zaterdag (voor Nederland) of zondag (voor Vlaanderen) is vrij groot, maar zekerheid is er nog niet.

maandag 1 februari 2021

Afwisseling tussen zachte en koude periodes blijft voortduren

Zoals verwacht was de neerslag het voorbije weekend een randgeval, met verspreid over Vlaanderen regen en natte sneeuw. Op grondniveau was het even koud als bij de sneeuwsituatie van twee weekends geleden, maar op grotere hoogte zat er deze keer een warmere laag, waardoor in de regio Gent zaterdag vrijwel de hele dag regen viel, en nog vrij veel ook (15 mm). Typisch voor deze winter: nu komen er weer enkele zachte dagen aan, waarna het tegen het weekend opnieuw kouder wordt.

Vandaag trekt een depressiekern pal over onze regio. Deze ochtend waaide de wind nog uit het oosten, voor de middag is hij zwak en veranderlijk en na de middag draait hij naar het noordwesten. Daardoor waait er zachtere zeelucht binnen. De maxima liggen rond 5°C. Nu en dan valt er een beetje regen of motregen.

Vannacht blijft het overwegend zwaarbewolkt tot betrokken, maar overwegend droog. Tegen de ochtend nadert een actief regengebied vanuit het zuidwesten. Door de bewolking en maritieme wind koelt het nauwelijks af, met minima rond 4°C.

Morgen ligt er een actief frontaal systeem boven onze regio (bron kaart: UK MetOffice)


Morgen trekt een actief frontaal systeem over onze omgeving, verbonden aan een depressiekern ten westen van Ierland. Er valt vrij veel regen (5 tot 10 mm). De wind draait naar het zuidwesten en voert maritiem subtropische lucht aan. De maxima zijn navenant: rond 11°C.

Woensdag ligt er een randdepressie pal voor de Nederlandse kust. Opnieuw valt er bij ons veel regen (10 mm of meer). De maxima liggen nog wat hoger dan op dinsdag: rond 12°C. Er staat in de regio Gent behoorlijk wat wind: tot 5 Bft uit ZW, later uit W. Boven Scandinavië en IJsland begint de luchtdruk te stijgen, maar dat heeft voorlopig weinig invloed op ons weerbeeld. De grens tussen ijskoud winterweer en veel zachter weer ligt woensdag ongeveer over het uiterste zuiden van Zweden en Noorwegen.

De wintergrens ligt woensdag boven het zuiden van Scandinavië. (bron kaart: GFS via wetterzentrale.de)


Donderdag stijgt de luchtdruk boven het hoge noorden nog meer, met 1040 hPa ten oosten van Groenland. Nog altijd heeft dat geen invloed op het weer bij ons. Boven de Britse Eilanden ligt er immers een depressiekern, die met een zuidwestelijke wind nog altijd zachte lucht naar de Lage Landen stuurt. Er zijn wel wat meer opklaringen dan op dinsdag en woensdag en er valt beduidend minder regen. De maxima liggen in de regio Gent rond 11°C.

Vrijdag verandert er weinig aan de situatie: hoge luchtdruk ten oosten van Groenland, een ijskoud Scandinavië, een scherpe wintergrens nabij Denemarken, maar ook een depressie boven de Britse Eilanden die verhindert dat deze koude lucht tot onze omgeving kan afzakken. Een occlusie verbonden aan deze depressie trekt over ons land en zorgt voor veel bewolking en ook wat regen, bij maxima rond 10°C. In het ensemble van het Europese model zien we een beperkt aantal leden die de koudere lucht stilaan wel tot onze omgeving laten afzakken, maar hun aantal is voorlopig nog verwaarloosbaar klein.

Zaterdag vult de depressie boven de Britse Eilanden langzaam op. De koude lucht kan wat meer naar het zuiden uitzakken. (bron kaart: ECMWF via wetterzentrale.de)


Zaterdag vult de Britse depressie op, terwijl het noordelijke hogedrukgebied prominent aanwezig blijft. De koude luchtmassa zakt iets verder naar het zuiden. De meeste berekingen houden de kou ten noorden van ons land, een iets groter aantal berekening dan op vrijdag laat ze ook doordringen tot onze regio. We maken de meeste kans op maxima rond 6°C, maar de onzekerheid wordt al wat groter, niet abnormaal gezien de termijn. Er wordt ook wat neerslag berekend, waarschijnlijk is dat regen, met een kleine kans op winterse neerslag.

Volgens de hoofdberekening van het Europese model breidt de hoge luchtdruk zich zondag en maandag wat verder uit naar het zuiden en veroveren de koude luchten (-10°C op 1500 meter hoogte) het noorden van Nederland. Ook bij ons gaat het kwik dan naar beneden, met maxima op zondag nog rond 5°C, op maandag zou het kwik overdag in Vlaanderen rond -2°C blijven steken. Uiteraard moeten we er op die termijn het ensemble bijnemen. Dan zien we dat we de meeste kans maken op maxima zondag rond 4°C en op maandag rond +1°C.

Volgens de hoofdberekening blijf het koude weer ook begin volgende week aanhouden, met maxima iets onder het vriespunt en 's nachts matige vorst. De hoofdberekening zit wel onderin het ensemble. De mediaan voor de maxima in de omgeving van Gent ligt begin volgende week rond +4°C en dat van de minima rond -3°C. Daarbij is er ook elke dag 50 procent kans op neerslag. Benieuwd waar we uiteindelijk zullen eindigen.

De ecmwf-ensembleverwaching voor Drongen (bron: ecmwf.org)
  


zaterdag 30 januari 2021

Grensgeval tussen regen en sneeuw

De situatie voor vandaag zaterdag blijft lastig in te schatten. Aan de ene kant komt een neerslagzone opzetten vanuit het zuiden, aan de andere kant komt aan de grond koude lucht binnenwaaien vanuit het noordoosten. Op grotere hoogte waait de wind vanuit het westen. 

De ProgTemp voor Melle deze middag: een lastige opbouw om de neerslagsoort in te schatten.


De combinatie van dat alles zorgt deze ochtend voor een luchtkolom waarvan de de temperatuur in grote delen van Vlaanderen in de onderste 1200 meter iets boven het vriespunt ligt. Dat zorgt voor regen. In de loop van de dag zal deze luchtkolom in de omgeving van Gent iets afkoelen, waardoor de regen kan overgaan in smeltende sneeuw. Hoe dichter tegen de Nederlandse grens, hoe groter de kans op sneeuw. Bij voldoende intensiteit kan zich een dun sneeuwdekje vormen.

Na een nacht met lichte vorst, loopt de temperatuur morgen zondag op tot 3°C. Begin volgende week komen we in zachtere lucht terecht, met maxima rond 10°C en geregeld regen. Mogelijk wordt het tegen komend weekend opnieuw kouder, maar dat is nog altijd onzeker (zie bespreking in de vorige bijdrage).



donderdag 28 januari 2021

Opnieuw sneeuw mogelijk in het weekend, later kouder?

Op de wat langere termijn komen de hoofdberekeningen van zowel het Europese als het Amerikaanse weermodel met winterse weerkaarten op de proppen. Ze krijgen daarin steun van een deel van de ensemble-leden. Zekerheid is er nog lang niet, maar interessant wordt het in elk geval wel. Ook op kortere termijn staan er ons enkele winterse speldenprikjes te wachten. Mogelijk valt er overmorgen opnieuw (natte) sneeuw; het lijkt wel een gewoonte te worden tijdens de weekends van deze januarimaand.

In de berekening van deze ochtend laat het Europese weermodel een sneeuwdek zien boven het grootste deel van Vlaanderen. In de praktijk kan dit evengoed wat meer naar het noorden of zuiden zijn. (bron: ecmwf.org)


Laat ons eerst kijken naar de korte termijn. Vandaag trekt een regenzone over onze omgeving. Daardoor is de totale neerslagsom deze maand over de 100 mm gegaan hier in Drongen. Vlaanderen is daarbij wel in de zachte lucht terecht gekomen, met maxima boven de 10°C. In het noorden van Nederland is het een stuk kouder (zie vorige bijdrage). Vannacht volgt er alweer een regenzone, bij minima rond 9°C.

Morgen vrijdag ligt er een depressiekern voor de Nederlandse kust. Het warmfront ligt daarbij boven Nederland en vormt nog altijd de scheiding tussen koudere lucht in het noorden en veel zachtere lucht in het zuiden. In de regio Gent liggen de maxima morgen rond 10 à 11°C. 's Avonds laat trekt een koufront over onze omgeving. Veel neerslag valt er niet, maar we komen vanaf dan wel in de koudere luchtmassa terecht. Het kwik daalt richting het vriespunt.

Zaterdag trekt dan een depressiekern ten zuiden van ons langs, over het noorden van Frankrijk. Onze omgeving is dan in de koude luchtmassa terecht gekomen. Het Europese weermodel laat nu al enkele keren het neerslaggebied van de depressie over Vlaanderen trekken, met vrij veel natte sneeuw en sneeuw, temperaturen iets boven het vriespunt en een sneeuwdek van enkele centimeters. Het blijft afwachten waar deze neerslagzone overmorgen precies terecht zal komen, maar de kans op een sneeuwdekje is vrij groot. Vergeet wat u de voorbije dagen hoorde (ook van mij) over de neerslag die zaterdag op het laatst zou overgaan in sneeuw. We zijn ondertussen in een ander scenario terechtgekomen. De neerslag komt uit het zuiden opzetten en begint vrijwel meteen als natte sneeuw en later sneeuw.

De neerslagzone trekt zaterdag stilaan naar het noorden. Blauw is sneeuw, groen is regen. Het wordt dus millimeterwerk. (bron: ecmwf. org)


Er zijn twee gevaren. Als de neerslagband wat te ver naar het noorden doorschuift, komen we in de zachte lucht terecht en begint het te regenen. Blijft de neerslagband iets zuidelijker, dan valt de sneeuw boven het noorden van Frankrijk en blijft het hier gewoon droog (zie kaartje hierboven). Het hangt dus af van details, die pas op het laatste moment duidelijk zullen worden. Bij de berekening van het Europese model van deze ochtend, valt alles precies op zijn plaats om bij ons in de regio Gent sneeuw te krijgen. De meeste leden van het ensemble gaan mee met de hoofdberekening, dat verhoogt toch wat de betrouwbaarheid.

Zondag komen we dan in een rustig zadelgebied terecht. Bij voldoende opklaringen kan het 's ochtends enkele graden vriezen, overdag liggen de maxima rond +3°C. De dauwpunttemperatuur blijft negatief, dus een eventueel sneeuwdek zal nog niet volledig wegsmelten. Dat gebeurt wel in de nacht van zondag op maandag. Dan trekt een regenzone over ons land, mogelijk voorafgegaan door wat smeltende sneeuw. Bij onze noorderburen kan er zelfs wat ijzel vallen. 

Het ensemblegemiddelde van het Europese weermodel voor het weekend van 7 februari: hoge luchtdruk boven Scandinavië, met bij ons een oostelijke wind. (bron: ecmwf via wetterzentrale.de)


Begin volgende week zorgt een depressiekern ten westen van Ierland bij ons voor een zuidwestelijke stroming. Het wordt dan tijdelijk weer regenachtig en zacht, met maxima rond 10°C. In het tweede deel van de week begint de luchtdruk te stijgen boven IJsland en Scandinavië, zowel volgens het Europese als het Amerikaanse weermodel. Boven Scandinavië en westelijk Rusland liggen erg koude luchtmassa's, terwijl het ten zuiden van ons net erg zacht is. De grens tussen beide luchtmassa's komt dicht bij ons te liggen. Ik durf absoluut nog niet te zeggen welke van beide het uiteindelijk zal halen, maar in het ensemble zien we in elk geval de kans op matige vorst en ijsdagen geleidelijk toenemen vanaf het weekend van 6 en 7 februari.

De ensemble-verwachting voor de minima en maxima in de regio Gent: op lange termijn toenemende kans op matige vorst en eventueel ijsdagen, maar ook de zachte opties zijn nog ruim vertegenwoordig. (bron: ecmwf.org)