dinsdag 5 januari 2021

Eindelijk winter in midden-Zweden

 In mijn tweede thuis in Medelpad, in het midden van Zweden, is het eindelijk winter. In Vike, een weerstation op enkele kilometer van mijn huis en aan de oever van hetzelfde meer als mijn huis, daalde het kwik deze ochtend tot -20,1°C. Dat is meteen ook kouder dan het er in heel 2020 ooit was. In Vlaanderen niets van dat alles. Het was de voorbije dagen wel kouder dan normaal, maar met maxima rond +3°C, minima rond +1°C en nu en dan wat regen, was er van echt winterweer geen sprake. Dit weertype blijft nog een paar dagen aanhouden, daarna lijkt het opnieuw zachter te worden.

De temperatuur de voorbije 24 uur in Vike, in het Zweedse landschap Medelpad.


De komende dagen verandert er wat op de weerkaarten. De hogedrukgordel ten noorden van ons land wordt doorbroken en splitst zich op in een kern ten zuiden van Groenland en een kern boven het westen van Rusland. Wij komen vanaf overmorgen in een zadelgebied terecht, met nog altijd wat kouder weer dan normaal (maar dus geen echt winterweer). Donderdag valt er alweer regen bij +3°C in de regio Gent. Meer naar het oosten is de kans op natte sneeuw groter.

Vanaf het weekend zakt de Groenlandse hogedrukcel weg naar het zuiden en na het weekend komen we stilaan in een westelijke stroming terecht. Vanaf maandag zien we de temperatuur flink stijgen, met maxima rond 8°C en minima rond 2 à 3°C. De kans op vorst tijdens de nachten wordt dan kleiner.

Het eps-meteogram voor Drongen (bron: ecmwf.org)


Boven Scandinavië en het westen van Rusland handhaaft het winterweer zich wel. Dat kan gunstig zijn als de wind later deze winter nog eens naar het noordoosten zou draaien. Voorlopig zijn er nog geen aanwijzingen dat dit ook zal gebeuren.

vrijdag 1 januari 2021

Winterkou sijpelt heel langzaam binnen

 Ik wens jullie allemaal een gezond en sportief 2021. Een jaar waarin we hopelijk snel weer volop kunnen sporten op geopende ijsbanen en waarin we zorgeloos kunnen reizen naar regio's met veel natuurijs.



Het jaar 2021 begint weerkundig gezien kouder dan normaal, zonder dat dit leidt tot noemenswaardig winterweer in de Lage Landen. In Drongen vroor het vannacht lichtjes in de thermometerhut (-0,6°C), maar in de vroege uurtjes nam de bewolking toe, steeg het kwik tot boven het vriespunt en vielen er enkele regenbuitjes. Met winterweer heeft dat voorlopig allemaal weinig te maken.

Nochtans zien de weerkaarten er op zich winters uit (zie vorige bijdrage). Een hogedrukrug van de Azoren tot IJsland snijdt de weg af van zachte zeelucht. In een trog boven West-Europa liggen enkele ondiepe grondkernen. Eentje daarvan lag gisteren vlak ten zuiden van ons land. Het neerslaggebied trok van zuidoost naar noordwest met verse sneeuw over de Ardennen. Aan de kust waaide de wind compleet anders en trokken enkele Noordzeebuien vanuit het noordnoordwesten het land op. In de omgeving van Gent bleef het zo goed als droog, bij maxima rond 5°C.

Bij deze kaart voor maandag verwacht je koud winterweer, met een stevige noordooster. In de praktijk valt dit voor westelijk Vlaanderen erg tegen: grijs met wat lichte regen en licht positieve temperaturen. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


De komende dagen kantelt de hogedrukrug naar het noordoosten. Er komt daardoor een hogedrukgebied te liggen boven Scandinavië en een lagedrukkern nabij de baai van Genua. In principe is dat de ideale situatie om bij ons voor koud winterweer te zorgen, maar alweer speelt de veel te zachte voorgeschiedenis ons parten. Een neerslagzone trekt vanaf zondagnamiddag over ons land en zorgt in de Ardennen voor wat extra sneeuw, maar in westelijke Vlaanderen is het te zacht. Als de verzwakkende neerslagzone daar zondagavond toekomt, zorgt ze voor wat regen of motregen. Ook maandag valt er over Vlaanderen nu en dan wat lichte regen of motregen. Dat alles bij een nachttemperatuur tussen 0 en 1°C en maxima rond +3°C. Tijdens een goed getimede opklaring kan het licht vriezen, maar dan valt er uiteraard geen neerslag.

Eén van de oorzaken van het uitblijven van echte winterkou: op het sneeuwdekkaartje van ecmwf zie je hoe de noordoostenwind zachte lucht van over de Oostzee aanvoert. Het zeewater is er uitzonderlijk warm voor de tijd van het jaar. (bron: ecmwf.org)


Ook woensdag zien we een volledig geblokkeerd stromingspatroon, met hogedrukkernen ten zuiden van Groenland, boven de Britse Eilanden en boven Scandinavië. Bij ons zit er in de wind een noordelijke component, waardoor er zachte zeelucht binnensijpelt. We krijgen dan in het Gentse minima rond of iets onder het vriespunt en maxima rond +3°C. Er kan een winters buitje vallen, maar een sneeuwdek is weinig waarschijnlijk. Ook de vorming van natuurijs blijft uit.

Vanaf het tweede deel van volgende week ontstaat er opnieuw een hogedrukrug van de Azoren tot Groenland. Er verandert dus weinig aan het weerbeeld. Het is iets kouder dan normaal, met 's nachts lichte vorst en maxima rond 3°C. Nu en dan valt er wat winterse neerslag en als alles meezit, kan er ook in de westelijke helft van Vlaanderen nu en dan wat sneeuw vallen, met een tijdelijk sneeuwdek. In de oostelijke helft van Vlaanderen wordt die kans stilaan wat groter. 

De eps-verwachting van ecmwf voor de minima en maxima in de omgeving van Gent (bron: ecmwf.org)


Een echte verzachting staat momenteel nog niet in de verwachting, zodat we nog altijd met wat hoop  de langere termijn kunnen afwachten.

Kouder in Scandinavië

In grote delen van Scandinavië was het tot nu toe veel te zacht voor de tijd van het jaar. Daar komt nu verandering in. Onder de hogedrukkern boven Zweden en Noorwegen koelt het behoorlijk af. In het noorden en midden van Zweden komt het kwik de komende tien dagen niet meer boven het vriespunt. De minima dalen richting -20°C, lokaal zelfs nog lager. Overdag ligt het kwik op de meeste plaatsen in het noorden en midden van Zweden tussen -5 en -10°C. Eindelijk kan de ijsvloer er dus stevig aandikken.Goed nieuws voor bekende schaatsplekken als Tavelsjö en Falun, waar men dan eindelijk werk kan beginnen maken van de geveegde banen. Het meer van Tavelsjö lag op oudejaarsavond nog deels open, wat een ongeziene situatie. Deze nieuwjaarsochtend was het meer eindelijk volledig toegevroren.

Ook in het zuiden van Zweden is het vanaf zondag winters. In Hagfors (Värmland) zakt het kwik vanaf zondag onder nul, om er minstens een week niet meer boven te komen. Overdag ligt het kwik tussen -3 en -6°C, 's nacht rond -10°C of lokaal lager. In de loop van volgende week zullen er in deze regio dus uitstekende schaatsmogelijkheden zijn (*). Nu en dan kan er wel wat sneeuw vallen.

Eindelijk volop winter in Zweden, volgende week van noord tot zuid. (foto: webcam Icehotel Jukkasjärvi via webbkameror.se)


In het uiterste zuiden (regio Skåne) blijft het kwik de komende tien dagen rond het vriespunt hangen. Met hooguit wat lichte vorst tijdens de nachten, is daar van schaatsijs nog geen sprake.

(*) Alleen voor wie in al in Zweden verblijft. Afreizen naar Zweden wordt door de corona-pandemie ten sterkste afgeraden, hou er ook rekening mee dat de grens tussen Denemarken en Zweden gesloten is.


maandag 28 december 2020

Weerkaarten ogen winters

De verwachtingskaarten die voor de komende tien dagen uit de weermodellen komen gerold, zien er winters uit. Hoge luchtdruk ten noorden van onze omgeving en depressies ten zuiden van ons zorgen voor een oostelijke stroming. Dat is nog niet voldoende om ons meteen koud winterweer te bezorgen. Noord- en Oost-Europa hebben immers een zachte voorgeschiedenis de voorbije weken. Maar vorst en winterse neerslag beginnen toch meer en meer kans te maken de komende dagen. Gloort er in de verte wat natuurijs?

Een weerbeeld dat we al enkele winters niet meer zagen: weermodellen berekenen begin 2021 hoge luchtdruk boven IJsland en Scandinavië. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Het is storm Bella die voor een ommekeer heeft gezorgd. Na de doortocht van het koufront van deze stormdepressie, is koudere polaire lucht naar onze omgeving gestroomd. In de hoge Ardennen heeft dit gezorgd voor een sneeuwdek van een 15-tal centimeter, toch wat minder dan de modellen hadden verwacht. Deze sneeuw blijft daar de komende tien dagen liggen en er kan zelfs nog wat sneeuw bijkomen.

In Vlaanderen blijft het voorlopig beperkt tot enkele winterse buien, met regen, stofhagel en mogelijk wat natte sneeuw. De minima lagen deze ochtend iets boven het vriespunt, de maxima vandaag rond 5 à 6°C.

Komende nacht bevinden we ons in de opvullende kern van lagedrukgebied Bella. Dat maakt de verwachting wat lastig, omdat de zwakke wind alle kanten uit zwabbert. Uiteindelijk kiest hij dan toch voor het noordwesten. Dat betekent dat enkele winterse Noordzeebuien het land op kunnen trekken. Onder brede opklaringen zakt het kwik tot dicht tegen of lokaal zelfs iets onder het vriespunt. Op die plekken kunnen er ook mistbanken ontstaan. 

De volgende dagen blijft dit kwakkelweer voortduren. De kern van de opvullende depressie verplaatst zich naar Denemarken, waardoor er bij ons een zwakke westelijke tot noordwestelijke stroming staat. Morgen en woensdag is het in westelijk Vlaanderen wisselend tot zwaarbewolkt met nu en dan een winterse bui. De minima liggen rond of iets onder het vriespunt, de maxima rond 5°C. 

Het Britse weermodel berekent op Oudejaarsavond een depressie vlak ten zuiden van ons (zie kaart). Volgens het Europese model blijft ze net ten noorden van ons land. (bron kaart: UK MetOffice)


Op donderdag, Oudejaarsavond, ligt er opnieuw een depressiekern in onze omgeving. De weermodellen twijfelen nog over de exacte positie. Het Britse UKMO-model houdt de kern vlak ten zuiden van onze omgeving, het Europese weermodel vlak te noorden. Dat betekent bij het ene model een wind van over land, bij het andere van over zee. Dat kan bij de neerslagzone het verschil betekenen tussen smeltende sneeuw of regen. Voorlopig lijkt regen de meeste kans te maken, bij maxima donderdag rond 4°C. De kans op sneeuw is volgens het Europese model in westelijk Vlaanderen beperkt tot 10 procent, maar helemaal uitgesloten is het dus niet.

Kouder vanaf Nieuwjaar

Ook op vrijdag, Nieuwjaarsdag, ligt deze kern nog in onze omgeving en is de verwachting relatief onzeker. In de nacht van oud op nieuw liggen de minima in de regio Gent rond het vriespunt, de maxima rond +3°C. Er kan ook wat winterse neerslag vallen.

De eps-verwachting voor de minima en maxima in de regio Gent (bron: ecmwf.org)


Vanaf zondag kiest de wind dan duidelijker voor de oostelijke sector. De kans op lichte tot matige vorst tijdens de nachten in de omgeving van Gent is vanaf zondag volgens het ensemble van het Europese weermodel 80 procent. Het gemiddelde van de berekening voor de maxima ligt rond +2°C, met een kleine kans op ijsdagen. Sommige leden van het ensemble berekenen ook wat sneeuw en dat zou dan kunnen zorgen voor koude nachten, met uitschieters in de berekeningen van de minimumtemperatuur tot -10°C. De kans dat deze uitschieters ook werkelijkheid worden, is erg klein maar niet onbestaande. 

De hoofdberekening van het Europese model verwacht op woensdag 6 januari een sneeuwdek, met 's nachts bijna -10°C in de Kempen. De meeste andere berekeningen van het ensemble zijn minder koud, met lichte vorst.

Voor natuurijsfanaten gloort er dus een klein beetje hoop aan de horizon. Het zou wel bijzonder cynisch zijn als nét deze winter, met alle coronabeperkingen, er schaatsijs zou liggen. Maar voor alle duidelijkheid: zo ver is het dus nog niet. Afwachten hoe de kaarten de komende tijd evolueren.

vrijdag 25 december 2020

Pakken sneeuw voor de Ardennen

De weerkaarten tonen voor de komende tien dagen een patroon dat er op het eerste zicht behoorlijk winters uitziet. Het wordt ook wel vrij koud en soms guur met ook in Vlaanderen kans op wat sneeuwvlokken en hier en daar zelfs een tijdelijk sneeuwdekje, maar écht diepwinters weer blijft voorlopig nog uit in het laagland. Dat komt deels door een foute voorgeschiedenis, maar deels zien we hier ook de gevolgen van de klimaatopwarming aan het werk. 

De Ardense toppen kregen op de valreep een onvervalste witte Kerst, met bijna 10 cm sneeuw. (foto: webcam KMI)


De komende dagen zien we de polaire straalstroom ten zuiden van ons land liggen. In de vorige eeuw kon je er dan in december vrijwel zeker van zijn dat we onvervalst winterweer kregen in Vlaanderen. De voorbije jaren zijn de poolstreken zo sterk opgewarmd, dat de polaire luchtmassa's die in de laatste maand van het jaar afzakken naar de Lage Landen, geen garantie meer zijn voor winterse perikelen. Grote delen van de Noordelijke IJszee, zoals de Groenlandzee, Barentszee en de Karazee, vriezen nu veel later dicht dan pakweg 30 jaar geleden en boven een open zee kan de luchtmassa veel minder sterk afkoelen dan boven ijs. Dat valt vooral in Scandinavië op, waar het de voorbije weken ongewoon zacht was voor de tijd van het jaar. Zo beleven ze aan de Höga Kusten in midden-Zweden momenteel een groene kerst, wat daar ongezien is. Als Scandinavische winterkou uitblijft, kan die kou ook niet met een noordelijke wind uitstromen tot bij ons.

Vandaag (Kerstdag) zijn we terecht gekomen in een noordelijke stroming, op de noordoostelijke flank van het Azorenhoog, dat tijdelijk een wig heeft uitgebouwd richting Noorwegen. In die stroming trekken winterse buien over de westelijke helft van ons land en sneeuwbuien over de hoge Ardennen, waar inmiddels een sneeuwdek ligt van een tiental centimeter.

In Vlaanderen geen witte Kerst, maar wel mooie buienluchten in de polaire luchtmassa.


Morgen zaterdag krijgen we een overgangsdag. De wig van het Azorgenhoog is verdwenen en we komen binnen de invloedsfeer van een diepe depressiekern nabij IJsland. Een zwak warmfront trekt over ons land en zorgt nu en dan voor wat regen in het laagland en verse sneeuw over de Ardense hoogtes. 's Avonds volgt dan een - eveneens zwak - koufront. De minima liggen morgenochtend in de omgeving van Gent iets boven het vriespunt, de maxima rond 6°C. Op de hoogste Ardense toppen blijft het morgen overdag licht vriezen. 

In de nacht van zaterdag op zondag zakt de depressiekern af van IJsland naar Schotland, waardoor we vol in het windveld terecht komen. Op volle zee steekt er 's nachts een zware zuidwesterstorm (10 Bft) op, die ook zondagochtend nog te keer gaat. Langs de kust waait het stormachtig (8 Bft) en in de regio Gent krachtig tot hard (6 à 7 Bft). Windstoten kunnen uithalen tot 115 km/u op volle zee, 100 km/u aan de kust en 95 km/u in het binnenland. De wind voert tijdelijk ook zachtere zeelucht aan, zodat het kwik 's nachts oploopt tot 8°C. Dat zijn meteen ook de maxima voor zondag. In de loop van zondag begint de temperatuur opnieuw te dalen, als we in de namiddag achter het koufront van de depressie terecht komen.

Er wordt daarbij zondag ook flink wat neerslag verwacht: tussen de 15 à 20 mm in de regio van Gent. Ook elders in Vlaanderen kunnen we die hoeveelheden halen. In Vlaanderen valt alle neerslag als regen, in een groot deel van de Ardennen als natte sneeuw en op de hoogste toppen van de Ardennen als droge sneeuw. Daar kan het sneeuwdek aandikken tot 20 cm of meer. In combinatie met de harde wind zal de sneeuwval daar ongetwijfeld voor overlast zorgen.

Zondag tussen 12 en 18 uur utc verwacht het Europese weermodel tot 12 mm neerslag op 6 uur tijd. 


Later op zondag en maandag komen we in de kern van de depressie terecht, waardoor de wind luwt. Een occlusie zorgt opnieuw voor neerslag: regen en smeltende sneeuw in Vlaanderen, sneeuw over de Ardense hoogtes. Bij voldoende intense neerslag kan zich zelfs in Vlaanderen een tijdelijk sneeuwdekje vormen. De temperatuur ligt maandagochtend in Vlaanderen rond +3°C, maar tijdens intense buien kan het kwik overdag tot dicht tegen het vriespunt dalen, ook in het laagland. Tussen de buien door ligt het kwik overdag in Vlaanderen rond 5°C.

Dinsdag komt in deze situatie weinig verandering. De kern van de depressie ligt vlak in onze buurt, waardoor de exacte windrichting nog moeilijk in te schatten is. De meeste buien vallen aan de kust en in de Ardennen. In westelijk Vlaanderen vallen er overwegend regenbuien, in het centrum is er smeltende sneeuw mogelijk en in de hoge Ardennen valt er droge sneeuw. De minima liggen in Vlaanderen rond het vriespunt, in de Ardennen iets eronder. De maxima variëren tussen +5°C in Vlaanderen en -1°C in de Hoge Venen. Het sneeuwdek kan op de hoogste toppen aangroeien tot 30 cm of meer.

Dit sneeuwdek berekent het Europese weermodel nu voor 1 januari. Niet letterlijk te nemen, maar het toont wel de mogelijkheden aan.


Na dinsdag blijft een trog uitgezakt liggen boven West-Europa, met zoals gezegd de straalstroom ten zuiden van ons land. Er komt weinig verandering in het weerbeeld. De minima liggen in de regio Gent rond het vriespunt, de maxima rond 3 à 4°C. In Vlaanderen vallen er winterse buien, een tijdelijk sneeuwdek is mogelijk. In de Ardennen blijven er sneeuwbuien vallen. Het stromingspatroon boven de noordelijke Atlantische Oceaan lijkt geblokkeerd te blijven, zodat het vrij koude weertype tot en met volgend weekend blijft aanhouden. Of de kou zal verstrengen, zal later nog moeten blijken.



dinsdag 22 december 2020

Polaire lucht lost extreem zachte Azorenlucht af

 Wie vanochtend al vroeg uit de veren was, heeft het ongetwijfeld gemerkt: het voelde uitzonderlijk warm aan voor een winterochtend. Om 05.30 uur wees de thermometer in Drongen maar liefst 13,7°C aan. Vaak zijn zelfs de ochtenden in juli en augustus kouder. Dat betekent niet dat het vandaag overdag nog veel zachter wordt. De invloed van de zon is eind december minimaal. De temperatuur valt of staat dan met de luchtmassa die wordt aangevoerd, onafhankelijk of het dag dan wel nacht is. Deze ochtend kwam die luchtmassa in sneltreinvaart van de subtropische Azoren naar onze omgeving.

De analysekaart van de voorbije nacht: extreem zacht in de warme sector van een frontaal systeem. (bron kaart: UK MetOffice)


De komende dagen zien we een kentering, van veel te zacht weer voor de tijd van het jaar naar iets kouder weer dan normaal. Op de Ardense hoogtes komt die ommekeer perfect getimed. Op de kerstavond zal de regen daar overgaan in sneeuw en krijgen ze zowaar nog een witte Kerst. De dagen daarna komt er op de hoogste gebieden een sneeuwdek te liggen. 

Wat ligt nu aan de oorzaak van die kentering? Vandaag ligt er een complexe depressie boven de noordoostelijke Atlantische Oceaan, met grondkernen nabij Scandinavië en ten zuidwesten van Ierland. Samen zorgen ze ervoor dat de zachte lucht uit het Azorengebied met een strakke zuidzuidwestelijke stroming kan doordringen tot onze regio. De depressiekern ten zuidwesten van Ierland diept zich verder uit, wordt de hoofddepressie en trekt naar het noordoosten. Morgenmiddag ligt ze voor de ingang van het Kanaal. 

In de nacht van woensdag op donderdag ligt een depressiekern vlak ten zuiden van onze omgeving. De wind draait van het zuiden naar het noordwesten en het wordt gevoelig kouder. (kaart: UK MetOffice)


In de nacht van morgen op donderdag (kerstavond) ligt de depressiekern opvullend vlak ten zuiden van ons land. Het Azorenhoog bouwt tegelijk een wig uit richting IJsland, waardoor de weg van de zachte luchtmassa's wordt afgesneden. De maritiem subtropische lucht maakt vanaf dan plaats voor maritiem polaire lucht. De wind draait bij ons naar het noordwesten en de bovenluchten beginnen af te koelen. De maxima liggen woensdagnamiddag in de regio Gent nog rond 13°, maar dan begint de temperatuur gevoelig te dalen. De temperatuur ligt donderdagmiddag in de regio Gent nog rond 6°C, donderdagavond rond 3°C. Als er nog een bui valt, kan die ook in Vlaanderen in de kerstnacht een winters karakter krijgen. In de hoge Ardennen vallen er meer buien en dat worden geleidelijk sneeuwbuien, die er een sneeuwdekje doen ontstaan van enkele centimeter. 

Op Kerstdag staat er in de regio Gent een matige noordwestelijke tot noordelijke wind. 's Ochtends is grondvorst mogelijk. Meer naar het oosten vriest het ook licht in de thermometerhut. Er kan overdag een lokaal buitje vallen met regen en misschien ook enkele kletsnatte vlokken, bij maxima rond 5°C. Kans op een sneeuwdek in Vlaanderen is er niet.

De ensemble-verwachting voor de minima en maxima in Drongen. (bron: ecmwf.org)


Tweede kerstdag start droog, maar in de loop van de dag spant de wind aan en 's avonds begint het te regenen (zoals de weerkaarten er nu bijliggen). Dat is de voorbode voor een kletsnatte zondag, met in onze regio maxima rond 7°C. Op de hoogste toppen van de Ardennen blijft het kwik rond de 0°C hangen en daar wordt een pak sneeuw verwacht, hoewel het met die temperatuur toch wel een randgeval is. Enige voorzichtigheid is hier dus zeker nog aan de orde. 

De laatste dagen van 2020 zien we boven Noord- en West-Europa een uitgezakte complexe depressie. Die zorgt voor wisselvallig en vrij koud weer, met maxima rond 5°C en minima rond het vriespunt. Boven Oost-Europa wordt erg zachte lucht naar het noorden gestuwd. Als de wind bij ons naar het oosten zou draaien, wordt er  dus niet meteen koude lucht aangevoerd. Ook boven Scandinavië blijft het onveranderd zacht voor de tijd van het jaar. 

De temperatuuranomalie op 850 hPa voor volgende woensdag: kouder dan normaal bij ons en boven de Oceaan, maar zachter dan normaal boven Scandinavië en Oost-Europa. Vanaf die richting hoeven we dus voorlopig niet op winterweer te rekenen. (kaart: ecmwf via wetternzentrale.de)


Kort samengevat: het extreem zachte weer in onze omgeving maakt plaats voor een kouder weertype, maar diepwinters weer hoort de komende tien dagen nog niet tot de mogelijkheden. Wie sneeuw wil zien, kan naar de hoge Ardennen trekken, al is het niet uitgesloten dat er vanaf kerstavond ook in Vlaanderen al eens een natte vlok valt.

vrijdag 18 december 2020

Onstuimige kerstweek op komst

Het ziet er meer en meer naar uit dat de eerste week van de kerstvakantie behoorlijk onstuimig zal verlopen. Atlantische depressies varen vanaf maandag een vrij zuidelijke koers. Dan komt er bij momenten een stormachtige wind te staan op zee. Zoals de weerkaarten er nu voor staan, ligt er ook op kerstavond een lagedrukgebied boven de Noordzee. Het is nog te vroeg om details mee te geven, maar dat er op 24 december een grote kans is op winderig weer, is wel duidelijk. Toevallig is het op kerstavond gelukkig doodtij, zodat we ons over hoge waterstanden aan de kust niet al te veel zorgen hoeven te maken rond de kerstdagen.

Volgende week staat er aan zee vaak veel wind.


Vandaag vrijdag 18 december staat er in onze omgeving nog een krachtige zuidwestelijke stroming. We liggen op de westelijke flank van een hogedrukgebied met kern boven de Balkan. Boven de Atlantische Oceaan ligt de klassieke moederdepressie. Tussen beide systemen wordt zachte, maritiem subtropische zeelucht aangevoerd. Vandaag is de hoge luchtdruk nog sterk genoeg om regenzones uit onze buurt te houden. In de regio van Gent is het wisselend bewolkt en droog, bij maxima rond 9°C. Komende nacht koelt het nauwelijks af, met minima rond 7°C.

Morgen zaterdag 19 december trekt het hogedrukgebied zich wat terug naar het oosten, waardoor een koufront tot onze omgeving kan doordringen. De regen bereikt nog voor de middag de kust, rond de middag de regio Gent, maar veel neerslag wordt er niet verwacht. Stel je niet te veel voor bij de naam "koufront", want op waarnemingshoogte wordt het zelfs een fractie zachter dan vandaag, met maxima rond 10°C. 

Zondag 20 december bevinden we ons in de licht onstabiele luchtmassa achter het front. De matige zuidwestenwind voert nog altijd zachte lucht aan, met een ochtendtemperatuur van 7°C en maxima rond 10°C. De zon laat zich geregeld zien en de kans op een buitje is klein. 

Maandag stroomt er extreem zachte subtropische lucht naar onze omgeving, met maxima rond 14°C. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Maandag 21 december ligt er een depressiekern boven Engeland en de zuidelijke Noordzee. Op volle zee spant de wind aan tot stormachtig (8 Bft) uit het zuidwesten, langs de kust tot hard (7 Bft). Ook in het binnenland waait het flink, met 5 à 6 Bft uit het zuidzuidwesten en rukwinden tot 75 km/u. Bij dat alles moeten we een flinke sloot regenwater verwerken: 5 tot 10 mm regen lijkt mogelijk. De aangevoerde subtropische lucht is extreem zacht: de maxima rond 13 à 14°C zijn uitzonderlijk voor de tweede helft van december.

Dinsdag 22 december blijft de occlusie van de depressie over onze omgeving golven. Er hangt de hele dag veel bewolking en er valt opnieuw veel regen, al is dat met een golvend front op zo'n termijn altijd afwachten. Het Europese weermodel voorziet voor dinsdag in Vlaanderen tot 20 mm, maar een kleine verschuiving van het front kan grote gevolgen hebben. Nog altijd is het uitzonderlijk zacht, met maxima rond 14°C.

Woensdagochtend 23 december is het extreem zacht, met een temperatuur bij zonsopkomst rond 13°C. In de loop van de dag komt dan, met een stormachtige zuidwestenwind op zee, een koudere, maritiem polaire luchtmassa binnenwaaien. De temperatuur daalt in de loop van de dag van 13° naar 7°C. Dat gaat gepaard met enkele stevige buien. Het golvende front zorgt er wel voor dat de temperatuursverwachting onzeker is op dinsdag en woensdag, omdat het de scheiding vormt tussen extreem zachte en wat minder zachte lucht.

Donderdag neemt polaire lucht de plaats in van de subtropische lucht.


Donderdag, kerstavond 24 december, zorgt een Noordzeedepressie voor winderig en wisselvallig weer. De hoofdberekening van het Europese weermodel komt met een stormachtige noordenwind boven zee, maar dat blijft op die termijn natuurlijk nog even afwachten. Het extreem zachte weer lijkt wel achter de rug, met minima rond 4°C en maxima rond 8°C. Dat is wel nog altijd boven de norm voor eind december.

Ook op kerstdag en de dagen daarna blijven Atlantische depressies de plak zwaaien. Er is wel een verschil met het weer van deze week: een hogedrukrug van de Azoren tot Groenland snijdt de weg van zachte luchtmassa's naar onze omgeving af. Het blijft wisselvallig met maxima rond 6°C en minima meestal iets boven het vriespunt. Er is voorlopig een kleine kans op wat nachtvorst en wat winterse neerslag.

In die tweede helft van volgende week lijkt de extreem zachte luchtmassa trouwens richting Groenland gestuwd te worden. Dat kan gunstig zijn voor meer winterse ontwikkelingen op de lange termijn bij ons en in Noord- en Oost-Europa. Afwachten maar.

De ensembleverwachting voor de temperatuur in Drongen: merk op dat de onzekerheid op dinsdag en woensdag groter is dan op donderdag en vrijdag. (bron: ecmwf.org)



dinsdag 15 december 2020

Europees model berekent mogelijk koude start voor januari

Ik ben niet zo'n grote fan van de "extended range"-verwachtingen van de weermodellen, zeg maar de maandverwachtingen. Maar nu wil ik de jongste maandverwachting van het Europese ECMWF-model toch even tonen. Ze berekent voor de eerste week van 2021 duidelijk te koud weer voor de tijd van het jaar en dat is iets wat tegenwoordig nog maar zelden gebeurt. Daarom alleen al loont het de moeite om eens te kijken wat er uiteindelijk van in huis zal komen.

Bron: ecmwf.org



Hoe komt zo'n maandverwachting eigenlijk tot stand? Dat is eenvoudig. Twee keer per week laat het Europese weercentrum de 51 leden van haar ensemblemodel, dat ze ook gebruikt voor de "gewone" verwachting, 4 weken lang doorrekenen in plaats van 14 dagen. Het resultaat zijn dus 51 weersverwachtingen voor een periode van 4 weken. Daarvan wordt een gemiddelde gemaakt, bijvoorbeeld voor de temperatuur. Dat gemiddelde wordt vergeleken met de normale temperatuur van de voorbije 20 jaar voor die periode.

Voor de periode van 4 januari tot 11 januari 2021 berekent het maandmodel voor de temperatuur in grote delen van Europa een afwijking van 1 tot 3 graden onder de norm van 1999-2019. Voor de regio Gent is dat 3 graden onder de norm. Zoals altijd bij een gemiddelde: een deel van de 51 verwachtingen zijn nog een stuk kouder, een aantal andere berekenen te zacht weer. Voor Gent bijvoorbeeld berekent het koudste lid voor deze periode een temperatuursafwijking van 12 graden onder de norm, de zachtste een afwijking van 7 graden boven de norm. 80 procent van de leden liggen onder het gemiddelde, 20 procent erboven. Zekerheid biedt deze verwachting dus allerminst.

Bron: ecmwf.org



Als we kijken naar de kaart van de luchtdruk op zeeniveau, zien we meteen de oorzaak van de koude verwachting: berekende hoge luchtdruk ten noorden van onze omgeving, waardoor koude en droge landlucht wordt aangevoerd. Dat zien we ook terug in de neerslagkaart: er wordt gemiddeld minder neerslag verwacht dan normaal.

In deze zachte tijden toch iets om met wat belangstelling naar uit te kijken.

Bron: ecmwf.org