woensdag 23 januari 2019

Koude nachten mogelijk boven het sneeuwdek

Drongen werd deze ochtend wakker onder een mooi pak sneeuw van 5 à 6 cm: het resultaat van de kleine depressiekern die vannacht nabij Duinkerke het vasteland op trok en vergezeld ging van een ingedraaide neerslagband. In de loop van de dag wordt het overal droog en breekt de bewolking wat. Omdat de depressiekern naar het zuiden wegtrekt, gaat de wind bij ons zwakjes uit het oosten tot noordoosten waaien. Het blijft dus vrij koud, met in het Gentse maxima rond +1 à +2°C. De dauwpunten blijven licht negatief. Er zal dus wel een beetje sneeuw wegdooien, maar de afsmelt blijft al bij al beperkt. Er zit veel waarheid in de weerspreuk "Dooi zonder regen of wind, is niet waard dat hij begint."

Zo begon de sneeuwval gisterochtend in Drongen. Deze ochtend lag er 5 à 6 cm.


Vanavond en vannacht is het wisselend bewolkt, en dat heeft grote gevolgen voor de temperatuur. Onder de wolken vriest het komende nacht maar licht. Op plaatsen waar er brede opklaringen zijn, kan het boven het sneeuwdek en bij vrijwel windstil weer spectaculair afkoelen. Daar kan het kwik binnen de korste keren dalen naar waarden tussen -5 en -10°C. De lokale verschillen kunnen dus erg groot zijn. Bovendien kunnen er op het platteland dichte mistbanken ontstaan.

Morgenochtend bevinden we ons in een schoolvoorbeeld van een zadelgebied, met erg rustig en vrij koud weer tot gevolg. Morgennamiddag komen we onder invloed van een zwakke wig van het Azorenhoog, met een zwakke westelijke stroming tot gevolg. De maxima komen daardoor iets hoger uit dan vandaag, rond +3°C. Ook de dauwpunten worden licht positief. Het sneeuwdek zal dus was afsmelten, maar nog altijd niet helemaal verdwijnen.

In de nacht van donderdag op vrijdag wordt het nog een laatste keer vrij koud, met minima rond -4°C, of nog iets lager bij voldoende brede opklaringen. Vrijdag nadert een warmfront, verbonden aan een depressiekern ten noorden van Schotland. De bewolking neemt toe en overdag ligt het kwik rond +4°C. 's Nachts kan er wat lichte regen vallen en stijgt het kwik verder richting 6°C. Dit is tenminste het meest waarschijnlijke scenario. Een klein deel van de berekeningen laat de koude nog wat langer aanhouden.

Zaterdag zouden we dan in de warme sector van het frontale systeem terecht komen.  De wind waait stevig uit het westen tot zuidwesten en voert tijdelijk veel zachtere lucht aan, daar zijn alle modellen het nu wel grotendeels over eens. De maxima lopen in westelijk Vlaanderen op tot 9 of misschien zelfs 10°C. Er valt ook behoorlijk wat regen. Dooi met regen en wind is wel waard dat hij begint,  zodat het sneeuwdek volledig verdwijnt. Ook de ijsvloer die er hier en daar ligt, smelt enkele centimeters af.

Zondag heeft de depressiekern zich verplaatst van Schotland naar de Noordzee. Na de doortocht van het koufront wordt het opnieuw minder zacht dan op zaterdag, met maxima rond 5°C. De wind draait naar het noordwesten en er kunnen opnieuw winterse buien vallen.

Maandag zien we koude bovenluchten boven Scandinavië, die proberen door te dringen tot onze regio. Het lijkt net niet te gaan lukken. Dit is één van de oorzaken van de onzekerheid in de verwachting.


Maandag liggen er lagedrukgebieden ten oosten van onze omgeving. Koude lucht is niet echt ver uit de buurt, maar blijft waarschijnlijk net ten noorden van onze regio steken. In onze regio is er dan een grote kans op lichte nachtvorst en maxima rond 3°C, met nu en dan een winterse bui.

Daarmee lijkt de toon gezet voor de rest van de week: wisselvallig en vrij koud weer met meestal lichte vorst tijdens de nachten, maxima rond 3 à 4°C en nu en dan wat winterse neerslag. Dat is tenminste de conclusie als we afgaan op het ensemblegemiddelde. Een klein aantal berekeningen, waaronder de controlerun van ECMWF, gaat voor een kouder weertype.
Bij het Amerikaanse GFS-model zijn er nog altijd meer ensembleleden die het koudere weertype laten aanhouden.

De temperatuurpluim van ECMWF: grote kans op een zachte zaterdag, nadien opnieuw veel spreiding in de berekeningen en dus nog altijd een vrij grote onzekerheid. (bron: weerplaza.nl)


De kans dat we de komende 10 dagen uitgebreid op de schaats kunnen hier in Vlaanderen, is dus niet zo groot, maar de ijspluim laat nog altijd ruimte voor de vorming van een wat dikkere ijsvloer. Het gemiddelde van de ijspluim laat na het weekend nauwelijks afsmelt zien. We blijven het dus op de voet opvolgen.

De ijspluim voor het zuiden van Nederland: het gemiddelde verandert na het weekend nauwelijks. Enkele berekeningen laten het ijs volledig verdwijnen, andere laten het aangroeien tot 9 à 10 cm. Door de zachte zaterdag verdwijnt de sneeuw op het ijs. (bron grafiek: weerplaza.nl)






dinsdag 22 januari 2019

Extreme onzekerheid, zelfs op korte termijn

De verwachtingen zijn erg onzeker, zowel op de korte als op de langere termijn. Vannacht en morgenochtend al, bijvoorbeeld. Na de doortocht van het koufront, dat ons vandaag zoals verwacht enkele centimeters sneeuw bezorgde, is de bovenlucht sterk afgekoeld, tot -37°C op 500 hPa (ongeveer 5000 meter hoogte). Boven het warme water van de Noordzee ontstaan daardoor enkele buien, die zich kunnen ontwikkelen tot kleine lagedrukgebiedjes, net zoals bijvoorbeeld polar lows. In de kleinschalige modellen zien we zo'n kerntje vannacht aan land komen aan onze kust, of wat verder naar het zuiden. Rond die kern zitten neerslaggebiedjes gedraaid. Het Arome-model laat daardoor vannacht tot 7 cm sneeuw vallen in Oost- en West-Vlaanderen. UKMO laat de neerslag vallen boven Oost-Vlaanderen en Noord-Frankrijk. De radarbeelden zullen straks uitsluitsel moeten brengen.

Het Britse UKMO)-model laat het kerntje vannacht aan land gaan nabij Duinkerke, met een sneeuwgebiedje boven Oost-Vlaanderen. In de praktijk kan het ook enkele tientallen kilometers elders terecht komen. Nowcasten dus.


Morgen overdag sterven de buien uit en waait de wind uit het oosten tot noordoosten. De maxima raken daardoor in de regio Gent amper iets boven het vriespunt uit, na een nacht met lichte vorst. De nacht van woensdag op donderdag is het wisselend bewolkt. Afhankelijk van de opklaringen kan het licht tot matig vriezen. We bevinden ons dan in het beruchte zadelgebied, op de grens van een zwakke westelijke en een zwakke oostelijke stroming. Bij ons zou de wind uit het westen waaien, in het noorden van Nederland uit het oosten. Dat heeft zijn gevolgen voor de maxima. In het noorden van Nederland blijft het dan overdag licht vriezen, terwijl in de regio van Gent het kwik oploopt tot +5°C. Tenminste, als we de modeluitvoer van ECMWF letterlijk volgen. Het hoeft geen betoog dat een kleine verschuiving van de drukgebieden grote gevolgen kan hebben voor de temperatuur.

In de nacht van donderdag op vrijdag krijgen we dan allicht matige vorst, tot -6° à -7°C in onze omgeving. Vrijdag bevinden we ons nog in het zadelgebied, maar de wind zou dan ook bij ons wat meer aflandig worden, met wat lagere temperaturen in onze regio en nog altijd ijsdagen in het noorden van Nederland.

Op zaterdag laat de operationele berekening van het Europese weermodel ons tijdelijk in erg zachte lucht terechtkomen. In een strakke westelijke stroming trekt een neerslagzone over ons land, met maxima die oplopen tot +9°C. Het Amerikaanse weermodel is wat later met de timing en laat het front op zondag passeren. De wind blijft daardoor langer zuidelijk, waardoor we ook wat langer in koudere landlucht blijven. De maxima liggen dan zaterdag amper rond het vriespunt. Een wereld van verschil dus.

Op zondag zien we een lagedrukkern die door alle globale modellen momenteel nog op een andere plek berekend wordt: pal boven ons land (UKMO), boven Polen (ECMWF), boven Duitsland (ICON) of boven de Noordzee (GFS). Dat maakt het bijna onmogelijk om concrete uitspraken te doen over de temperatuur en het weerbeeld op zondag. Ook de spreiding in de ensembles is enorm en zelden gezien. Als voorbeeld de "pluim" van GFS hieronder, die al op korte termijn sterk uiteen wappert.

De pluim van GFS voor het zuiden van Nederland: het kan vriezne, het kan dooien. Let op de extreme spreiding voor vrijdag al.

Hoe het weer dan verder gaat na het weekend, is uiteraard een open vraag. Daar probeer ik morgen dieper op in te gaan.

Ook in de ijspluim is de onzekerheid groot.

Vrij zachte zaterdag op komst, daarna nog altijd onzeker

Helaas heb ik deze ochtend geen tijd voor een grondige bespreking; die volgt vanavond. Een snelle blik op de weerkaarten leert wel dat we zaterdag te maken krijgen met een westelijke stroming die zachte zeelucht aanvoert, met maxima tot 7°C. Zondag zou de wind dan ruimen naar het noordwesten en weer wat koelere lucht aanvoeren. Daarna blijft de straalstroom ten zuiden van onze regio, waardoor de kans op relatief koud weer en winterse neerslag behouden blijft. De kans op diep winters weer is voorlopig niet al te groot.

Later vanavond meer nieuws.

maandag 21 januari 2019

Sneeuw bedreigt de pas gevormde ijsvloer

Jammer, jammer, jammer. Na twee vrijwel perfecte vriesnachten volgt er morgen sneeuw en daarna een kwakkelperiode. De voorbije nacht daalde het kwik in Drongen tot -8,9° C. Door het windstille weer heeft er zich vrijwel overal ijs kunnen vormen. Ook komende nacht vriest het eerst nog enkele graden, maar in de loop van de nacht komt er bewolking binnendrijven. De sneeuw die morgen valt, zet een flinke domper op de ijsvorming. Daarna is de winter nog niet voorbij, maar schakelt hij over op "kwakkelmodus".

Gistermiddag had zich al een mooi ijsvloertje gevormd, zelfs op grotere waterplassen die iet of wat beschut liggen.


Een koude luchtmassa, windstil weer en kraakhelder: dat zijn ideale omstandigheden voor uitstraling in landelijke gebieden. Dat bleek nog maar eens in mijn weerstation buiten de bebouwde kom van Drongen. Het kwik daalde tot maar liefst -8,9°C. Nadat het de vorige nacht ook al afkoelde tot -5,7°C heeft dat vast en zeker een ijsvloertje opgeleverd dat vandaag hier en daar al een ijsmeester kan dragen, maar uiteraard nog geen massa schaatsers.

Het ideale uitstralingsweer hadden we te danken aan een wig die het Azorenhoog had uitgebouwd naar onze omgeving en waarvan de wig vrijwel boven ons hoofd lag. Ook vandaag nog profiteren we van deze wig. Het is zonnig en de maxima liggen rond +2°C. Die licht positief luchttemperatuur berokkent de ijsvloer weinig tot geen schade. De zon is nog niet zo krachtig en de dauwpunten blijven negatief.

Het was koud deze ochtend in Drongen.


Vannacht trekt de wig weg naar het oosten en nadert vanuit het westen een koufront, verbonden aan een depressiekern nabij IJsland. De wind trekt aan en waait voor het koufront uit nog uit de zuidelijke sector. Daarbij wordt nog vrij koude landlucht aangevoerd. De bewolking tempert de uitstraling en de wind mengt de onderste luchtlagen. Daardoor komen de minima in onze streek niet veel lager uit dan -2 à -3°C. Verder naar het oosten, waar het langer helder blijft, is wel nog matige vorst mogelijk.

Morgen dinsdag is het betrokken en in de loop van de ochtend begint het te sneeuwen. Die eerste sneeuw valt bij een negatieve temperatuur en blijft dus liggen. Grote hoeveelheden worden er niet verwacht, de meeste modellen voorzien 1 à 3 cm in onze streek, maar zoals altijd blijft het met sneeuw een kwestie van "nowcasten". Ironisch genoeg krijgen we na de doortocht van het koufront zachter weer. Dat komt omdat de wind dan tijdelijk van over zee gaat waaien. De maxima lopen op tot rond +2 à +3°C in de regio Gent. Aan de kust stijgt het kwik tot 4°C, in Limburg tot rond +1°C. Ook hier blijft het nog wat afwachten hoe ver de zachtere lucht precies kan doordringen.

Die zachte lucht beperkt zich tot de onderste luchtlagen. Op grotere hoogte is de luchtmassa wel koud. Dat betekent dat er dinsdagavond en woensdag boven zee georganiseerde buien kunnen ontstaan, waardoor er in het westen van het land mogelijk meer sneeuw valt in de nacht van dinsdag op woensdag en op woensdag zelf, dan uit het koufront van morgen. De operationele berekening van ECMWF voorziet woensdag een sneeuwdek van 7 cm in delen van West-Vlaanderen.

De temperatuursverwachting blijft vrij onzeker. Bij voldoende opklaringen en boven een eventueel sneeuwdek kan de temperatuur in de nacht van dinsdag op woensdag opnieuw tot rond -6°C of misschien nog wel wat lager dalen. Blijft het betrokken, dan vriest het amper.

Woensdag overdag kunnen er zoals gezegd nog enkele sneeuwbuien of winterse buien vallen. Er staat erg weinig wind uit de noordelijke sector. Zachte zeelucht zal dus niet ver het binnenland binnendringen. De maxima liggen rond +2°C. Er zal wel wat sneeuw afsmelten, maar helemaal verdwijnen doet ze niet. 's Avonds begint het al vrij snel opnieuw te vriezen. Afhankelijk van de opklaringen liggen de minima donderdagochtend tussen -2° en -6°C. Boven het (berekende) sneeuwdek in West-Vlaanderen laat ECMWF het kwik zelfs dalen tot dicht tegen de -10°C, maar het is uiteraard afwachten of de sneeuw er wel in die mate zal liggen.

Volgens ECMWF bevinden we ons donderdag en vrijdag in een zadelgebied, waarin het nog flink kan afkoelen.


Donderdag bevinden we ons in een zadelgebied. We krijgen erg rustig weer, maar de lage bewolking is voorlopig moeilijk in te schatten. De maxima lopen allicht op tot +2 à +3°C, maar de dauwpunten blijven in onze regio licht negatief. De afsmelt van sneeuw en ijs blijft dus binnen de perken. Aan de kust kan met een zwak noordelijk windje wat vochtigere lucht binnendrijven. Daar krijgt de sneeuw het dus lastiger.

Vrijdag bevinden we ons volgens het Europese weermodel nog altijd in het zadelgebied. De operationele berekening laat het nog altijd flink afkoelen, met in onze regio minima tussen -5 en -7°C en maxima rond 2 à 3°C. Het Amerikaanse en Britse model gaan niet mee met deze berekening en laten vrijdag al een westelijke stroming doorbreken, met minima amper rond het vriespunt en maxima rond +6 à +8°C. Ook in het ensemble van ECMWF zien we dergelijke zachte oplossingen. De berekende minima voor vrijdagochtend waaieren in het eps uiteen van -10°C tot +8°C, een spreiding van maar liefst 18 graden. Het heeft dus geen zin om boude uitspraken te doen. Minima rond -4°C lijken het meest waarschijnlijk, maar het kan dus nog alle kanten op.

Ook zaterdag zit er nog erg veel spreiding in het ensemble, afhankelijk of we al dan niet in het zadelgebied blijven, dan wel moeten afrekenen met de westelijke stroming. Vanaf zondag wordt de onzekerheid in de berekeningen opnieuw minder groot. Een trog zakt uit boven West-Europa en die bezorgt ons erg wisselvallig en vrij koud weer, met 's nachts meestal lichte vorst, maxima rond 3 à 4°C en geregeld winterse neerslag. Kwakkelweer dus. Het is niet uitgesloten dat we de komende dagen alsnog op de schaats komen, maar de kans is voorlopig niet al te groot.

Het eps van ECMWF van deze ochtend: vooral vrijdag en zaterdag is er erg veel spreiding in de berekende minima en maxima voor de regio Gent.



zondag 20 januari 2019

Voor het eerst matige vorst

We hebben de koudste nacht tot nu toe achter de kiezen. In mijn weerstation in Drongen daalde de thermometer tot -5,2°C, de eerste matige vorst van deze winter. De bewolking bleef ver genoeg naar het zuiden om het flink te laten afkoelen. Bij een zwakke aflandige wind en brede opklaringen, moet de kust vaak niet onderdoen. Het warme zeewater heeft dan geen invloed op de luchttemperatuur. Dat bleek ook deze ochtend: ook aan zee haalden ze de -5°C. Allicht wordt het komende nacht nog wat kouder.

De minima van deze ochtend. De grens van de Franse bewolking is duidelijk te zien.


Als we terugkijken op de verwachtingen, dan zien we dat de voorbije dagen in onze omgeving wat kouder zijn verlopen dan de modellen eerst hadden ingeschat. Waar ze eerst nog twijfelden of het 's nachts wel zou vriezen dit weekend, kregen we uiteindelijk lokaal zelfs matige vorst. Ook de ijsvorming op ondiepe en niet al te grote wateroppervlaktes is daardoor al op gang gekomen. Op sommige ijsbanen in Nederland ligt al 5 cm ijs.

Vandaag blijft het de hele dag zonnig, bij maxima rond 1 à 2°C. Vannacht bevinden we ons onder een uitloper van het Azorenhoog. Het is dan vrijwel windstil en helder en de luchtmassa is vrij koud. Dat kan in heel Vlaanderen minima opleveren tot rond -7°C, ook vlak aan zee. Morgenvoormiddag blijft het zonnig, na de middag begint de wind op te steken en de bewolking wat toe te nemen. De maxima lopen op tot rond 2°C.

In de nacht van maandag op dinsdag word het betrokken. Daardoor koelt het uiteraard minder af, met nog minima rond -4°C tijdens het eerste deel van de nacht. Zoals het er nu naar uitziet, zou het in de loop van dinsdagochtend licht beginnen te sneeuwen vanaf het westen van ons land. De neerslagzone lijkt wel niet al te actief. Het Europese weermodel berekent amper 1 cm sneeuw, het Duitse model 1 à 2 cm. Mogelijk valt er in de nacht van dinsdag op woensdag wel wat meer sneeuw uit enkele sneeuwbuien.

Niet alle sneeuw die valt, blijft ook liggen. Dinsdag zijn de maxima licht positief, tot +3°C in de regio Gent. In de nacht van dinsdag op woensdag vriest het licht, afhankelijk van de opklaringen tussen -1 en -4°C. Woensdag overdag loopt het kwik weer op tot +3°C, met dauwpunten rond 0 graden. Sneeuw en ijs smelten overdag dus licht af. Al blijft er ook hier nog onzekerheid. Het Europese weermodel berekent woensdagmiddag een depressiekern pal voor onze kust. Over de windrichting valt dus moeilijk al iets te zeggen en precies die windrichting heeft grote invloed op de temperatuur in een brede kustregio.

De depressiekern die het Europese weermodel woensdagmiddag pal boven onze kust berekent.


De vooruitzichten voor het einde van de week blijven onzeker. Mogelijk komen we in een zadelgebied terecht, waarin de koude lucht zich kan handhaven. Als dat zadelgebied een fractie te ver naar het zuiden komt te liggen, komen we in een westelijke stroming met zachte zeelucht terecht en dag en nacht positieve temperaturen. Die zachtere opties hebben in het ensemble van deze ochtend de meerderheid, maar er zijn ook nog koudere berekeningen te vinden, die het zondagochtend zelfs streng laten vriezen in de regio Gent. Benieuwd wat het wordt.

zaterdag 19 januari 2019

Zet de winter zich wel door?

De uitzichten op de langere termijn zijn opnieuw uiterst onzeker geworden. Het blijkt nog maar eens hoe onverstandig het is om al lang op voorhand "schaatsen uit het vet!" te roepen, een praktijk waar zelfs deftige weerbedrijven en -sites (onder commerciële druk?) zich de jongste jaren aan bezondigen. In de nieuwe operationele berekening, laat het Europese weermodel tegen volgend weekend alweer een krachtige zuidwester blazen, met uiteraard zacht weer tot gevolg. Het Duitse ICON-model gaat mee in die evolutie. Het Britse en Amerikaanse weermodel gaan wel voor een (ijs)koud vervolg. Voor onze omgeving scoren het Europese en Duitse weermodel door de bank het best. 

De voorbije nacht zakte het kwik in Drongen tot -3°C. Vandaag bevinden we ons in een zuidelijke stroming, waarbij een occlusie net ten zuiden van ons land komt te liggen (zie mijn vorige bijdrage). De lichte winterse neerslag blijft allicht steken nabij de Franse grens. Onze omgeving krijgt vandaag zonnige perioden, met nu en dan enkele wolkenvelden, bij maxima rond 3°C. Vanavond kan het in het zuiden van onze regio zwaarbewolkt worden. Het Arome-weermodel laat de lage bewolking vanuit het zuiden oprukken tot aan de lijn Oostende-Gent-Aalst, om morgenochtend dan weer naar het zuiden weg te zakken. Uiteraard moeten we deze uitvoer niet al te letterlijk nemen, maar het geeft een indactie. De bewolking heeft gevolgen op de minima: in de heldere gebieden koelt het af tot -4°C, onder de bewolking blijft het kwik dicht tegen het vriespunt.

De minima voor morgenochtend volgens weermodel Arome. De grens van de verwachte bewolking is duidelijk te zie.


Morgen zondag trekken de wolkenvelden dan volledig weg en vooral na de middag is het volop zonnig, bij maxima rond +2 à +3°C. De wind waait zwak uit de noordelijke sector.

De nacht van morgen op maandag is het helder. Dit wordt allicht de koudste nacht van de komende vijfdaagse periode, met minima in de regio Gent rond -6°C. Maandag begint zonnig, maar onder invloed van het naderende koufront (zie uitgebreide bespreking in mijn vorige bijdrage), neemt 's avonds en 's nachts de bewolking toe. Tegen de ochtend kan er al wat sneeuw vallen. De minima liggen meest waarschijnlijk rond -3°C en 's ochtends zou het bij ons nog altijd lichtjes vriezen. Als we de uitvoer van het Europese weermodel van deze ochtend letterlijk nemen, dan begint de neerslag dinsdag in de regio Gent als sneeuw, vormt zich een sneeuwdek van 1 à 2 cm, loopt het kwik stilaan op tot +2°C en gaat de neerslag over in smeltende sneeuw. 's Avonds zou het dan alweer beginnen te vriezen. Het zijn dinsdag overdag vooral de onderste luchtlagen die door de aanlandige wind wat opwarmen. De bovenluchten blijven vrij koud. De kans op (onderkoelde) regen is dus niet zo groot. Aan de kust is de smeltlaag wel voldoende dik om voor regen te zorgen.

De nacht van dinsdag op woensdag is het wisselend bewolkt met een kleine kans op een winters buitje of sneeuwbuitje en minima rond -3°C.

Cruciale fase


Woensdag en donderdag lijken cruciale dagen te gaan worden, die het verschil in ontwikkelingen tussen de diverse modellen verklaren. UKMO en GFS laten al snel een depressie uitdiepen boven Italië, waardoor de wind bij ons naar het oosten draait. Er ontstaat bij deze modellen een verbinding tussen het Azorenhoog en een Scandinavische hogedrukkern, met bij ons een koude noordoostelijke stroming. ECMWF laat die verbinding niet tot stand komen en houdt ons in een zadelgebied. Van een Scandinavisch hogedrukgebied is geen sprake.

Het Britse UKMO-model berekent een hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied boven Italië, met een koude continentale stroming in onze omgeving.

Het Europese model ziet ons datzelfde ogenblik in een zadelgebied, waarn de IJslanddepressie het pleit wint en er van winterweer geen sprake is.


Dat heeft uiteraard enorme gevolgen voor het vervolg. De operationele berekening van ECMWF laat vervolgens een lagedrukgebied uitdiepen voor de Noorse kust, met bij ons een strakke zuidwestelijke stroming en uiteraard het einde van het winterweer, met maxima volgende zaterdag en zondag rond +6°C. Het Amerikaanse weermodel voorziet voor onze regio volgend weekend een oostenwind erg koud weer, met ook overdag lichte vorst in onze regio.

In het eps van ECMWF zien we beide opties nog terug, met toch een sterke voorkeur voor de zachtere oplossingen volgend weekend. Het gemiddelde voor de maxima ligt volgend weekend rond +3°C, voor de minima rond 0 à -1°C Eens te meer blijft het  afwachten. En dat schaatsen, zullen we het daar nog maar eventjes niet over hebben?

Ook de ijspluim ziet er lang niet zo overtuigend uit. Mogelijkheden zijn er, zekerheden absoluut niet. (bron: winterplaza.nl)



vrijdag 18 januari 2019

Koude nachten, met dinsdag mogelijk sneeuw

De opklaringen de voorbije nacht en ochtend waren toch voldoende om wat lichte vorst op te leveren. In het weerstation in mijn tuin in Drongen daalde het kwik tot -2,2°C. De wegen lagen er nog nat bij na de winterse buien van gisteravond, met lokaal spekgladde wegen en helaas ook ongevallen tot gevolg. De komende 7 à 10 dagen vriest het vrijwel elke nacht. Hou dus altijd rekening met mogelijke gladheid.

In de Hoge Venen was het deze ochtend al heerlijk winters: een sneeuwdek van een centimeter of 8, een zonnetje en een temperatuur van -5°C. (foto: snowcam KMI)


De opklaringen hadden we te danken aan een mobiele wig die vandaag van west naar oost over ons land trekt. Deze wig splitst zich af tot een aparte hogedrukkern, die vannacht al boven Centraal-Europa ligt. Boven Ierland ligt dan een opvullende depressiekern. Tussen beide systeem zoekt de wind bij ons de zuidelijke tot zuidoostelijke sector op. De occlusie van deze depressiekern komt het hele weekend vlak ten zuiden van ons land te liggen. Daardoor hangt er soms veel bewolking en vooral langs de Franse grens is er morgen zaterdag wat lichte neerslag mogelijk. Met een temperatuur rond +2°C, op 2 meter hoogte, van -4°C op 850 hPa en een dauwpunt van -3°C kunnen dat enkele sneeuwvlokjes zijn, maar veel neerslag wordt er niet verwacht. Komt de occlusie iets noordelijker te liggen, dan kunnen er ook in de regio Gent enkele vlokjes dwarrelen.

In de nacht van zaterdag op zondag ligt het restant van een opvullende depressiekern boven de ingang van het Kanaal, waardoor de wind bij ons uit het zuidoosten blijft waaien. De occlusie zakt stilaan wat verder naar het zuiden. Bij voldoende opklaringen kan het in onze regio opnieuw enkele graden vriezen. Zelfs een -4 à -5°C is mogelijk bij voldoende brede opklaringen.

Zondag overdag is de depressiekern vrijwel volledig opgevuld en blijft er een zwak oostenwindje staan. De occlusie trekt nog verder naar het zuiden, waardoor we brede opklaringen krijgen. De zon kan het kwik overdag tot iets boven het vriespunt doen oplopen, maar de dauwpunten blijven laag: rond -5°C. Dat betekent dat ijs dat al gevormd is, ondanks de positieve luchttemperatuur nauwelijks of niet afsmelt.

Volgens de meest recente modeluitvoer, zou er in de nacht van zondag op maandag nauwelijks bewolking hangen. Dat zou voor de eerste matige vorst kunnen zorgen, met in het Gentse minima rond -6°C.

Maandag komen we onder een wig terecht van het Azorenhoog. 's Ochtends staat er nauwelijks wind, maar in de loop van de dag draait de wind tijdelijk naar het zuidwesten tot westen. Daardoor sijpelt er wat zachtere zeelucht binnen en kunnen de maxima oplopen tot +3 à +4°C. Maar de dauwpunten liggen tussen -5 en -10°C, dus veel afsmelt zal er opnieuw niet zijn.

Zo berekent de Britse weerdienst het weer voor komende dinsdag. Een koufront markeert de grens tussen een zuidelijke stroming met koude landlucht en een westelijke stroming met zachtere zeelucht. Op de grens kan er zowel sneeuw, ijzel als regen vallen.

Dinsdag nadert een golvend front vanuit het westen. Dat zorgt voor een lastige situatie. In de nacht van maandag op dinsdag neemt de bewolking al toe. Afhankelijk van de timing, kan het eerst nog licht vriezen. In de loop van de nacht zou het kwik stijgen, met dinsdagochtend nog een temperatuur rond het vriespunt. Voor het front uit waait de wind nog uit de zuidelijke sector en voert hij vrij koude landlucht aan. Achter het front waait de wind uit het westen tot noordwesten en zit veel zachtere zeelucht.  Het lijkt vrij zeker dat er dinsdag neerslag valt. Of dat sneeuw, smeltende sneeuw, onderkoelde regen of gewone regen wordt voor onze regio, is nog erg moeilijk in te schatten. De operationele berekening van ECMWF is deze ochtend niet zo gunstig voor de sneeuwliefhebbers. Die laat de wind vooral aan de kust aanlandig worden. De maxima lopen dan op tot +3°C en ook het dauwpunt wordt positief. Dat zou betekenen dat de neerslag vooral valt als regen. Dat zachtere weer zou maar een kort leven beschoren zijn, want in de nacht van dinsdag op woensdag zou het volgens diezelfde operationele berekening alweer vriezen.

Maar zoals gezegd: het is echt millimeterwerk. Volgens het eps van deze ochtend is er 60 procent kans dat de neerslag dinsdag wél als sneeuw valt. Dat is goed nieuws voor de sneeuwliefhebbers, maar minder goed voor de schaatsliefhebbers. Als er dinsdag sneeuw valt, kan die het dunne ijsvloertje dat er hier en daar al ligt, naar de vaantjes helpen. Een laagje sneeuw van enkele centimeters op een ijsvloer van 2 à 3 cm dik, is zowat het slechtst mogelijke scenario. Aan de andere kant kan een sneeuwdek er wel voor zorgen dat het de volgende nachten feller afkoelt, en dat is dan weer goed nieuws voor de ijsvorming op de grotere wateroppervlaktes, die dinsdagoochtend nog niet dichtgevroren zijn.

Het Duitse ICON-weermodel berekent ook sneeuw voor dinsdagavond.

Verdere vooruitzichten


De operationele berekening van ECMWF voor komende donderdag toont een koude noordoostelijke stroming. Het ensemble volgt vrij eensgezind.


Vanaf woensdag zou de winter dan pas echt goed toeslaan. Een depressiekern boven de Noordzee zakt naar het zuiden en doet de wind naar het oosten draaien. Woensdag halen we maxima rond 2°C, met nog altijd kans op een beetje winterse neerslag of sneeuw.

Voor het tweede deel van volgende week halen we er het ensemblegemiddelde van ECMWF bij. We zien dan een hogedrukkern boven Scandinavië en een lagedrukkern nabij Genua. Dat is een klassieke winterse drukverdeling die er voor moet zorgen dat een koude luchtmassa onze kant op komt. Het gemiddelde van de temperatuur op 850 hPa ligt rond -8°C. Dat is koud, maar niet extreem koud.

Als we dat vertalen naar het weer op waarnemingshoogte, dan zien we dat het de eerstkomende 10 nachten altijd vriest, met meestal 50 procent kans op matige vorst (-5° of kouder) en later zelfs een kleine kans op strenge vorst (-10° of kouder). De maxima liggen tot en met woensdag volgens het eps enkele graden boven het vriespunt, met vanaf donderdag 50 procent kans op ijsdagen (maxima onder het vriespunt). Enkele leden berekenen ook maxima boven de +5°C. Absolute zekerheid op winter weer is er dus niet, maar de kans is wel groot.

Voor de volledigheid plaats ik hier ook de ijspluim voor het zuiden van Nederland, maar zoals hierboven al beschreven, zal er qua ijsvormig veel afhangen van de situatie op dinsdag. Ik blijf jullie de komende dagen uiteraard op de hoogte houden.

De ijspluim voor het zuiden van Nederland (bron: weerplaza.nl).