donderdag 17 januari 2019

Onzekere eerste dagen, vanaf woensdag koudere noordoostenwind

De lang verwachte afkoeling is vannacht begonnen. Het gaat alles behalve om een spectaculaire winterinval. De koude sijpelt stilletjes binnen en heel wat details kunnen nog roet in het eten gooien. Het Europese weermodel perst er op de langere termijn wel koude weerkaarten én een koud ensemble uit, maar laat ons eerst even afwachten wat er ons de komende dagen te wachten staat en of het wel zo ver komt.

De T2m-pluim voor De Bilt: let op de onzekerheid voor zondag- en maandagochtend: zowel matige vorst als licht positieve temperaturen zijn nog mogelijk. (bron grafiek: knmi.nl)


Om de afkoeling van de komende dagen goed in te schatten, is het nodig om over te stappen van de globale naar de regionale weermodellen. Die rekenen fijnmaziger en kunnen de details van de grenslaag in principe beter inschatten, zeker in situaties met weinig drukgradiënt en bijgevolg weinig stroming. In principe, want op details als lage bewolking en mist bijten ook deze modellen nog geregeld hun tanden stuk, met grote gevolgen voor het uiteindelijke weerbeeld. Maar het blijft een feit: voor het inschatten van bijvoorbeeld de minimum- en maximumtemperatuur zijn deze regionale modellen vaak veel beter dan de grofmazerige globale modellen. Daarom moet de eps-pluim van de 2 meter-temperatuur altijd met de nodige omzichtigheid geïnterpreteerd worden.

Tussen een opbouwende wig van het Azorenhoog en een depressiekern boven Polen, ruimt de wind vandaag naar de noordelijke sector. Op dit ogenblik trekt een occlusie over onze regio, later gevolgd door een koufront en enkele buienlijnen. Het kwik stijgt vandaag nauwelijks of niet, met maxima rond 5°C. Er vallen geregeld buien, die meer en meer een winters karakter kunnen krijgen. Vanavond en het eerste deel van de nacht zijn er opklaringen en daalt het kwik richting vriespunt. De buien sterven uit. Later vannacht zou er vanuit het westen meer bewolking komen binnendrijven, waardoor de minima in de regio Gent net boven het vriespunt blijven. Blijven de wolken wat langer uit, dan is een graadje vorst mogelijk.

Morgen trekt een mobiele wig van west naar oost over onze regio. Het is droog, maar er blijft veel bewolking hangen. De maxima liggen in de regio Gent rond +3°C. De nacht van morgen op zaterdag is het wisselend bewolkt. In combinatie met de vrij koude luchtmassa waarin we ons bevinden, zou dat toch wat lichte vorst moeten opleveren, met in onze regio minima tussen -1 en -3°C.

Zaterdag heeft de hogedrukwig zich afgesplitst tot een aparte hogedrukkern die post vat boven Centraal- en Oost-Europa. Een ondiepe depressiekern ligt boven Ierland. Een paar dagen geleden zag het er nog naar uit dat deze kern ten zuiden van ons zou doortrekken, maar waarschijnlijk vult de kern al eerder compleet op. Het blijft ook zaterdag bewolkt, met mogelijk een beetje neerslag. Bij een zuidoostenwind, maxima rond +3°C en een dauwpunt rond -3°C kunnen dat een paar vlokjes sneeuw zijn, maar een sneeuwdek van betekenis levert dat uiteraard niet op in onze omgeving (in de Hoge Venen kan er de komende dagen wel een sneeuwdekje van een centimeter of 5 ontstaan).

In situaties met weinig gradiënt zijn de details zoals gezegd moeilijk in te schatten. Voor zondag zijn de meningen al erg verdeeld. Het Britse UKMO-model verwacht bij ons een oostenwindje en dus vrij koud  weer met maxima rond +1°C. Het Amerikaanse weermodel verwacht een zuidwestenwindje en dus aanvoer van wat zachtere zeelucht, met maxima rond +4°C. ECMWF laat de wind zwak uit het noordnoordoosten waaien, met maxima rond +3°C. Alle mogelijke windrichtingen komen dus aan bod.
Ook over de minimumtemperatuur bestaat er zondag nog erg veel onzekerheid. De pluim waaiert voor de regio Gent uit van +3°C tot -6°C. Momenteel durf ik nog niet te zeggen welk scenario de meeste kans maakt.

Ook maandag blijven we nog in een zadelgebied met weinig gradiënt en grote onzekerheid qua temperatuur, al kiest de eps-pluim toch iets duidelijker voor de koude opties, met 80 procent kans op vorst en een gemiddelde voor de minimumtemperatuur van -5°C (maar dus ook nog altijd 20 procent kans dat het maandagochtend niét vriest).

Vanaf woensdag kiest de operationele berekening van ECMWF dan voor een duidelijke winterse setting. Geen gebied meer met weinig gradiënt bij ons, maar lagedrukgebieden boven Frankrijk en de Middellandse Zee en bij ons dus een duidelijke oostenwind met koude bovenluchten. Nog later zou er dan volgens deze berekening ook een hogedrukgebied komen in de omgeving van IJsland en/of Scandinavië: een klassieke winterse setting. Het spreekt voor zich dat we deze ontwikkeling nog met de nodige korrels zout moeten nemen. Positief is wel dat ook het Amerikaanse weermodel deze ochtend meegaat met deze ontwikkeling. Het Duitse ICON-model, dat toch ook vrij goed scoort, is terughoudender en komt voor de tweede helft van volgende week met totaal andere kaarten, met een lagedrukgebied nabij IJsland en een westelijke stroming in onze omgeving.

Het eps voor de regio Gent voor de wind en de minima en maxima: vanaf woensdag berekent ECMWF overduidelijk een noordoostenwind. De kans op ijsdagen en koude nachten neemt dan toe.

Natuurijs


Of er de komende dagen al natuurijs ontstaat, is dus voorlopig nog moeilijk in te schatten. Vanaf dinsdag lijkt die kans veel groter te worden. De ijspluim voor het zuiden van Nederland (bron: winterplaza.nl)  laat nu wel een erg duidelijk signaal zien, met een gemiddelde dat tegen volgend weekend (26-27 januari) oploopt naar 7 à 8 cm voor water van 1 meter diep. Deze pluim is soms wat voortvarend, maar ze biedt zeker en vast hoop. Afwachten maar!

De "ijspluim" voor het zuiden van Nederland laat nu een erg duidelijk signaal zien. (bron: winterplaza.nl)



woensdag 16 januari 2019

Mogelijk vorming van natuurijs vanaf maandag

De geleidelijke afkoeling vanaf morgen zet zich door. Diepwinterse toestanden hoeven we voorlopig niet te verwachten, maar het is wel mogelijk dat er vanaf maandag aan een natuurijsvloertje wordt gewerkt. 

Een eerste klein stap richting afkoeling zetten we vanavond al. Dan trekt een koufront, verbonden aan een depressiekern boven de Oostzee, over onze omgeving. Vooral op grotere hoogte koelt de luchtmassa dan al wat af. Morgen overdag trekt een occlusie over onze regio, verbonden aan een kleine secundaire depressiekern die morgenmiddag boven Denemarken ligt. Achter deze occlusie ruimt de wind naar het noorden. De bovenluchten koelen verder af, tot -7°C op 850 hPa. De buien die dan nog vallen, kunnen vanaf morgenavond ook in onze omgeving een winters karakter krijgen, met eventueel wat smeltende sneeuw.

Na de doortocht van een ingedraaide occlusie, komen we morgen in een noordelijke stroming terecht en begint de afkoeling. (kaart: UK MetOffice)


Erg talrijk zullen die buien niet zijn, want op vrijdag trekt een mobiele wig over onze omgeving. Die wig bouwt zich in de loop van de dag uit tot een apart hogedrukgebied (kerndruk 1020 hPa) boven het zuiden van Duitsland en Oostenrijk. De wind zoekt bij ons daardoor de zuidelijke tot zuidoostelijke sector op, maar er is weinig drukgradiënt en bijgevolg ook weinig wind. De vrij koude polaire luchtmassa komt dus tot stilstand boven onze regio. Bij voldoende opklaringen kan het dan 's nachts licht vriezen.

Op zaterdag zien we een depressiekern ten westen van Ierland naar het zuidoosten trekken. De kern vult daarbij op. Er blijft dus weinig wind staan. De occlusie van deze kern blijft boven Frankrijk hangen. De wind krimpt bij ons naar de oostelijke sector, maar is nog altijd zwak.

Zondag is de depressiekern volledig opgevuld. Er is een nieuwe ondiepe depressiekern ontstaan boven de Middellandse Zee en een zwak hogedrukgebiedje boven de Noordzee. Bij ons staat dus een erg zwakke aflandige stroming. De luchtmassa is een fractie opgewarmd, tot -3 à -4°C op 850 hPa. Aan diep winterse toestanden moeten we ons dus niet verwachten. Door een inversie blijft het aan de grond wel vrij koud. Hoe koud het 's nachts precies wordt, zal afhangen van de bewolking. Die factor is in situaties met weinig drukgradiënt altijd vrij lastig in te schatten. Klaart het volledig uit, dat zijn minima rond -5°C mogelijk. Blijft er veel lage bewolking hangen, dan ligt het kwik 's nachts amper rond of misschien zelfs iets boven het vriespunt.

Maandag ligt de as van een wig vanhet Azorenhoog nipt ten noorden van ons land en blijft het dus vrij koud. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Maandag zou een wig van het Azorenhoog, waarvan de as ten noorden van ons blijft, nog voor een aflandige en dus vrij koude stroming zorgen. Dinsdag is deze wig verdwenen en zien we een opdringerige depressie nabij IJsland. Het Amerikaanse weermodel laat de depressie het pleit winnen, waardoor wij in een maritieme stroming terecht komen. Het Europese weermodel laat een hogedrukkern boven de zuidelijke Oostzee en Baltische staten tegengas geven, waardoor we in een relatief koude zuidoostelijke stroming blijven. Ook het Duitse ICON-model houdt ons in een vrij koude continentale stroming. Die onzekerheid zien we ook mooi terug in het ensemble van ECMWF, waarin volgende week zowel de relatief koude als de zachtere oplossingen terug te vinden zijn. Het blijft dus, zoals zo vaak, afwachten.

Wat wel vast lijkt te staan: na morgen blijft het de komende week zo goed als droog. De kans op een sneeuwdek is dus niet al te groot.

Natuurijs


Wat de ijsvorming betreft: die hangt niet alleen af van de luchttemperatuur. Ook factoren als wind, bewolking en luchtvochtigheid spelen een grote rol.
De dauwpunten blijven van vrijdag tot en met eind volgende week negatief. Dat is alvast gunstig voor de ijsvorming. Tot en met zondag staat er vrij weinig wind, gemiddeld 1 à 2 Bft. Vanaf dinsdag lijkt de wind wat in kracht te gaan toenemen.
Tijdens het weekend kan er nog vrij veel bewolking hangen, maar de nacht van zondag op maandag zou vrij helder zijn.
Dat alles in aanmerking genomen, lijkt het er op dat er vanaf maandag een vliesje ijs kan ontstaan op ondiep water. Dat kan dan de dagen daarop vooral 's nachts telkens wat aandikken. Betrouwbaar schaatijs levert dat de eerstkomende week nog niet op, maar mogelijk wordt wel de basis gelegd van een ijsvloertje.

Ook de ijspluim van winterplaza.nl (gebaseerd op het eps van ECMWF) laat voor het zuiden van Nederland ijsvorming zien vanaf maandag.


Weerbericht voor Gent en omgeving


Vandaag woensdag 16 januari 2019


  • Weerbeeld: meestal zwaarbewolkt met heel nu en dan een korte opklaring. Het blijft eerst overwegend droog, al is een beetje lichte regen of motregen nu en dan mogelijk. Tegen de avond valt er al wat meer regen.
  • Temperatuur: maxima rond 6°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit ZZW.

Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: eerstbetrokken met regen. Later vannacht wisselen opklaringen en buien elkaar af.
  • Temperatuur: minima rond 2°C.
  • Wind: 4 Bft uit ZZW, afnemend tot 2 à 3 Bft en ruimend naar WZW.


Morgen donderdag 17 januari


  • Weerbeeld: er vallen buien, die geleidelijk een winters karakter krijgen, met wat stofhagel en smeltende sneeuw. 
  • Temperatuur: maxima rond 5°C.
  • Wind:  3 à 4 Bft uit WZW, ruimend naar NW.


Vrijdag 18 januari


  • Weerbeeld: het blijft de hele dag droog, maar er hangt wel vrij veel hoge en middelhoge bewolking. Die bewolking voorkomt waarschijnlijk dat het vrijdagochtend al vriest.
  • Temperatuur: minima rond +1°C (bij voldoende opklaringen is een graadje vorst mogelijk), maxima rond 5°C.
  • Wind: 2 à 3 Bft uit de zuidelijke sector.

Zaterdag 19 januari


  • Weerbeeld: er hangt nog altijd vrij veel bewolking, met een kleine kans op een (winters) buitje.
  • Temperatuur: minima rond -2°C, maxima rond +3°C. 
  • Wind: 2 à 3 Bft uit ZZO, krimpend naar OZO.

Zondag 20 januari


  • Weerbeeld: 's ochtends hangt er nog vrij veel bewolking, maar in de loop van de dag zou het zonnig worden.
  • Temperatuur: minima rond -2°C, maxima rond +3°C. Vooral voor de minima is de onzekerheid erg groot. Klaart het volledig uit, dat zijn op het platteland minima rond -7°C mogelijk. Blijft het bewolkt, dan kan het evengoed +2°C blijven 's nachts. Deze details zullen pas de komende dagen duidelijk worden.
  • Wind: 2 Bft uit O tot ONO.


Verdere vooruitzichten (maandag 21 januari tot en met vrijdag 25 januari)

Zie uitgebreide bespreking in de inleiding. De berekende minima liggen gemiddeld rond -5°C, maar elke dag zijn er ook een klein aantal berekeningen (rond 10 procent) die licht positieve minima berekenen. De kans op matige vorst (-5°C of kouder) ligt rond 50 procent.
Het gemiddelde voor de maxima in de regio Gent ligt eerst rond +3° en later rond +2°C. De kans op ijsdagen is tot en met woensdag kleiner dan 10 procent, maar stijgt later tot rond 20 procent.
De kans op een sneeuwdek(je) ligt rond 20 procent. Niet omdat het niet koud genoeg is, maar wel omdat er nauwelijks neerslag wordt berekend.

maandag 14 januari 2019

Evolutie naar licht winters weer

De afkoeling in de loop van de week blijft in de weermodellen zitten, maar veel meer dan wat licht winters getint weer lijkt dit voorlopig niet te gaan opleveren. Met meest lichte vorst tijdens de nachten, maxima van enkele graden boven het vriespunt en misschien een beetje winterse neerslag wordt het een stuk kouder dan we de voorbije weken gewend waren, maar diep winters is het natuurlijk nog niet. De kans op schaatsijs blijft voorlopig erg klein.

We krijgen stilaan licht winters weer, maar toestanden zoals op deze foto uit 2013 hoeven we voorlopig nog niet te verwachten.


Een hogedrukgebied met kern ten westen van Portugal en een lagedrukgebied boven Finland zorgen ervoor dat bij ons de stroming de komende uren van het noordwesten naar het westen krimpt. De neerslagschaduw van Groot-Brittannië behoedt het westen van ons land van buien.

Morgen kruipt het hogedrukgebied nabij de Golf van Biskaje het Europese vasteland op. Er blijft bij ons een strakke westelijke stroming staan en een staart van een warmfront trekt net ten noorden van ons land van Nederland naar Duitsland. In de warme sector is het nog altijd erg zacht. De hogedrukkern verplaatst zich snel naar het oosten en ligt morgenavond al boven de Alpen, waar ze dus rustig en droog weer krijgen, wat vooral voor de geteisterde gebieden in Oostenrijk een welgekomen adempauze zal zijn.

Woensdag bevinden we ons in een brede warme sector. Het koufront trekt 's avonds over ons land. (bron kaart: UK MetOffice)


Woensdag bevinden we ons in de brede warme sector van een depressiekern boven het zuiden van Noorwegen. 's Avonds trekt het koufront over onze regio en dat is een eerste stapje naar de weersomslag. We komen terecht in maritiem polaire lucht, die vooral op grotere hoogte al afkoelt. In de onderste luchtlagen zorgt het water van de Noordzee nog voor opwarming.

Donderdag heeft zich boven Scandinavië een complexe depressie ontwikkeld, met diverse grondkernen. De diepste ligt boven Zweden en zorgt tot boven Nederland voor een westelijke wind, maar de aangevoerde luchtmassa komt inmiddels van polaire breedtes. De temperatuur zet een stap terug. Boven Engeland ligt donderdagochtend een andere, minder diepe grondkern, die bij ons de wind tijdelijk wat naar de zuidwestelijke sector kan doen krimpen en gepaard gaat met een occlusie. Na de doortocht van die occlusie, ruimt de wind helemaal door naar de noordelijke sector. De luchtmassa koelt verder af, tot -6°C op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte).

Vrijdag ontwikkelt zich dan boven onze omgeving een hogedrukgebied, waarin deze relatief koude luchtmassa tot stilstand komt. We krijgen dan rustig weer en bij voldoende opklaringen kan het dan 's nachts licht vriezen. De zon is overdag nog niet erg krachtig, waardoor het kwik oploopt tot enkele graden boven het vriespunt, maar de kaap van de +5°C halen wordt vanaf vrijdag moeilijk.

Zondag ligt een hogedrukgebied boven onze omgeving en de Noordzee, met een zwakke aflandige (en dus vrij koude) stroming tot gevolg. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Tijdens het weekend zou het hogedrukgebied boven onze omgeving zich handhaven. Zondag ligt de kern nog ten noorden van ons, waardoor de zwakke stroming aflandig en dus vrij koud blijft. Begin volgende week lijkt de kans groot dat de wigas van het hogedrukgebied boven of ten zuiden van onze regio terecht komt. Omdat er weinig wind staat, lijkt dat niet al te veel aan het weerbeeld te gaan veranderen, met lichte vorst tijdens de nachten en licht positieve maxima. Van vrijdag tot en met maandag zou het vrijwel droog blijven.

Vanaf dinsdag lijken we opnieuw veel kans te maken op een noordwestelijke hoogtestroming, met de polaire jet ten zuiden van onze regio. Dat zou betekenen dat we wisselvallig weer krijgen met meer wind en temperaturen iets onder de normalen voor deze tijd van het jaar. De neerslag die valt, kan nu en dan winters zijn.

Weerbericht voor de regio Gent


Vandaag maandag 11 januari 2019


  • Weerbeeld: wisselend bewolkt. Het uiterste westen van onze regio houdt het overwegend droog dankzij "de schaduw van Engeland", maar vooral ten oosten van de lijn Maldegem-Gent-Aalst vallen er geregeld buien.
  • Temperatuur: maxima rond 8°C.
  • Wind: 3 Bft uit NW.

Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: wisselend bewolkt met nog een kleine kans op een bui.
  • Temperatuur: minima rond 3°C.
  • Wind: 1 à 2 Bft uit WNW, krimpend naar ZW. Tegen de ochtend neemt de wind toe tot 2 à 3 Bft.


Morgen dinsdag 15 januari


  • Weerbeeld: zon en wolken wisselen elkaar af. Het blijft droog.
  • Temperatuur: maxima rond 7 à 8°C.
  • Wind:  3 Bft uit WZW tot ZW.


Woensdag 16 januari


  • Weerbeeld: het is de hele dag zwaarbewolkt tot betrokken, met nu en dan een beetje lichte regen of motregen, maar veel stelt dat niet voor. Nu en dan piept de zon door de hoge sluierwolken. In de nacht van woensdag op donderdag valt er meer regen. 
  • Temperatuur: van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat schommelt de temperatuur rond 6 à 7°C.
  • Wind: 4 Bft uit ZW, 's avonds laat ruimend naar W.

Donderdag 17 januari


  • Weerbeeld: vooral het eerste deel van de dag hangt er veel bewolking met nu en dan regen. Na de middag zijn er bredere opklaringen, maar vallen er ook nog enkele buien. In de namiddag begint ook de temperatuur te dalen.
  • Temperatuur: ochtendtemperatuur rond 4°C, maxima rond 6°C. 's Avonds  laat daalt het kwik tot 0°C.
  • Wind: 2 à 3 Bft uit WZW, ruimend naar NNW.

Vrijdag 18 januari


  • Weerbeeld: vrij zonnig, met na de middag iets meer wolkenvelden. Het blijft de hele dag droog. 
  • Temperatuur: minima rond -4°C op het platteland en rond -1°C in het stadscentrum, maxima rond 4°C. Van zodra de zon ondergaat, begint het af te koelen en 's avonds vriest het alweer.
  • Wind: 1 à 2 Bft uit NO, ruimend naar O.


Verdere vooruitzichten (zaterdag 19 januari tot en met woensdag 23 januari)

Zie uitgebreide bespreking in de inleiding. Het wordt in de loop van de verwachtingsperiode allicht wisselvalliger. Het eps van ECMWF geeft voor de regio Gent elke nacht 90 procent kans op vorst, zondag en maandag zelfs 50 procent kans op matige vorst (kouder dan -5°C). De maxima liggen volgens het eps de hele periode gemiddeld rond +2 à +3°C. De kans op een ijsdag is kleiner dan 10 procent, de kans op maxima boven de +5°C ook. De kans op een (tijdelijk) sneeuwdek ligt de eerste dagen rond 10 en de laatste dagen rond 40 procent. Dit weerbeeld verdient dus het predicaat "licht winters".

Ik sluit niet uit dat er zich vanaf vrijdag/zaterdag door de combinatie van lichte vorst en weinig wind al een vliesje ijs vormt op ondiep water, maar een betrouwbare ijsvloer levert dat uiteraard nog lang niet op.









zaterdag 12 januari 2019

Goede vooruitzichten voor schaatsers in Oostenrijk en Zweden

Tijd voor nog eens een overzichtje van de mogelijkheden om te schaatsen op natuurijs in Europa. Dat er in de Lage Landen nergens een natuurijsvloer ligt en voorlopig ook niet komt, hoeft geen betoog. Zie de bijdrage hieronder voor een uitgebreide bespreking. In Zweden en op de Weissensee in Oostenrijk lukt het wel om te schaatsen.

Op het "kleine meer" van de Weissensee is het ijs momenteel 17 cm dik en is een traject van 4 km uitgezet. De vooruitzichten zijn uitstekend. (bron foto: https://www.natureislauf.at/)


Veel Nederlandse en ook heel wat Belgische schaatsers pakken momenteel al hun spullen in om van 21 januari tot 1 februari af te zakken naar de Weissensee in Oostenrijk voor de tiendaagse rond de Alternatieve Elfstedentocht. IJsmeester Norbert Jank heeft vrij goed nieuws. De Weissensee ligt in het zuidelijke deel van Oostenrijk en is gespaard gebleven van de overvloedigde sneeuwval die het noorden van het land teisterde. Het ijs op het "kleine meer" (het westelijke deel van de Weissensee) is gemiddeld 17 cm dik en op dit ogenblik is een geveegd traject van 4,3 km uitgezet. Er wordt volop gewerkt aan de langere baan van 12,5 km, die met talrijke lussen over het volledige kleine meer loopt. Het gaat er de komende tien dagen stevig vriezen, dus de editie van dit jaar zit wel snor.

Waar ze al een maand volop aan het schaatsen zijn, is op de prachtige geveegde baan van Tavelsjö in het noorden van Zweden, vlak bij de stad Umeå. De baan is dit jaar 16 kilometer lang en wordt perfect onderhouden. Het ijs is al meer dan dik genoeg om probleemloos de rest van de winter door te komen. Door de noordelijke ligging kunnen de zware machines al snel op het ijs en vrijwel dagelijks vegen en schaven vrijwilligers de baan schoon. Enige nadeel deze tijd van het jaar, is dat de dagen in Tavelsjö vrij kort zijn. Maar tussen zonsopgang en -ondergang heb je toch een uur of 6 de tijd om kilometers te malen en vanaf nu worden de dagen er elke dag 8 minuten langer. Ook voor Tavelsjö zijn de vooruitzichten uitstekend, met permanente vorst (tussen -3° en -16°C) en niet al te veel sneeuw.

De prachttige, 16 kilometer lange ijsbaan in Tavelsjö, Zweden. (foto; Tobias Sundqvist).


In het zuiden van Zweden kwam de winter veel moeilijker op gang. De schaatsmogelijkheden in en om Falun waren tot nu toe eerder beperkt. Vooral op kleinere meren kon daar al worden geschaatst. Maar ook daar gaat het vanaf nu de goede kant op. Het vriest ook in Falun vanaf nu dag én nacht, met maxima eerst nog rond -3°C, maar vanaf het tweede deel van volgende week niet veel hoger dan -9°C. 's Nachts is het rond -10°C en later in de week rond -15°C. Morgen zondag kan er een beetje sneeuw vallen, maar daarna blijft het vrijwel droog. Het ijs op het Runn-meer is inmiddels dik genoeg om de machines te dragen en de "blauwe baan" is al geopend. Met deze vooruitzichten kan het niet anders dan dat binnenkort ook alle andere trajecten veilig beschaatsbaar zullen zijn.

Op de webcam aan het Runn-meer in Falun is de geveegde baan te zien.


In het uiterste zuiden van Zweden (de landschappen Skåne en Blekinge) vriest het de eerstkomende week niet. Wie wil schaatsen, zal in Zweden dus een stukje meer naar het noorden moeten.



vrijdag 11 januari 2019

Geleidelijke overgang naar "vuil" winterweer?

Beetje bij beetje lijkt er werk gemaakt te worden van een overgang naar een kouder weertype. Dat levert ons in eerste instantie nog geen winterweer op en ook op langere termijn zijn er absoluut nog geen garanties, maar de ontwikkelingen op de weerkaarten zijn niet langer hopeloos voor natuurijsliefhebbers. Er ontstaat stilaan wat hoop in deze bange tijden.

De eps-pluim voor De Bilt maakt duidelijk dat de kans op winterweer stilaan toeneemt. Een uitgemaakt zaak is het nog niet. (bron grafiek: knmi.nl)


Vandaag krijgen we te maken met een noordwestelijke stroming, die via een omwegje rond een hogedrukkern ten zuidwesten van Ierland, maritieme lucht van gematigde oorsprong aanvoert. Deze ochtend trok daarbij een warmfront over onze omgeving. We bevinden ons momenteel dus in de warme sector. Heftig weer is het vandaag boven het noorden van Scandinavië. Een diepe depressiekern, die de naam "Jan" kreeg, zorgt daar voor een sneeuwstorm. De Zweedse weerdienst adviseerde de bewoners daar om binnen te blijven en zich voor te bereiden op een eventuele langdurige stroomuitval. De bovengrondse leiding zijn daar immers erg kwestbaar.

De weerkaart van deze middag: vooral de storm "Jan" boven het noorden van Scandinavië valt op. (kaart: gfs via wetterzentrale.de)


Morgen zaterdag bevinden we ons in de voormiddag nog altijd in de warme sector. De isobaren komen in onze omgeving dichter bij elkaar te liggen. De wind neemt dus in kracht toe. Rond de middag trekt een koufront van west naar oost over onze regio. Dat kan gepaard gaan met hevige windstoten. Ook na de doortocht van dit front blijft het nog flink waaien.

Zondag blijven we nog altijd in een noordwestelijke stroming, tussen het hogedrukgebied ten zuidwesten van Ierland en de eerder genoemde depressie boven het noorden van Scandinavië, die inmiddels wel wat is opgevuld en niet langer voor stormweer zorgt. Een secundaire depressiekern ligt boven het zuiden van Zweden en het frontaal systeem van dit lagedrukgebied trekt zondag over ons land: 's ochtends het warmfront, rond de middag gevolgd door het koufront. De wind kan nog wat krachtiger uit de hoek komen dan op zaterdag.

De weerkaart voor maandag: boven Scandinavië koelt het flink af. Ook wij komen in maritiem polaire lucht terecht, maar die is nog niet echt koud. (kaart: ecmwf via wetterzentrale.de).


Maandag zakt de Scandinavische lagedrukkern wat verder uit naar het zuiden en bouwt het hogedrukgebied ten zuidwesten van Ierland een wig uit naar het noorden. Dat zorgt voor een verandering. De noordwestenwind voert nu wind aan die niet langer afkomstig is van gematigde, maar wel van polaire breedtes. Vooral op grotere hoogte zorgt dat voor een forse afkoeling. De temperatuur op 850 hPa daalt van +6°C op zondag naar -6°C op maandag. In Vlaanderen zorgt de aanvoer over de Noordzee er voor dat de daling van de temperatuur op waarnemingshoogte beperkt blijft, maar in de hoge Ardennen neemt het kwik wel een forse duik en neemt de kans op sneeuw toe.

Dat iets koudere weer is nog geen blijvertje. Dinsdag trekt de hogedrukrug naar het oosten weg, terwijl hij ook inzakt. De aangevoerde lucht wordt weer wat zachter. Dat is ook woensdag het geval. We zien stilaan wel de polaire straalstroom wat naar het zuiden zakken en boven de Atlantische Oceaan ontstaat een nieuwe hogedrukrug.

Donderdag zien we een vrij cruciale fase op de weerkaart. De straalstroom is verder naar het zuiden gezakt en een complexe Scandinavische depressie zorgt bij ons voor een noordwestelijke stroming. De hogedrukrug boven de Atlantische Oceaan strekt zich uit tot IJsland, maar is daar nog weinig ontwikkeld. Een aantal leden van het eps laten deze rug verder ontwikkelen, andere willen daar niet van weten. We kunnen voor de ontwikkeling vanaf donderdag dus hooguit nog in kansen gaan spreken.

De cruciale kaart voor donderdag. De straalstroom ligt vrij zuidelijk. Er stroomt maritiem polaire lucht naar onze omgeving en nabij IJsland zien we de luchtdruk voorzichtig stijgen. Dit proces kan nog alle kanten uit evolueren.


Waar we voorlopig niet op lijken af te stevenen, is een periode met droog en erg koud vriesweer. De eps-pluim geeft vanaf woensdag 16 januari vrijwel elke dag tot 80 procent kans op neerslag. Daarbij lijkt het geleidelijk kouder te gaan worden. Vanaf vrijdag 18 januari geeft de pluim 75 procent kans op vorst tijdens de nachten. Meestal is dat lichte vorst. Het aantal leden dat gaat voor matige of strenge vorst is beperkt.
De berekende maxima liggen eerst nog rond 5°C, vanaf zondag 20 januari rond 3°C. Vanaf 21 januari berekent het eps voor de omgeving van Gent een kleine kans op ijsdagen, op het einde van de veertiendaagse periode tot rond 20 procent. Belangrijke opmerking hierbij is dat globale weermodellen niet zo goed zijn in het berekenen van minima en maxima. Die zijn afhankelijk van details die de grofschalige globale weermodellen moeilijk oppikken, zeker op die termijn.

De kans lijkt dus vrij groot dat we stilaan overschakelen op "vuil" winterweer, met geregeld neerslag. De kans op sneeuw en een sneeuwdek neemt gevoelig toe vanaf 17 januari. De ijspluim vertoont pas een mogelijk aangroei-signaal vanaf 22 januari. Winterliefhebbers mogen al wat beginnen te hopen, natuurijsschaatsers moeten nog geduld oefenen.

De "ijspluim" voor onze regio: pas vanaf 22 januari zien we de kans op vorming van natuurijs toenemen. (bron: winterplaza.nl)


Weerbericht voor de omgeving van Gent


Vandaag vrijdag 11 januari 2019


  • Weerbeeld: zwaarbewolkt tot betrokken. De meeste regen hebben we al gehad voor vandaag, maar een beetje gemiezer blijft mogelijk.
  • Temperatuur: maxima rond 9°C.
  • Wind: eerst 2 en later 3 Bft uit NW.

Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: vanavond en vannacht krijgen we tijdelijk brede opklaringen en is het droog. Tegen de ochtend neemt de bewolking weer toe. 
  • Temperatuur: minima rond 4 à 5°C.
  • Wind: 3 Bft uit NW, krimpend naar W en afnemend tot 2 Bft.


Morgen zaterdag 12 januari


  • Weerbeeld: meestal betrokken met perioden van regen. In de namiddag krijgt de neerslag een buiig karakter en zijn er tussendoor ook enkele opklaringen mogelijk.
  • Temperatuur: maxima rond 7 à 8°C.
  • Wind:  3 Bft uit WZW, ruimend naar WNW en toenemend tot 4 Bft.


Zondag 13 januari


  • Weerbeeld: eerst betrokken met nu en dan regen. Na de middag wisselen opklaringen en felle buien elkaar af. Er zijn ook flinke windstoten mogelijk, tot 70 km/u. Het is zacht voor de tijd van het jaar.
  • Temperatuur: minima rond 7°C, maxima rond 10°C.
  • Wind: 4 Bft uit NW, vanaf de middag tijdelijk toenemend tot 5 à 6 Bft.

Maandag 14 januari


  • Weerbeeld: brede opklaringen wisselen af met enkele buien, die in de loop van de dag minder fel en talrijk worden. 
  • Temperatuur: ochtendtemperatuur rond 6°C, maxima rond 8°C. 's Avonds daalt het kwik tot 4°C.
  • Wind: eerst nog 4 à 5 Bft uit NW. Na de middag neemt de wind sterk in kracht af en 's avonds laat is het vrijwel windstil.

Dinsdag 15 januari


  • Weerbeeld: wisselend bewolkt en overwegend droog.
  • Temperatuur: minima rond 2°C, maxima rond 8°C.
  • Wind: 1 à 2 Bft uit ZW, toenemend tot 3 Bft.


Verdere vooruitzichten (woensdag 16 januari tot en met zondag 20 januari)

Zie uitgebreide bespreking in de inleiding.









maandag 7 januari 2019

Hoge waterstand, maar geen Stormtij Kust

Alle krantenberichten over de verstoorde polaire vortex ten spijt (die maar blijven opduiken, ook vandaag weer), is er binnen de betrouwbare termijn geen greintje winterweer te bespeuren. Dat betekent niet dat het weer de komende dagen saai is. Morgen zorgt een harde noordwestenwind in combinatie met springtij voor een hoge waterstand aan onze kust. Het peil van Stormtij wordt daarbij niet bereikt, maar tijdens het hoogwater van morgenmiddag zijn de golven aan het strand gemiddeld 2,5 meter hoog, met uitschieters tot 4 meter. De stranden zullen het daardoor ongetwijfeld zwaar te verduren krijgen en hier en daar zullen langs de dijk ook zandophopingen ontstaan die het verkeer kunnen hinderen.

Een depressiekern boven de Oostzee zorgt morgen bij ons voor een strakke noordwestelijke stroming. (bron kaart: UK MetOffice)


"Boosdoener" is een depressiekern die op dit ogenblik ten zuiden van IJsland ligt en koers zet naar het zuiden van Scandinavië. De wind ruimt daardoor bij ons de komende dagen geleidelijk van het westen naar het noorden. Het warmfront van deze depressie trekt in de late namiddag over ons land en zorgt voor wat lichte regen of motregen. Rond middernacht volgt dan het koufront met wat meer stevige neerslag. Na de doortocht van het koufront blijft het overwegend droog, al blijft een lokale bui wel mogelijk.

Morgen ligt de depressiekern boven de Oostzee en voert een noordwestelijke stroming onstabiele, maritiem polaire lucht aan. Vooral op grotere hoogte koelt de lucht daarbij af: van +2°C vandaag op 850 hPa (ongeveer 1500m) naar -5°C morgennamiddag. In de onderste lagen warmt het zeewater de lucht op. De isobaren liggen vrij dicht bij elkaar, wat zorgt voor een harde tot stormachtige wind (7 à 8 Bft) op de zuidelijke Noordzee en voor 4 à 5 Bft in het binnenland.

We bevinden ons morgen in een sprintij-periode, maar niet elk harmonisch springtij is even hoog. Door het jaar heen varieert de astronomische hoogwaterstand tijdens springtij in Oostende tussen 450cm TAW en 530 cm TAW. Toevallig hebben we vandaag en morgen te maken met een erg laag astronomisch springtij, van 452 cm TAW in Oostende. De verwachting is dat de noordwestenwind het zeewater aan onze kust ongeveer 1 meter extra zal opstuwen, zodat we rond 14.40 uur een hoogwater zullen krijgen van 550 cm TAW. Dat is 10 cm onder het peil van Stormtij Kust (560 cm TAW in Oostende).

Stel je voor dat we morgen een hoog harmonisch springtij hadden gehad van 530 cm. Tel daar een meter opstuwing ("opzet") bij en je komt aan een hoogwater van 630 cm. Dat zou ruim boven de drempel zijn van Gevaarlijk Stormtij Kust (590 cm), maar zover komt het gelukkig dus niet.

De getijcurve voor Oostende: morgen komen we erg dicht bij het peil van Stormtij (gele lijn), een Gevaarlijk Stormtij (rode lijn) zit er niet in. (bron grafiek) 


Woensdag is de depressiekern grotendeels opgevuld en domineert een hogedrukgebied ten zuidwesten van Ierland de weerkaart in onze omgeving. De stroming blijft bij ons noordelijk, maar neemt in kracht af. De bovenluchten koelen nog iets af, tot -6°C op 850 hPa. Er vallen buien die in de Ardennen winters kunnen zijn. Op de hoogste toppen zijn dat sneeuwbuien, die een dekje van 5 à 10 cm sneeuw kunnen opleveren. In onze omgeving warmt het zeewater de onderste luchtlagen nog te veel op en volstaat een temperatuur van -6°C op 850 hPa dus niet om sneeuwbuien op te leveren.

Donderdag breidt het hogedrukgebied zich wat meer uit naar onze omgeving, zodat de buienneiging onderdrukt wordt. Als het 's nachts voldoende is uitgeklaard, kan het donderdagochtend licht vriezen. De maxima liggen rond 4 à 5°C. Vrijdag zakt de anticycloon naar het zuiden weg en zien we een erg diepe depressie (960 hPa) boven het zuiden van Zweden liggen. Het frontaal systeem van deze depressie trekt dan over ons land en in de warme sector loopt het kwik opnieuw op.

Tijdens het weekend verandert er grootschalig gezien weinig. Het hogedrukgebied blijft zich ophouden ten zuidwesten van Ierland en boven het noorden van Scandinavië ligt een indrukwekkende en uitgestrekte depressie. Tussen beide systemen staat in onze omgeving een noordwestelijke stroming die maritieme lucht van gematigde breedtes aanvoert. Dat zorgt voor mild weer, met maxima dicht tegen 10°C en minima meestal boven het vriespunt. Geen spoor van de winter dus.

De verwachtingskaart voor volgende zondag: een noordwestelijke stroming voert milde zeelucht aan naar onze omgeving. (kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)








vrijdag 4 januari 2019

Nog geen spoor van winter

Alweer zijn er op enkele populaire nieuwssites sensationele artikels verschenen over koud winterweer dat het Verenigd Koninkrijk in januari te wachten zou staan, onder meer op hln.be en de site van Het Nieuwsblad. Het hoeft niet te verbazen dat deze artikels de waarheid flink geweld aandoen. De boude uitspraken zijn gebaseerd op een Sudden Stratospheric Warming (SSW): een plotse opwarming van de stratosfeer op grote hoogte. Er zijn inderdaad aanwijzingen dat een SSW kan leiden tot meer blokkades in de troposfeer en zo'n blokkade verhoogt de kans op winterweer in onze omgeving, maar het is er zeker geen garantie op. En er zijn evengoed koude periodes mogelijk zonder voorafgaande SSW. De conclusie dat de SSW zal leiden tot koud januariweer, is dus veel te kort door de bocht.

De huidige blokkade levert licht winters weer op in de hoge Ardennen en de Eiffel.


Meer nog: er is momenteel geen enkel weermodel dat de winter de komende tien dagen al laat doordringen tot onze omgeving, en dat ondanks de blokkade die we momenteel op de analysekaarten zien. Er ligt immers een erg krachtig hogedrukgebied (1044 hPa) boven Engeland. De wind waait daardoor bij ons uit het noordwesten en voert maritieme en bijgevolg vrij zachte lucht aan. Verder naar het oosten zorgt de blokkade wel voor koud winterweer, met onder meer veel sneeuw in Oostenrijk.

Morgen verplaatst de hogedrukkern zich eerst naar het Kanaal en later naar Bretagne. Nabij de Baltische Staten ligt een depressiekern. Bij ons blijft er een noordwestelijke stroming staan, die iets in kracht toeneemt. De actiefste fronten blijven ten noorden en ten oosten van ons doortrekken, de staarten van deze systemen zorgen wel voor veel bewolking en nu en dan een klein beetje neerslag. In deze situatie komt tot en met overmorgen geen verandering.

Maandag trekt het hogedrukgebied zich nog wat meer terug naar het zuidoosten, waardoor de stroming bij ons westelijk wordt. Een depressiekern diept zich uit ten zuidwesten van IJsland en trekt tegen dinsdagmiddag naar het zuiden van Scandinavië. Tegelijk bouwt het hogedrukgebied dinsdag een wig uit richting IJsland, waardoor de stroming bij ons weer naar het noordwesten ruimt. Mogelijk komt er daarbij een stormachtige noordwestenwind te staan op het Belgische deel van de Noordzee. We zitten dan ook in een springtijperiode, waardoor er mogelijk verhoogde waterstanden zullen optreden aan onze kust. Volgens de eerste berekeningen zou het peil van stormtij daarbij net niet worden bereikt, maar deze verwachtingen zullen uiteraard de komende dagen nog worden verfijnd.

Zoals het er nu naar uit ziet, komen we woensdag eventjes in een continentale stroming terecht, met een klein dipje in de temperatuur. Daarna zouden we opnieuw in een vrij strakke westelijke tot noordwestelijke stroming terecht komen.

Weerbericht voor Gent en omgeving:


Vandaag vrijdag 4 januari 2019


  • Weerbeeld: zwaarbewolkt tot betrokken. Meestal is het droog, maar een beetje gemiezer nu en dan is niet uitgesloten.
  • Temperatuur: maxima rond 5°C.
  • Wind: 2 Bft uit NW, toenemend tot 3 Bft.

Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: zwaarbewolkt tot betrokken met nu en dan wat lichte regen of motregen. We komen in een warme sector terecht, waardoor het kwik vannacht oploopt in plaats van daalt.
  • Temperatuur: minima rond 5°C, tegen de ochtend stijgt het kwik tot 7°C.
  • Wind: 2 à 3 Bft uit WNW tot NW.


Morgen zaterdag 5 januari


  • Weerbeeld: meestal zwaarbewolkt. met nu en dan wat lichte regen of motregen.
  • Temperatuur: er zit nauwelijks beweging in de temperatuur, met maxima rond 6 à 7°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit NW.


Zondag 6 januari


  • Weerbeeld: zwaarbewolkt tot betrokken met vooral na de middag nu en dan een beetje lichte regen of motregen.
  • Temperatuur: minima rond 4°C, maxima rond 7°C.
  • Wind: 2 Bft uit W, tijdelijk ruimend naar NW.

Maandag 7 januari


  • Weerbeeld: overdag is het wisselend bewolkt en overwegend droog. 's Avonds en in de nacht van maandag op dinsdag is het betrokken met regen.
  • Temperatuur: minima rond 5°C, maxima rond 8°C. 
  • Wind: 2 Bft uit NNW, krimpend naar WZW en 's avonds toenemend tot 4 Bft.

Dinsdag 8 januari


  • Weerbeeld: eerst betrokken met wat regen, later wisselend bewolkt met enkele buien. Er staat behoorlijk wat wind.
  • Temperatuur: minima rond 6°C, maxima rond 9°C.
  • Wind: 4 à 5 Bft uit WNW, ruimend naar NW.


Verdere vooruitzichten (woensdag 9 januari tot en met zondag 13 januari)

De hogedrukwig die zich dinsdag en woensdag heeft opgebouwd richting IJsland, lijkt opnieuw in elkaar te zakken, waardoor we weer in een westelijke stroming terecht komen. Later zou de Atlantische moederdepressie zich wat naar het oosten verplaatsen en boven Scandinavië komen te liggen. Daardoor kan de stroming bij ons weer naar het noordwesten ruimen. Kort samengevat levert dat overwegend wisselvallig weer op, met temperaturen die vrij normaal tot iets te zacht zijn voor deze tijd van het jaar, met maxima meestal rond 7 à 8°C en minima meestal rond 3°C.