vrijdag 6 november 2020

Eerste vorst van het najaar, maar geen winterweer in het vooruitzicht

Gisteren noteerden we in Drongen de eerste vorstnacht van het najaar, met een minimum van -1,8°C. Ook de voorbije nacht vroor het hier licht in de thermometerhut: -0,7°C. De relatief koude nachten zijn geen lang leven beschoren. De komende dagen draait de stroming naar het zuiden en wordt er gevoelig zachtere lucht aangevoerd. Ook op de langere termijn zien we niet meteen vroeg winterweer opduiken.

Volop herfst, maar nog lang geen winter.


Oorzaak van de koude nachten was het heldere en windstille weer door een hogedrukgebied dat via onze omgeving naar het oosten trok. Ideale omstandigheden voor uitstraling, uiteraard. De komende dagen trekt de hogedrukkern nog verder naar het oosten, waardoor de wind bij ons naar het zuiden draait. In die zuidelijke stroming trekken vanaf zondag ook nog enkele oude storingen mee. De combinatie van de zachtere luchtmassa, windtoename en bewolking, zorgt ervoor dat de nachten dan een stuk zachter verlopen. Van vorst is dan geen sprake meer en ook de maxima zijn vanaf zondag uitzonderlijk hoog voor de tijd van het jaar: rond of iets boven 15°C. De oude fronten zijn nauwelijks nog actief, waardoor er weinig of geen regen valt.

Ook volgende week blijven we in een vrij zwakke zuidelijke stroming. Het hogedrukgebied dat nu nog boven ons ligt, komt dan boven het oosten van Europa terecht. Boven de noordelijke Atlantische Oceaan ligt de klassieke moederdepressie. De combinatie van deze twee systemen houdt de zuidelijke stroming in stand. De maxima liggen meestal tussen 12 en 15 graden, de minima rond 6°C. De kans op vorst in de thermometerhut is klein.

(lees verder onder het diagram)

Het eps voor Drongen (bron: ecmwf.org)


Recordzacht in Zweden

Het vroege winteroffensief in delen van Scandinavië (zie vorige bijdrage) is ook alweer grotendeels achter de rug. In het zuiden van Zweden is het zelfs recordwarm. Daar werd vandaag de hoogte novembertemperatuur ooit geëvenaard. In het dorpje Gladhammar (Kalmar) steeg het kwik tot 18,4°C. Dat is net even hoog als in Ugerup (Skåne) op 2 november 1968 (bron: SMHI). De Zweedse weerdienst vermoedt dat op een andere plek dit record wel verbroken zal zijn, maar nog niet alle waarnemingen zijn al binnengekomen.

In Tavelsjö (Umeå, noord-Zweden) wordt meestal in de eerste helft van november voor het eerst geschaatst op het meer. Dat zal deze keer niet het geval zijn. Vandaag lag het kwik er rond +10°C en ook de komende zeven dagen wordt daar geen vorst van betekenis verwacht. Zelfs in Kiruna in Lapland dooit het momenteel flink, maar daar zakt het kwik vanaf morgen wel weer onder het vriespunt.


zaterdag 17 oktober 2020

Vroege winter in Scandinavië

Een groot deel van Scandinavië maakt zich op voor de eerste winterinval. De Zweedse weerdienst heeft een waarschuwing uitgevaardigd voor sneeuwval in de meest noordelijke provincies. Ook in midden-Zweden maakt het kwik een forse duik. Fanatieke schaatsers lonken al met een half oog naar de wat hoger gelegen meren in de grensstreek tussen Zweden en Noorwegen, waar traditioneel voor het eerst betrouwbaar ijs ligt.

De sneeuwgrens in de Zweedse bergen zal in de loop van de dag verder zakken tot in de dalen. (bron: webcam Kebnekaise)


Door de covid-pandemie ligt het niet voor de hand om te reizen. Het Scandinavische natuurijs zal helaas voor velen onbereikbaar blijven de komende maanden. Dat houdt ons niet tegen om de situatie daar in de gaten te houden. We houden de moed er in!


De eerste Scandinavische winterinval wordt veroorzaakt door een hogedrukgebied nabij Groenland en IJsland en een complexe depressie boven het noorden van Noorwegen en het noordwesten van Rusland. Tussen deze systemen stroomt arctische lucht naar Scandinavië. Een frontaal systeem boven Lapland zorgt daarbij voor behoorlijk wat sneeuwval. In het Zweedse Kiruna kan vandaag een centimeter of 20 vallen, bij een temperatuur die zakt van rond het vriespunt deze ochtend naar -4°C deze namiddag. De komende dagen komt het kwik er niet meer boven het vriespunt uit, dus deze eerste sneeuw is meteen een blijvertje. 

Koude arctische lucht zakt het komende etmaal af naar Scandinavië (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Vanaf dinsdag komt het in het zuiden van Scandinavië tot een botsing tussen warme lucht die een depressie nabij Ierland oppompt naar het noorden en koude lucht die door een West-Russische depressie afzakt naar het zuiden. Ten noorden van de lijn Trondheim-Sundsvall kan de winter zich handhaven. Ten zuiden van die lijn wint het zachte weer terrein: een situatie die we ook de voorbije winter zo vaak zagen.

De verwachte minima en maxima voor Kiruna de komende twee weken (bron: eps van ECMWF)


Naar volgend weekend toe zou zich dan een "koud hogedrukgebied" vestigen boven het noorden van Noorwegen en Zweden. Voor de schaatsers daar zou dat goed nieuws zijn: boven het sneeuwdek krijgen we dan helder en windstil weer. Dat zijn de ideale omstandigheden voor de vorming van een prachtige ijsvloer. 


Aan dit soort beelden uit Zweden mogen we ons binnenkort weer verwachten.












woensdag 7 oktober 2020

Arctische lucht zorgt voor een koel weekend

De hoogzomerse toestanden van amper een halve maand geleden, lijken inmiddels wel tot een ver verleden te behoren. De voorbije dagen kregen we onvervalst herfstweer en ook de komende dagen staat er wisselvallig en koel weer op het programma. Zaterdag zien we zelfs een "arctische glijbaan" op de weerkaarten, waarbij lucht uit het Noordpoolgebied rechtstreeks naar ons land stroomt. De eerste helft van oktober levert dat uiteraard nog geen winterweer op, maar het wordt wel vrij koud voor de tijd van het jaar.


De analysekaart van de voorbije nacht: een depressiekern boven de noordelijke Noordzee bepaalt ons weer (bron kaart: UK MetOffice)


Vandaag woensdag bepaalt een klassieke Atlantische depressie ons weerbeeld. De kern (995 hPa) ligt tussen Schotland en de Noorse kust, wat bij ons zorgt voor een westelijke stroming. De aangevoerde luchtmassa is onstabiel genoeg om lokaal nog een bui te doen ontstaan, vooral in het noorden van Vlaanderen, maar we krijgen ook geregeld de zon te zien. De maxima liggen rond 14 graden en de wind waait in de regio Gent eerst met 3 en later soms 4 Bft uit het westen.

Vannacht trekt de eerder genoemde depressie verder weg naar het noorden, maar vanuit het zuidwesten nadert een nieuw exemplaar. Het warmfront trekt in de loop van de nacht en vroege ochtend over onze regio met wat regen (waarschijnlijk minder dan 1 mm). De temperatuur zakt amper enkele graden, met minima rond 11°C.

Morgen donderdag bevinden we ons eerst in de warme sector van het frontaal systeem. De maxima komen daardoor iets hoger te liggen dan vandaag, rond 16°C. Kort na de middag trekt dan het koufront over onze regio. Volgens het Arome-weermodel zou dat in onze omgeving gebeuren zonder neerslag, andere weermodellen berekenen wel enige mm neerslag. Het is vrij winderig, met 4 Bft uit ZZW, bij de passage van het koufront ruimend naar ZW.

Vrijdag kunnen we heel eventjes profiteren van een zwakke mobiele wig. Die onderdrukt de buienneiging eventjes. Het is wisselend bewolkt en droog. De minima liggen 's ochtends rond 7°C op het platteland, de maxima liggen rond 15°C.

Zaterdag zien we op de weerkaarten een "arctische glijbaan": koude lucht uit het Noordpoolgebied stroomt naar onze regio. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Zaterdag heeft zich boven de noordelijke Atlantische Oceaan een rug opgebouwd. Aan de oostelijke flank van deze rug stroomt een luchtmassa uit de arctische regio's naar onze omgeving. Een paar maanden later zou dat felle winterse buien opleveren, maar daarvoor is het nu uiteraard nog te vroeg. We krijgen zaterdag wisselvallig weer, waarin enkele buien mooi contrasteren met de diepblauwe arctische luchten. De minima liggen 's ochtends rond 7°C, de maxima overdag rond 12°C. De wind waait met 3 à 4 Bft uit WNW.

Zondag wordt ons weer bepaald door een depressiekern boven Denemarken. De wind waait bij ons daardoor nog altijd uit het noordwesten en kan enkele buienlijnen aanvoeren. Op het platteland liggen de minima 's ochtends rond 5°C. Er staat net iets te veel wind om het optimaal te laten afkoelen door uitstraling: de wind mengt de onderste luchtlagen door elkaar. De maxima liggen rond 12°C. De wind waait met 3 à 4 Bft, eerst uit W en later uit NW.

Verdere vooruitzichten

Na het weekend lijkt de luchtdruk te stijgen boven Scandinavië, terwijl er een depressie ligt in de omgeving van Italië. Daardoor ruimt de stroming bij ons verder door naar het noordoosten. Een afgesnoerde bel met koude lucht boven onze omgeving zorgt ervoor dat de opbouw onstabiel genoeg is om nog voor buien te zorgen. Het blijft dus wisselvallig en vrij koel, met maxima meestal tussen 12 en 14°C. De minima liggen in onze regio meestal tussen 3 en 7°C. In een heldere en windstille nacht is lichte vorst aan de grond niet uitgesloten.

De ensemble-verwachting van ecmwf van de temperatuur voor de regio Gent.



vrijdag 2 oktober 2020

Alex-die-Barbara-had-moeten-heten bepaalt ons weer

De komende dagen krijgen we herfstweer uit de boekjes: geregeld regen, soms veel wind en maxima die niet meer boven de "warme" grens van 20 graden uitkomen. Oorzaak van dat herfstweer: storm Alex, die eigenlijk Barbara had moeten heten.

De ochtend lag de kern van "Alex" iets ten noorden van Bretagne (bron kaart: UK MetOffice)


Storm "Alex" ging de voorbije uren flink te keer in de omgeving van Bretagne, waar op veel plaatsen rukwinden tussen 120 en 140 km/u werden waargenomen. Eigenlijk had "onze" storm Odette al Alex moeten heten, maar de naamgevers waren eventjes uit het oog verloren dat ze vanaf september aan de nieuwe namenlijst hadden moeten beginnen, in plaats van verder te doen met de vorige. "Alex", die nu tekeer gaat, had dus eigenlijk niet "Alex", maar al Barbara moeten heten. Hopelijk krijgen de komende stormen nu geen identiteitscrisis.

Deze ochtend (vrijdag) lag de kern van Alex (we zullen die naam maar aanhouden) vlak ten noorden van Bretagne. Van het windveld van de depressie hebben we in onze omgeving geen last, maar van het neerslaggebied wel. Het ingedraaide occlusiefront zorgt voor veel bewolking en regen, vooral in de westelijke provincies van ons land. De wind komt uit de oostelijke sector, maar voert met een ommetje koele, maritiem polaire lucht aan. De maxima liggen daardoor niet veel hoger dan 14°C in de omgeving van Gent (en elders in Vlaanderen).

Vanavond en vannacht ligt de kern van een secundaire depressie voor de Nederlandse kust en komen we eventjes in de warme sector van het frontaal systeem terecht. De temperatuur zakt daardoor amper, met minima rond 12°C. We krijgen nog altijd perioden met regen en de wind zit nog altijd in de oostelijke sector, maar veel harder dan 2 à 3 Bft waait het niet.

Morgenochtend (zaterdag) moeten we eerst afrekenen met een occlusie van de depressiekern. Het is betrokken met perioden van regen. Later op de dag komen we achter dit front terecht. We krijgen dan meer droge perioden en enkele opklaringen, maar er kan nog altijd een bui vallen. De wind waait met 3 Bft uit de zuidelijke sector, maar voert nog altijd koele lucht aan. De maxima liggen rond 15°C. 

In de nacht van zaterdag op zondag koelt het af tot 9°C. Zondag overdag krijgen we wat meer de zon te zien, vooral dan na de middag. Een lokale regenbui blijft de hele dag mogelijk. Er staat wel meer wind dan op zaterdag: zo'n 4 à 5 Bft uit de zuidelijke sector. Rukwinden kunnen uithalen tot 65 km/u.

De neerslagsom volgens het Arome-model tot zondagochtend 2 uur: ongeveer 10 mm voor onze omgeving. Ook zondag overdag blijft het niet droog. (bron kaart: Arome via Meteociel.fr)


Maandag ligt de occlusie van de (opvullende) Alex alweer boven ons land. Er hangt veel bewolking en er valt nu en dan regen. De wind waait met 4 Bft uit het zuiden, maar de maxima geraken nog altijd niet boven de 15°C. Het zuidenwindje is immers nog altijd bedrieglijk: het voert gewoon met een omweg polaire lucht aan.

Dinsdag blijven storingen ons weer bepalen. Het is een groot deel van de dag zwaarbewolkt tot betrokken, met perioden van regen. Er wordt voorlopig zo'n 5 tot 10 mm verwacht voor dinsdag. De maxima liggen een fractie hoger, rond 15 à 16°C.

Het ensemblegemiddelde van ECMWF voor volgende week zondag: een depressieker boven Scandinavië bepaalt ons weerbeeld. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Na dinsdag lijkt de moederdepressie zich nog een tijdje boven de Britse Eilanden op te houden. Later op de week verplaatst ze zich waarschijnlijk naar Scandinavië. Dat betekent dat het wisselvallige weer blijft aanhouden, met een hoogtestroming die verder doorruimt van het zuidwesten naar het noordwesten. De maxima vanaf woensdag meestal rond 14°C, de minima rond 7°C. Het blijft dus echt herfstweer.

donderdag 24 september 2020

Eerste herfststorm komt er aan

Van hoogzomerweer vorige week met maxima boven de 30°C, schakelen we vanaf vandaag bruusk over op herfstweer, met alles er op en er aan. Morgenavond krijgen we de eerste herfststorm te verwerken. Het hele weekend vallen er soms felle buien en zaterdag halen de maxima met moeite nog 13°C.  Ook daarna blijft het nog fris en wisselvallig.

Een depressiekern boven de Noordzee zorgt morgenavond voor stormweer. (bron kaart: UK MetOffice)

Oorzaak van de bruuske ommekeer is een depressiekern die vandaag nog boven de Britse Eilanden ligt. Een occlusiefront, verbonden aan deze kern, trekt deze namiddag met enkele buien over ons land. Vanavond volgt een buienlijn. De wind blijft voorlopig nog binnen de perken, met 4 à 5 Bft uit ZZW langs de kust en 3 à 4 Bft in het binnenland. Het wordt wel al een pak frisser dan de vorige dagen, met maxima rond 17°C.

Vannacht neemt de wind tijdelijk in kracht af, omdat we ons vrijwel in de kern van de depressie bevinden. Er vallen wel nog enkele lokale buien. De minima liggen rond 7°C.

Morgen verplaatst de depressiekern zich naar de Noordzee. De wind ruimt naar het noordwesten en neemt sterk toe. 's Ochtends staat er nog maar 4 Bft op zee, boven Oost-Vlaanderen is dat niet veel meer dan 2 Bft. Maar in de loop van de namiddag en avond steekt een noordwesterstorm op (9 Bft) op zee én aan de kust. In het Oost-Vlaamse binnenland staat er morgenavond een krachtige tot harde wind (6 à 7 Bft). De rukwinden kunnen uithalen tot 120 km/u aan zee en tot 90 à 100 km/u in het binnenland. Dat alles kan ook gepaard gaan met felle regen- en onweersbuien. De maxima liggen rond 14°C.

Het Arome-model verwacht morgenavond zware windstoten tot ver in het binnenland (bron kaart: Arome via meteociel.fr)


Zaterdag
blijft de stroming sterk noordwestelijk. Het is wisselend tot zwaarbewolkt met geregeld regen. De aangevoerde luchtmassa is erg koel, waardoor de maxima niet veel hoger dan 13°C liggen. De wind haalt nog 7 Bft uit NNW op zee en 6 Bft langs de kust. In de omgeving van Gent staat er 4 à 5 Bft uit NNW.

Zondag ligt de depressiekern boven Duitsland. De wind blijft dus uit de noordelijke sector waaien. De ingedraaide occlusie trekt over onze omgeving, waardoor het meestal betrokken is met geregeld regen. In het binnenland staat er nog altijd 4 à 5 Bft uit N, op zee waait het stormachtig (8 Bft) en langs de kust hard (7 Bft).

Begin volgende week zou het dan tijdelijk wat rustiger worden, omdat het Azorenhoog wat uitbreidt naar het Europese vasteland. Het blijft licht wisselvallig, maar de wind neemt wat in kracht af. De maxima liggen dan rond 17 à 18°C. Mogelijk wordt het in het tweede deel van volgende week opnieuw windering en erg wisselvallig, maar dat wachten we nog even af.

Vast staat wel dat we de komende dagen onvervalst herfstweer krijgen.

vrijdag 11 september 2020

Zomer perst er nog een sprintje uit

 Astronomisch gezien is het nog altijd zomer, en dat zullen we de komende dagen geweten hebben. Een hogedrukgebied vestigt zich komend weekend boven onze omgeving en begin volgende week boven het oosten van Europa. Vanuit het zuiden van Europa komt er erg warme lucht naar ons toegestroomd. Eerst op grotere hoogte, later ook op grondniveau. Maxima rond of iets boven 30°C zijn ook in de regio Gent mogelijk. In vergelijking met juli en augustus zijn de dagen al een heel stuk korter. De opwarming begint dus later en rond 20.30 uur wordt het alweer donker. De warmte zal dus een stuk draaglijker zijn dan in de hoogzomerse maanden.



(Een gedetailleerd zweefvlieg-weerbericht vind je hier)


Vandaag vrijdag bevinden we ons in een zadelgebied. Het is rustig en zonnig tot licht bewolkt. De maxima liggen rond 22°C. Op grotere hoogte stroomt er in de loop van de dag al warmere lucht naar ons toe. Deze ochtend ligt de temperatuur op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte) rond 6°C. Vanavond is dat al opgelopen tot 12°C.

Morgen zaterdag heeft het Azorenhoog een wig uitgebouwd naar onze omgeving. Er snoert zich in de omgeving van Bretagne een aparte kern af. De staart van een sterk verzwakt koufront trekt in de loop van de dag over onze regio, maar daar merken we weinig of niets van. Het is de hele dag zonnig tot hooguit licht bewolkt. De wind waait zwak uit de westelijke sector en dat drukt de maxima tijdelijk nog wat. Die liggen rond 22°C.

Zondag heeft de kern van het hogedrukgebied zich verplaatst van Bretagne naar onze omgeving. De wind valt bijna volledig weg. Het is opnieuw de hele dag zonnig tot licht bewolkt, bij maxima rond 24°C. 


Zondag ligt de kern van een hogedrukgebied vrijwel boven onze omgeving (bron kaart: UK MetOffice)


Maandag ligt de kern van het hogedrukgebied al boven Polen. De wind draait daardoor bij ons naar het zuiden. De zon schijnt van bij opkomst tot ondergang en dat resulteert in een temperatuur die stijgt van 11 graden 's ochtends vroeg tot 30 graden in de namiddag.

Dinsdag verandert er weinig ten opzichte van maandag. We beginnen de dag met minima rond 12°C op het platteland en rond 17°C in het stadscentrum. De zon krijgt vrij spel en doet het kwik oplopen tot 30 à 32 graden. Tegen middernacht is het wel al opnieuw afgekoeld tot 15°C op het platteland en tot 19°C in het stadscentrum.

Vanaf woensdag neemt een ander hogedrukgebied het heft over. Het centrum daarvan ligt donderdag tussen IJsland en Noorwegen. We krijgen daardoor te maken met een oostelijke stroming die erg droge landlucht aanvoert. Buien maken nauwelijks een kans. De oostelijke wind neemt wel in kracht toe en mengt de luchtlagen. De maxima gaan vanaf woensdag geleidijk naar beneden: eerst nog 27°C, later in de week rond 23°C. De minima liggen eerst rond 14 en later rond 11°C.

Kort samengevat: we krijgen minstens een week droog en meestal zonnig zomerweer, met vooral maandag en dinsdag uitzonderlijk hoge maxima voor de tijd van het jaar.

zaterdag 22 augustus 2020

Stormachtig weer op komst

Deze zomer tapt op weerkundig gebied uit allerlei vaatjes. Na de indrukwekkende hittegolf van de eerste helft van augustus, mogen we ons nu opmaken voor een veel koelere periode, met in de nacht van dinsdag op woensdag zelfs stormachtig weer op zee.

Een slepend koufront; verbonden aan een depressiekern voor de Noorse kust, maakte de voorbije nacht een einde aan de zomerse periode. Het verschil met de nacht daarvoor was groot. Toen steeg het kwik na middernacht zelfs weer, tot rond 25°C. Daarmee was het op veel plaatsen de warmste nacht van de zomer. De voorbije nacht kwamen we op een veel koelere 15°C uit op het Drongense platteland.

Dit weekend bevinden we ons in een koele, onstabiele luchtmassa. De maxima liggen rond 22 graden en geregeld valt er een bui. De minima liggen ook komende nacht rond 15°C.

Maandag is een rustige dag, dankzij een mobiele wig die in de namiddag over onze regio trekt.De maxima liggen dan rond 21°C. Een lokale bui is nog altijd mogelijk.

(bron kaart: UK MetOffice) 


Dinsdag nadert vanuit het zuidwesten een uitdiepende depressiekern. Ze trekt over de Britse Eilanden naar de Noordzee. Een eerste frontaal systeem ligt dinsdagochtend al over onze omgeving. Later op de dag verschijnen er opklaringen, maar de wind begint ook in kracht toe te nemen. Dinsdagavond staat er op het Belgische deel van de Noordzee al een stormachtige wind (8 Bft) uit het zuidwesten. In de omgeving van Gent haalt de wind in de nacht van dinsdag op woensdag waarschijnlijk ook 5 à 6 Bft, met rukwinden tot 70 km/u. Met de bomen nog vol in het blad, kan dat lokaal voor windschade zorgen.

We bevinden ons woensdag in een overgangsperiode tussen springtij en doodtij én de stormachtige wind komt vanuit het zuidwesten. Problemen met een hoge waterstand bij vloed zullen er dus niet zijn.

Woensdagochtend staat er in de omgeving van Gent nog altijd veel wind (5 à 6 Bft). Zoals de weerkaarten er nu bijliggen, zou de wind na de middag vrij snel gaan liggen. Woensdag verloopt voorts droog en zelfs vrij zonnig, bij maxima rond 22°C.

Donderdag wordt een overgangsdag: meestal droog, weinig wind en maxima rond 21°C. Het lijkt er op dat we vrijdag in een noordelijke stroming terecht komen. Het Europese weermodel verwacht voor vrijdag 10 tot 20 mm regen bij maxima rond 19°C. Als dat uitkomt, is het zomerweer ver zoek. Uiteraard wachten we nog even af.