dinsdag 20 februari 2018

Lichte tot matige vorst vanaf komende nacht, volgende week mogelijk nog kouder

Vanaf morgen stuurt een Scandinavisch hogedrukgebied steeds koudere continentale lucht naar onze omgeving. Voor schaatsers is het jammer dat deze weerkaarten zo laat in de winter pas opduiken. In december of januari had dit ongetwijfeld prachtig natuurijs opgeleverd. Ook nu zal er natuurijs ontstaan, maar de zon is overdag al een stuk krachtiger dan twee maanden geleden en dat gooit roet in het eten van de schaatsers.

Vandaag moet het westen van Vlaanderen nog afrekenen met een occluderend front, dat gisteren oprukte naar het noordoosten, maar nu wordt teruggeduwd naar het zuidwesten. Aan de kust kan dat wagt regen opleveren. Dat wordt dan meteen de laatste neerslag voor ten minste een week.

Een occluderend front ligt vandaag nog boven het uiterste westen van ons land, maar wordt teruggeduwd naar het zuidwesten. (Bron kaart: MetOffice).


Morgen zien we hoe zich boven de Britse Eilanden een stevig hogedrukgebied (kerndruk ruim 1030 hPa) opbouwt. Ook boven het noorden van Zweden ligt een hogedrukkern van 1030 hPa. Boven Italië ligt een lagedrukgebied (1000 hPa). Dat alles zorgt bij ons voor een zwakke oostelijke stroming. Op grotere hoogte stroomt al wat koudere lucht binnen. Vandaag ligt de temperatuur op 850 hPa (ongeveer 1500 meter) in onze omgeving rond -2°C, morgenmiddag is dat rond -6°C. De zon is al vrij krachtig, waardoor de maxima ondanks deze koude bovenluchten nog vlot oplopen tot rond +5°C.

Donderdag zijn de twee hogedrukcellen samengesmolten en ontstaat er één grote anticycloon met kern (nog altijd 1030 hPa) boven de Oostzee en Finland. De temperatuur op 850 hPa ligt nog altijd rond -7°C, waardoor het weer op donderdag vrijwel een kopie is van dat op woensdag.

Donderdag heeft zich één groot hogedrukgebied gevormd, met kern boven de Oostzee.


Vrijdag zakt het hogedrukgebied wat weg tot boven Denemarken, maar ten noordoosten van Scandinavië zien we een nog sterker exemplaar opduiken. Boven Italië ligt er nog altijd een lagedrukkern, waardoor de stroming in onze omgeving onveranderd continentaal blijft.
Aan de zuidelijke flank van het tweede hogedrukgebied zien we een omvangrijke koude luchtmassa boven Rusland en het noorden van Scandinavië, die zich langzaam in beweging zet naar onze omgeving.

Tijdens het weekend ligt er een omvangrijke koude luchtmassa boven Rusland, Oost-Europa en Scandinavië. In onze omgeving loopt de temperatuur op 850 hPa tijdelijk weer wat op.


Voorlopig bereikt die koude luchtmassa ons nog niet. In tegendeel zelfs. Op 850 hPa begint de temperatuur opnieuw te stijgen: op vrijdag tot -2°C en op zaterdag zelfs tot +1°C. Er staat daarbij ook vrij veel wind, waardoor de luchtlagen goed door elkaar worden gemengd. De kans op ijsdagen is in onze regio tot en met het weekend heel erg klein.

Volgens de operationele berekeningen van de globale weermodellen zou de koude Scandinavisch-Russische luchtmassa begin volgende week dan toch doordringen tot onze omgeving. Volgens ECMWF2000 zou de temperatuur op 850 hPa in onze omgeving dalen tot -15°C. Als de zon daarbij volop schijnt en er wat wind blijft staan, zou dat in onze regio maxima opleveren rond het vriespunt. 's Nachts vriest het dan meestal matig (tussen -5 en -10°C). Of het ook zover komt, is gezien de termijn (meer dan 7 dagen vooruit) nog wat afwachten, maar de ensembles zijn vrij unaniem.

Een natuurijsverwachting staat helemaal onderaan deze bijdrage.

Het weerbericht voor de regio Gent:

Vandaag dinsdag 20 februari 2018


  • Weerbeeld: zwaarbewolkt. Een regenzone komt vanuit West-Vlaanderen eventjes opzetten en kan mogelijk de regio Gent bereiken. Verder naar het oosten blijft het droog. 
  • Maximumtemperatuur: 6°C
  • Wind: vrijwel windstil.


Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: eerst hangt er nog wat bewolking, maar in de loop van de nacht wordt het helder. Er kan wat nevel ontstaan.
  • Temperatuur: minima rond -2°C.
  • Wind: 2 Bft uit NO.


Morgen woensdag 21 februari


  • Weerbeeld: zonnige perioden en perioden met wat meer bewolking wisselen elkaar af. Het blijft de hele dag droog.
  • Temperatuur: maxima rond 5°C.
  • Wind: 3 Bft uit NO.

Donderdag 22 februari


  • Weerbeeld: zonnig of licht bewolkt.
  • Temperatuur: minima rond -2°C. Maxima rond +4°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit NO.


Vrijdag 23 februari


  • Weerbeeld: het is de hele dag zonnig, maar er staat vrij veel wind.
  • Temperatuur: minima rond -4°C, maxima rond +3°C.
  • Wind: 4 Bft uit NO.



Zaterdag 24 februari


  • Weerbeeld: zonnig met vrij veel wind.
  • Temperatuur: minima rond -4°C, maxima rond +4 à +5°C.
  • Wind: 4 Bft uit ONO

Verdere vooruitzichten (zondag 25 februari tot en met  donderdag 1 maart)

De kans lijkt erg groot dat de stroming in onze omgeving continentaal blijft. Het centrum van de hoge luchtdruk lijkt zich wel wat meer te verplaatsen van Scandinavië naar IJsland. Het ensemblegemiddelde voor de temperatuur op 850 hPa daalt naar -15°C, een aantal leden zakt zelfs tot -20°C. Vanaf maandag is de kans op ijsdagen in onze omgeving ongeveer 50 procent. Het ensemblegemiddelde voor de minimumtemperatuur ligt op dinsdag en woensdag  rond -8°C, maar de kans op strenge vorst (-10 of kouder) in onze omgeving lijkt klein. Daarvoor is een sneeuwdek nodig, maar er zit voorlopig geen neerslag in de verwachting.
In de Hoge Venen ligt er wel nog sneeuw, en die blijft er de komende dagen uiteraard ook liggen. Er valt geen verse sneeuw bij, maar boven het bestaande sneeuwdek kan het er wel streng tot zeer streng vriezen. Overdag ligt het kwik er rond -5°C.



Kans op natuurijs

Als deze weerkaarten in december of begin januari op het programma stonden, dan konden de schaatsers de vlag uithangen. Deze tijd van het jaar is de zon (helaas voor de schaatsers) al 4 tot 5 keer krachtiger. Dat maakt een wereld van verschil uit. Terwijl we in december en januari bij dergelijke kaarten vrijwel meteen zouden kunnen schaatsen op ondiep water, verloopt precies de ijsvorming op dit ondiep water nu heel wat moeilijker. De zon warmt immers de bodem onder het ijs op. Die bodem geeft vervolgens de warmte af aan het water en het ijs erboven, waardoor overdag het ijs afsmelt van langs onderen.
IJs op de zogenaamde combibanen, waarbij 's nachts laagjes water op beton of asfalt worden gesproeid, wordt helemaal moeilijk. Waar de combibaan in de zon ligt, smelt het ijs overdag snel weer weg en komt de ondergrond weer bloot te liggen.
Tot en met zaterdag ontstaat er op beschutte plaatsen en op ondiep water 's nachts ijs dat overdag weer grotendeels wegsmelt, behalve op de plaatsen die de hele dag in de schaduw blijven liggen. Diepere waters zijn, na deze zachte winter, nog te warm om al snel te bevriezen, zeker in combinatie met de vrij stevige wind, die de waterlagen voortdurend door elkaar mengt.
Begin volgende week kan er dan wel een ijsvloer ontstaan die ook overdag standhoudt, daarbij geholpen door de lage dauwpunten. Overdag smelt telkens weer wat ijs af, maar minder dan er in de nachten bijkomt. Netto gezien groeit de ijsvloer dus aan.
De zogenaamde "ijspluimen" zijn allicht wat aan de optimistische kant. Ik verwacht dat in de praktijk de aangroei wat minder snel zal gaan dan deze pluimen laten uitschijnen. Over de kans op schaatsen spreek ik mij voorlopig dus nog niet uit. Dat zal de komende dagen duidelijker worden.


De ijspluim voor het zuiden van Nederland, allicht wat aan de optimistische kant (bron grafiek: winterplaza.nl)








maandag 19 februari 2018

Terug uit Zweden, winter op komst?

De voorbije krokusvakantie was ik in mijn huis in Zweden, waar ik amper toegang heb tot internet, vandaar dat het hier een hele tijd stil was.

Massa sneeuw lagen er in Holmbygden, midden-Zweden. Officieel 120 cm, maar bij zo'n pak sneeuw hangt het er maar vanaf waar precies je de meetlat hanteert. Op sommige plekken duidt die minder aan, op andere plekken dan weer meer. Echt koud was het er niet de voorbije week. Eén heldere nacht koelde het er af tot -14°C, maar meestal lag het kwik dag en nacht rond -2°C.

De komende dagen richt ik mijn blik weer op de weerkaarten voor Vlaanderen. Opbouwende hoge luchtdruk nabij de Britse Eilanden en later ook boven de Oostzee zorgt ervoor dat we geleidelijk in een zwakke continentale stroming terecht komen, met vrij veel zon, lichte vorst 's nachts en maxima rond +7°C. Begin volgende week zou het hogedrukgebied van Scandinavië zich gevoelig versterken, waardoor mogelijk een erg koude luchtmassa van over Siberië onze kant op komt. De ervaring leert wel dat we zeer voorzichtig moeten blijven met dergelijke ontwikkelingen op een termijn van 7 dagen vooruit, maar spannend is het in elk geval.

Voor schaatsers komen deze winterse kaarten aan de late kant. Eind februari en begin maart heeft de zon al erg veel kracht, tot vier keer meer dan eind december en begin januari. IJs op ondiep water dat enkele uren in de zon ligt, smelt dan vaak overdag weer grotendeels af. Daarover de komende dagen meer.

Morgen volgt opnieuw een uitgebreide bespreking van de weerkaarten.

Mijn carport in Zweden, enkele dagen geleden.

De Zweedse winter op zijn mooist.

donderdag 8 februari 2018

Morgen vrijdag wat sneeuw, daarna zachter

De voorbije dagen hebben in Drongen toch enkele punten voor het hellmangetal opgeleverd. De hellmanscore laat toe om in te schatten hoe streng (of hoe zacht) een winter is. Het is de som van alle negatieve etmaalgemiddelden van de temperatuur, waarbij het minteken wordt weggelaten. Het klinkt ingewikkelder dan het is. Eergisteren was de gemiddelde temperatuur over het hele etmaal -0,8°C, gisteren was dat -1,7°C. De hellmanscore voor die twee dagen was dus: 0,8 + 1,7 = 2,5.



Gisteren konden we in Drongen ook het laagste minimum van deze winter noteren: -5,7°C en dus matige vorst. De voorbije nacht koelde het eerst af tot -4°C, maar toen kwam er bewolking binnendrijven en steeg het kwik opnieuw richting vriespunt.

Vandaag halen we allicht geen hellmanscore. De wind gaat vandaag tijdelijk van over zee waaien, waardoor er ook wat zachtere lucht binnendrijft tot in Oost-Vlaanderen. De maxima komen in onze regio vandaag uit op 4 à 5°C.

Komende nacht krimpt de wind, waardoor er opnieuw wat koudere landlucht binnenstroomt. Tegelijk nadert vanuit het westen een neerslagzone. Rond 9 uur 's ochtends begint aan de kust te sneeuwen en die sneeuwzone trekt langzaam het binnenland in. Ongeveer rond de middag zou ze de regio van Gent bereiken. Mogelijk ontstaat er een sneeuwdek van enkele centimeters. 's Avonds laat ruimt de wind naar het noordwesten en waait er opnieuw zeelucht binnen. De neerslag gaat dan over in regen en de sneeuw begint te smelten.


Het Franse weermodel Arome verwacht tegen morgenavond 19 uur vooral in West-Vlaanderen een sneeuwdek van enkele centimeter. Andere modellen laten de sneeuwzone wat verder het binnenland intrekken.


Zaterdag stijgt het kwik tot +6°C. Zondag regent het, staat er veel wind en wordt het een graad of 7. Maandag is het droog en vrij zonnig, met maxima rond 6°C. Het kan dan 's nachts opnieuw een graadje vriezen. De tweede helft van de krokusvakantie lijkt wisselvallig en zacht te gaan verlopen.

dinsdag 6 februari 2018

Licht winters tot en met het weekend

Het heeft de voorbije nacht in Nederland net hard genoeg gevroren om enkele 'natuurijs'-banen te doen opengaan. 'Natuurijs' is een wat bedenkelijke term in dit geval. Het gaat meestal om skeeler- of atletiekbanen waren de voorbije nacht met een sproeiwagen verschillende keren dunne laagjes water op aangebracht zijn, zodat er een ijslaagje ontstaat dat dik genoeg is om op te schaatsen. De vraag is hoe lang dit ijslaagje het volhoudt als overdag de temperatuur boven het vriespunt komt. Van schaatsen  op sloten, kreken of meren kan uiteraard nog geen sprake zijn.

Een sneeuwzone dringt vandaag nét niet door tot onze regio. In Humain (provincie Luxemburg) sneeuwt het vandaag wel.


Ook in Vlaanderen heeft het de voorbije nacht licht gevroren. In Drongen zakte het kwik tot -2,5°C: de koudste nacht van 2018, maar niet van deze winter. Op 2 december 2017 werd het immers -3,2°C.
Vandaag staat er in onze omgeving een zwakke noordoostelijke stroming, veroorzaakt door een depressiekern boven Frankrijk. De sneeuwzone die aan deze depressie verbonden is, reikt tot boven de Ardennen en het noordwesten van Frankrijk, maar bereikt Vlaanderen net niet. Ze zorgt er wel voor dat er vandaag vrij veel bewolking hangt.

Vannacht en morgen zitten we geprangd tussen deze sneeuwzone, die naar het oosten trekt, en een occlusie die nadert vanuit het westen. Deze occlusie verpietert boven onze regio, maar kan boven zee wel voor wat winterse buien zorgen. Mogelijk raakt zo'n bui tot aan de westkust, maar de regio rond Gent halen ze niet. Als er voldoende opklaringen zijn, kan het morgenochtend matig vriezen. Als er te veel wolkenvelden zijn, wordt de vorst getemperd. Voor Nederland verwachten sommige weermodellen lokaal matige tot strenge vorst. Allicht kan daar dan opnieuw worden geschaatst op de besproeide ijsbanen en mogelijk zelfs op een echte ijsbaan: een oppervlakte die 's winters enkele tientallen centimeter onder water wordt gezet om er bij vorst zo snel mogelijk veilig te kunnen schaatsen.

Donderdag oogt de weerkaart niet echt winters meer, maar toch blijft het nog vrij koud. Het Azorenhoog heeft een uitloper ontwikkeld tot aan het noorden van Duitsland en de wigas ligt ongeveer boven onze omgeving. Er staat dus weinig wind en we bevinden ons nog altijd in de vrij koude luchtmassa die de vorige dagen met een noordoostenwind tot bij ons is geraakt.

Vrijdag trekt een koufront van west naar oost over ons land. Voor het front uit waait de wind nog uit de zuidelijke sector en dus vanover land. Dat betekent dat de eerste neerslag valt als sneeuw of smeltende sneeuw. Veel neerslag wordt er niet verwacht, maar het is mogelijk dat er in onze omgeving tot een sneeuwdekje ontstaat van hooguit enkele centimeter. Na de doortocht van het koufront ruimt de wind naar het noordwesten en stroomt er wat zachtere zeelucht binnen.

Het Europese weermodel berekent in de ochtendrun van vandaag voor vrijdag een sneeuwdekje van enkele centimeter in onze omgeving.


In de nacht van vrijdag op zaterdag trekt een mobiele wig over onze regio. Door de opklaringen kan het 's nachts opnieuw licht vriezen, maar op zondag maakt een frontaal systeem met wat regen een eind aan dit mini-wintertje.

Het weerbericht voor de regio Gent:


Vandaag dinsdag 6 februari 2018


  • Weerbeeld: mooie opklaringen en velden van lage bewolking wisselen elkaar af. Het blijft de hele dag droog. 
  • Maximumtemperatuur: +1 à +2°C
  • Wind: 2 à 3 Bft uit NO.


Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: nog altijd wisselend bewolkt en droog.
  • Temperatuur: minima rond -3°C.
  • Wind: 2 à 3 Bft uit NNO.



Morgen woensdag 7 februari


  • Weerbeeld: 's ochtends hangt er vrij veel bewolking, maar daarna wordt het zonnig. 
  • Temperatuur: maxima rond +3°C.
  • Wind: zwak (1 à 2 Bft) uit NO, later uit veranderlijke richting.


Donderdag 8 februari


  • Weerbeeld: eerst vrij zonnig, met in de loop van de dag toenemende hoge bewolking. De wind draait tijdelijk naar het zuidwesten, waardoor er wat minder koude lucht binnensijpelt.
  • Temperatuur: minima rond -2°C. Maxima rond +5°C.
  • Wind: zwak (1 Bft) uit ZZW, tijdelijk ruimend naar ZW en tegen de avond toenemend tot 3 Bft.



Vrijdag 9 februari


  • Weerbeeld: het is zwaarbewolkt en tegen de middag valt er sneeuw of natte sneeuw. Er kan een sneeuwdek van enkele centimeter ontstaan. Tegen de avond stijgt de temperatuur.
  • Temperatuur: minima rond -3°C, maxima rond +3°C.
  • Wind: 4 Bft uit Z. 's Avonds laat ruimt de wind naar W en neemt hij af tot 2 Bft.



Zaterdag 10 februari


  • Weerbeeld: de dag begint overwegend zonnig. Later neemt de bewolking toe, maar het blijft droog tot 's avonds.
  • Temperatuur: voorlopig erg onzeker. Bij voldoende opklaringen liggen de minima rond -3°C, bij veel bewolking iets boven het vriespunt. Over de maxima bestaat minder twijfel. Die liggen rond 6°C.
  • Wind: 1 à 2 Bft uit WNW, krimpend naar ZZW en 's avonds toenemend tot 4 Bft.


Verdere vooruitzichten (zondag 11 februari tot en met  donderdag 15 februari)

De klassieke moederdepressie nabij IJsland zorgt bij ons voor de al even klassieke zuidwestelijke tot westelijke stroming. Frontale systemen met regen en mobiele wiggen met droog weer wisselen elkaar voortdurend af. De maxima liggen meestal rond 7°C, de minima rond 2°C. Als een mobiele wig 's nachts passeert, kan het licht vriezen.



Kans op natuurijs

De nachtelijke vorst doet hier en daar een vliesje ijs ontstaan, maar dat wordt in onze omgeving niet sterk genoeg om schaatsers te kunnen dragen. Vanaf zondag lijkt alle ijs weer weg te gaan smelten.






zaterdag 3 februari 2018

Onzeker hoe lang winterse periode zal duren

Volgens de meeste berekeningen is de koudere periode die nu zo ongeveer begint, geen lang leven beschoren. Vanaf donderdag zouden we waarschijnlijk onder de invloed komen van Atlantische depressies waardoor het opnieuw zachter zou worden. Een uitgemaakte zaak is het nog niet. Een deel van de berekeningen van het ensemble van het ECMWF-model laat de hoge luchtdruk in het oosten en/of noordoosten lang genoeg stand houden om ons nog een langere tijd in de koudere continentale lucht te houden. 

Hoe de koudere periode tot stand komt, kunt u uitgebreid lezen in vorige bijdrages op dit blog. Kort samengevat komt het er op neer dat er dit weekend een verbinding onstaat tussen een hogedrukgebied boven Scandinavië en het hogedrukgebied van de Azoren. Aan de zuidflank van deze verbinding stroomt vooral morgen en maandag op grotere hoogte beduidend koudere lucht naar onze omgeving. Vanaf dinsdag komen we in een zadelgebied terecht waarin per definitie weinig wind staat, waardoor deze koudere lucht boven onze regio tot stilstand komt.

Dan hangt het er van af hoe lang deze koude lucht stand kan houden. Volgens de operationele berekening van ECMWF0300 winnen de Atlantische depressies vrij snel het pleit en draait de wind op donderdag al naar het zuidwesten. We komen dan snel in zachtere lucht terecht. Volgens de uitvoer van de ochtendruns van het Britse UKMO-model en het Amerikaanse GFS-model duurt het een dagje langer en komen we pas vrijdag in een zachtere zuidwestelijke stroming terecht.

Dat er nog heel wat opties openliggen, blijkt uit het ensemble van ECMWF0300. Ik toon hieronder twee van de 50 varianten voor hetzelfde tijdstip: zaterdag 10 februari 1200 utc. Terwijl variant 29 een zachte zuidwestelijke stroming berekent, komt variant 23 met een totaal andere weerkaart: een knoert van een hogedrukgebied boven Rusland dat tot bij ons voor een oostelijke stroming blijft zorgen. Het resultaat is navenant. Terwijl het volgens variant 29 op zaterdag overdag +7°C wordt, komen we bij variant 23 nauwelijks boven het vriespunt uit. Het verschil voor de minimumtemperatuur is nog extremer: rond -8°C bij variant 23 en rond +4°C bij variant 29.

Het mag duidelijk zijn dat het niet verstandig is om op dit ogenblik al te zelfzekere uitspraken te doen voor de langere termijn, laat staan om al uitsluitsel te geven of er al dan niet schaatsijs komt. We zien alleen dat de zachtere berekeningen vanaf volgend weekend (ruim) in de meerderheid zijn en dus meer kans lijken te maken om werkelijkheid te worden.

De weerkaart voor volgende zaterdag volgens eps-variant 23.

De weerkaart voor hetzelfde tijdstip volgens variant 29. Het verschil kan niet groter zijn. (bron kaartjes: kachelmannwetter.de)

Het weerbericht voor de regio Gent:

Vandaag zaterdag 3 februari 2018


  • Weerbeeld: meestal zwaarbewolkt met nu en dan een winterse bui (regen, stofhagel, natte sneeuw). Tussendoor zijn er een paar korte opklaringen mogelijk.
  • Maximumtemperatuur: 4 à 5°C
  • Wind: zwak (1 Bft) uit veranderlijke richting.


Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: wisselend bewolkt met mogelijk nog een laatste bui, maar later in de nacht blijft het in onze omgeving droog. (Op zee en langs de kust zijn wel nog enkele buien mogelijk.)
  • Temperatuur: minima rond -1°C.
  • Wind: eerst nog vrijwel windstil, later 2 à 3 Bft uit NO.


Morgen zondag 4 februari


  • Weerbeeld: af en toe schijnt de zon voor een langere periode, maar er zijn ook hardnekkige velden met lage bewolking. Er is zelfs een kleine kans op een winters buitje.
  • Temperatuur: maxima rond 4°C.
  • Wind: 2 à 3 Bft uit NNO.

Maandag 5 februari


  • Weerbeeld: het blijft de hele dag droog, maar velden met lage bewolking maken het de zon soms erg lastig. Die eventuele lage bewolking zorgt ervoor dat ook de temperatuur moeilijk in te schatten valt. 
  • Temperatuur: minima rond -3°C bij een heldere nacht, maar bij veel bewolking rond 0°C. Maxima rond +3°C.
  • Wind: 2 à 3 Bft uit NO tot ONO.


Dinsdag 6 februari


  • Weerbeeld: zon en velden van lage bewolking blijven elkaar afwisselen. Een neerslagzone nadert vanuit het westen, maar raakt niet tot aan onze kust. Het blijft dus de hele dag droog.
  • Temperatuur: minima rond -4°C, maxima rond +2°C.
  • Wind: 3 Bft uit NO



Woensdag 7 februari


  • Weerbeeld: waarschijnlijk wordt dit een vrij zonnige dag. 
  • Temperatuur: minima tussen -3 en -7°C, maxima rond +3°C.
  • Wind: zwak (1 à 2 Bft)  uit veranderlijke richting.


Verdere vooruitzichten (donderdag 8 februari tot en met  maandag 12 februari)


Zie inleiding. De zachte zeelucht wil opdringen naar onze regio, maar het is nog lang niet zeker of dat ook gemakkelijk lukt. Tot en met zaterdag blijft de kans op lichte tot matig vorst tijdens de nachten vrij groot. De maxima liggen waarschijnlijk iets boven het vriespunt. Daarna neemt het aantal zachte berekeningen fors toe, met maandag nog 25 procent kans op lichte nachtvorst en 50 procent kans op maxima boven de +5°C.


Kans op natuurijs

Tot en met dinsdag vormt er zich nog geen natuurijs van betekenis. Pas woensdag zou de ijsvorming in onze omgeving echt kunnen beginnen. De ijspluim laat het ijs vervolgens aandikken tot ongeveer 4 cm tegen volgend weekend (voor water van 1 meter diep). Maar gezien de grote onzekerheid, vallen hier ook nog weinig concrete uitspraken over te doen.


vrijdag 2 februari 2018

Vrij koude nachten, maar voorlopig geen ijsdagen

Onder invloed van een hogedrukgebied boven Scandinavië, komen we vanaf zondag in beduidend koudere lucht terecht. We mogen ons opmaken voor een periode die ik voorlopig "licht winters" zou willen noemen. Het vriest 's nachts licht tot matig, maar de kans op ijsdagen is voorlopig erg klein. Het is niet uitgesloten dat er nu en dan wat sneeuw valt, vooral op dinsdag. Na een erg zachte december en januari is dit plots toch een heel ander weerbeeld.

De winter sloeg gisteren behoorlijk toe in Sundsvall (Zweden). Er viel ruim een halve meter verse sneeuw, waardoor de borstwering in het skistadion vrijwel verdwenen is. Een deeltje van de Scandinavische kou komt vanaf zondag onze richting uit.


Het occlusiefront van een depressiekern nabij Denemarken trok in de vroege ochtend over onze omgeving en zorgde weer voor 4 mm neerslag in Drongen. Tussen de regendruppels zaten ook enkele kletsnatte klodders sneeuw, maar niet genoeg om een sneeuwdag bij te schrijven in de winterstatistieken.
De depressiekern trekt verder naar het oosten en dompelt ons in onstabiele maritiem polaire lucht, waarin nog enkele buien tot ontwikkeling kunnen komen. Tegelijkertijd zien we boven het noorden van Scandinavië de luchtdruk stijgen tot 1024 hPa.

Morgen zaterdag valt de drukgradiënt in onze omgeving vrijwel volledig weg. Er staat dus weinig wind. Boven de zuidelijke Noordzee en het westen van Vlaanderen ligt een buienlijn. Door het gebrek aan stroming kunnen de buien lang boven dezelfde plek blijven hangen. De meeste neerslag valt in West-Vlaanderen. Antwerpen en Limburg houden het grotendeels droog. Oost-Vlaanderen moet ook rekening houden met enkele buien. De temperatuur op 850 hPa daalt morgen naar -6°C, de temperatuur op 1,5 meter tijdens de buien tot rond +3°C. Dat betekent dat de neerslag waarschijnlijk valt als regen en natte sneeuw.

Zondag is de luchtdruk boven Scandinavië gestegen tot 1035 hPa. Bovendien zoekt dit hogedrukgebied toenadering tot het hogedrukgebied van de Azoren, waardoor een langgerekte hogedrukgordel ontstaat. Aan de zuidflank van deze gordel zakken gevoelig koudere, continentale luchtmassa's af naar onze omgeving. Op 850 hPa zakt de temperatuur in onze omgeving zondag verder naar -9°C. Boven het warme Noordzeewater ontstaan er daardoor sneeuwbuien, maar door de aflandige stroming raken ze het binnenland niet op. Ook boven Limburg berekent het Europese weermodel zondag een sneeuwgebiedje. Daar zou tot 3 cm sneeuw kunnen vallen. In de loop van zondag steekt de wind opnieuw op en draait hij naar het noordoosten. Het zal dus kouder aanvoelen dan het in werkelijkheid is.

Maandag wordt de dag met de koudste bovenluchten. Op 850 hPa is de temperatuur in onze omgeving dan gedaald tot -11°C. In de noordoostelijke stroming trekt een occlusie mee, maar het ziet er naar uit dat die ten oosten van onze regio blijft. Allicht wordt maandag in onze omgeving een vrij zonnige, maar koude dag. Al blijft in dit soort situaties de lage bewolking een moeilijke factor om in te schatten en het is precies deze lage bewolking die een enorme invloed kan hebben op de minimumtemperatuur.

Vanaf dinsdag trekt het hogedrukgebied zich terug naar Rusland. Boven de Middellandse Zee ligt een lagedrukgebied, waardoor de wind in eerste instantie bij ons nog aflandig zou blijven. De wind neemt in elk geval wel in kracht af. De bovenluchten zijn nog altijd koud: rond -8°C op 850 hPa. Vanuit het zuiden nadert een neerslagzone. Als die tot bij ons raakt, zou dat enkele centimeters sneeuw kunnen opleveren, maar voorlopig valt dat nog moeilijk in te schatten.

Waarschijnlijk blijven we ook woensdag en donderdag in het zadelgebied vertoeven, met weinig wind, koude bovenluchten en kans op wat sneeuw. We lopen wel het risico dat de bewolking de scherpste kantjes van de kou afhaalt. De kans op natuurijs bespreek ik onderaan deze bijdrage.

Het weerbericht voor de regio Gent:

Vandaag vrijdag 2 februari 2018


  • Weerbeeld: meestal zwaarbewolkt met geregeld regen. Tussen de regen kan er ook wat natte sneeuw zitten. Tegen de avond wordt het droger.
  • Maximumtemperatuur: 6°C
  • Wind: 3 à 4 Bft uit W, ruimend naar NW en afnemend tot 2 Bft.


Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: wisselend bewolkt en overwegend droog.
  • Temperatuur: minima rond +1°C. Lokaal wel wat vorst aan de grond.
  • Wind: windstil, of zwak (1 à 2 Bft) uit de noordelijke sector.


Morgen zaterdag 3 februari


  • Weerbeeld: meestal veel wolken, af en toe een korte opklaring. Er vallen buien, het meest in het westelijke deel van onze regio. Hoe verder naar het oosten, hoe kleiner de kans op buien. De buien krijgen meer en meer een winters karakter, maar een sneeuwdek wordt in onze omgeving niet verwacht.
  • Temperatuur: maxima rond 5°C.
  • Wind: tijdelijk 2 Bft uit de westelijke sector. Later op de dag wordt het vrijwel windstil.


Zondag 4 februari


  • Weerbeeld: zon en wolken wisselen elkaar af. Er is een kleine kans op een sneeuwbui.
  • Temperatuur: minima rond -1°C, maxima rond +4°C.
  • Wind: 3 à 4 Bft uit NNO.



Maandag 5 februari


  • Weerbeeld: dit lijkt een vrij zonnige en droge dag te worden, al blijft lage bewolking altijd wel op de loer liggen.
  • Temperatuur: minima rond -2°C, maxima rond +2°C.
  • Wind: eerst 3 en later 4 Bft uit NO, ruimend naar ONO.



Dinsdag 6 februari


  • Weerbeeld: onzeker. De operationele run berekent voor onze omgeving een sneeuwzone bij een temperatuur die nipt onder het vriespunt ligt. Dit scenario krijgt (voorlopig?) niet veel steun van de andere eps-leden. Het blijft in elk geval wel vrij koud.
  • Temperatuur: minima rond -4°C, maxima rond +1°C (marge: -2 tot +3°C)
  • Wind: eerst 4 en later 3 Bft uit ONO.


Verdere vooruitzichten (woensdag 7 februari tot en met  zondag 11 februari)


Zie inleiding. We blijven waarschijnlijk eerst nog in een zadelgebied, waarin de vrij koude lucht tot stilstand komt. Het is dan rustig en vrij koud weer, met kans op wat sneeuw of winterse neerslag. Tijdens heldere nachten kan het matig vriezen, maar als er veel bewolking blijft hangen, vriest het meestal maar licht. Op het einde van de verwachtingsperiode lijken Atlantische depressies weer op te rukken naar onze omgeving en zou het minder koud worden. Maar zoals al eerder gezegd: de weermodellen hebben vaak de neiging om deze evolutie iets te snel te laten plaatsvinden.
Kort samengevat: we krijgen in deze periode meestal lichte tot matige vorst tijdens de nacht en ochtend. Overdag ligt het kwik meestal enkele graden boven het vriespunt. Nu en dan valt er wat winterse neerslag.

De pluim voor Maastricht, die in deze omstandigheden ook vrij representatief is voor onze omgeving. (Bron: knmi.nl).


Kans op natuurijs

Tot en met dinsdag vormt er zich nog geen natuurijs van betekenis. Pas woensdag zou de ijsvorming in onze omgeving echt kunnen beginnen. De ijspluim laat het ijs vervolgens aandikken tot ongeveer 5 cm tegen volgend weekend (voor water van 1 meter diep). Het is nog maar de vraag of de minima echt zo laag zullen uitpakken als de temperatuurspluim laat uitschijnen. Ik neem die 6 cm voorlopig dus nog met een dikke korrel zout. Het is dus voorbarig om nu al over schaatsijs te gaan speculeren. De eerstkomende zeven dagen zit schaatsen op sloten en vijvers in onze regio er zeker nog niet in.

.



donderdag 1 februari 2018

Continentale lucht zorgt voor lichte tot matige vorst vanaf zondag

De winter lijkt dan toch van plan om een tandje bij te steken in de eerste helft van februari. Zondag draait de wind naar het noordoosten en begint het geleidelijk af te koelen. 's Nachts gaat het licht tot matig vriezen en ook overdag blijft het aan de koude kant, al lijkt de kans op ijsdagen in onze regio nog niet al te groot. Of deze koudere periode voldoende zal zijn om schaatsijs op te leveren, zal de komende dagen stilaan duidelijk worden.

Maandag zien we een hogedrukgordel van Scandinavië tot de Azoren. Aan de zuidflank van deze gordel stroomt koude contientale lucht naar onze omgeving. (Bron kaart: www.wetterzentrale.de)


Vandaag wordt ons weer nog bepaald door een omvangrijke depressie voor de kust van Zuid-Noorwegen. Die stuurt onstabiele, maritiem polaire lucht naar onze omgeving. In deze stroming trekt deze voormiddag een actieve buienlijn mee. Het is al beduidend minder zacht dan de voorbije dagen.
In midden-Zweden zorgt deze depressie trouwens voor pakken sneeuw. In de omgeving van Sundsvall wordt vandaag tot 60 cm verse sneeuw verwacht, bij een harde wind. De scholen blijven er dicht en de bussen en treinen rijden er niet uit. Dat is voor deze regio erg uitzonderlijk.

Morgen heeft de depressiekern zich verplaatst naar Denemarken. Aan ons weerbeeld verandert er weinig. Opnieuw trekt een buienlijn mee in de stroming, gevolgd door een occlusie. Na de doortocht van deze occlusie ruimt de wind tijdelijk door naar het noorden.

Zaterdag ligt de opvullende depressiekern boven de Oostzee en komen wij in een zadelgebied terecht. Het Azorenhoog bouwt een wig uit naar het noordoosten en ook boven Scandinavië, waar we de koudste bovenluchten zien, begint de luchtdruk te stijgen.
Zondag blijft de hoge luchtdruk boven Scandinavië zich versterken. Boven Centraal-Europa en Frankrijk liggen er dan enkele depressiekernen, waardoor de koude lucht zich langzaam in beweging zet naar onze omgeving.

Maandag zien we één langgerekte hogedrukgordel van Finland tot de Azoren. Aan de zuidelijke flank daarvan kan de koude continentale lucht doordringen tot ons land. Op 850 hPa (ongeveer 1500 meter) daalt de temperatuur in onze omgeving tot rond -10°C. De wind komt deze keer niet vanover zee, waardoor het zeewater de onderste luchtlagen niet kan opwarmen. De zon heeft begin februari nog niet al te veel kracht. Dat betekent dat de maxima maandag met moeite nog net tot boven het vriespunt geraken ,maar echt ijskoud wordt het ook niet. Daarvoor is de stroming te zwak. Om dag en nacht stevige vrieskou te krijgen, hebben we transportkou nodig die met een bulderdende wind ons land vanuit het noordoosten komt binnenvallen. Dat is dus niet het geval.

Dinsdag wordt een cruciale dag. We komen dan opnieuw in een zadelgebied terecht. De wind neemt nog in kracht af en de koude bovenluchten komen tot stilstand boven onze regio. Volgens het Europese weermodel blijft er een zwakke continentale stroming staan, onder invloed van het hogedrukgebied, dat zich wel meer naar Rusland teruggetrokken heeft. In dat geval zou het nog een tijd koud kunnen blijven. Het Britse UKMO-model laat ons in een zwakke westelijke stroming terecht komen, met een verzachting tot gevolg. Het Amerikaanse GFS-model zit daar zo'n beetje tussenin.

Voor we kunnen beginnen speculeren over schaatsen op natuurijs, moeten we dus eerst nog even afwachten hoe de weerkaarten vanaf dinsdag zullen evolueren.

De weersverwachting voor de regio Gent:

Vandaag donderdag 1 februari 2018


  • Weerbeeld: eerst zwaarbewolkt met buien, later krijgen we zonnige perioden maar een lokale bui blijft nog altijd mogelijk. 
  • Maximumtemperatuur: 6°C
  • Wind: 3 à 4 Bft uit ZW, ruimend naar WNW. Tegen de avond neemt de wind wat in kracht af.


Vanavond en vannacht


  • Weerbeeld: zwaarbewolkt met geregeld regen. Alleen in de hoge Ardennen valt de neerslag als sneeuw.
  • Temperatuur: minima rond 3°C.
  • Wind: eerst 3 en later 4 Bft uit W.


Morgen vrijdag 2 februari


  • Weerbeeld: erg wisselvallig met geregeld enkele buien. Er kan tot 10 mm neerslag vallen. De kans op winterse neerslag is in onze omgeving erg klein. In de nacht van morgen op zaterdag kan er zich mist vormen.
  • Temperatuur: maxima rond 6°C.
  • Wind: 4 Bft uit W, ruimend naar N. Tegen middernacht wordt het vrijwel windstil.

Zaterdag 3 februari


  • Weerbeeld: het blijft erg wisselvallig, met buien die in de loop van de dag meer en meer een winters karakter kunnen krijgen. Mogelijk vormt er zich op de hoogste heuveltoppen rond Ronse en Oudenaarde een dun sneeuwlaagje, elders in de provincie lijkt die kans vrij klein.
  • Temperatuur: minima rond 0°C, maxima rond 5°C.
  • Wind: zwak (1 à 2 Bft) uit W tot NW.


Zondag 4 februari


  • Weerbeeld: het weerbeeld verandert. Het wordt droog, maar de noordoostenwind voert koudere lucht aan. De combinatie van de koude bovenluchten en het warme zeewater zorgt voor enkele sneeuwbuien boven het Belgische deel van de Noordzee, maar door de aflandige wind kunnen deze buien de kust niet bereiken.
  • Temperatuur: minima rond -3°C, maxima rond +4°C.
  • Wind: 3 Bft uit NO tot NNO.



Maandag 5 februari


  • Weerbeeld: velden met lage bewolking maken het de zon vaak moeilijk. Het blijft wel de hele dag droog. De bewolking maakt het voorlopig nog vrij lastig om de temperatuur exact in te schatten, maar kan wel de ergste vrieskou tijdens de nacht temperen.
  • Temperatuur: minima rond -2°C (afhankelijk van de bewolking), maxima rond +3°C.
  • Wind: 3 Bft uit NO. 's Avonds en 's nachts wordt het vrijwel windstil.

Verdere vooruitzichten (dinsdag 6 februari tot en met  zaterdag 10 februari)


Het Russische hogedrukgebied probeert weerstand te bieden aan oprukkende Atlantische depressies. Het hogedrukgebied lijkt volgens de weermodellen op termijn het onderspit te moeten delven, maar de praktijk leert dat dit soms langzamer gebeurt dan de modellen oorspronkelijk berekenen. Volgens het eps van EC0100 zou het in elk geval tot het einde van de periode 's nachts licht tot matig blijven vriezen. De kans op een ijsdag, met dus ook vorst overdag, is voorlopig het grootst op dinsdag: 50 procent. De dagen daarna zouden de maxima volgens het eps (licht) positief zijn. Eerst wordt er vrijwel geen neerslag berekend, vanaf vrijdag neemt de kans op neerslag wat toe.


Kans op natuurijs

Tot en met maandag vormt er zich nog geen ijs van betekenis. De ijsvorming op ondiep water zou pas in de loop van dinsdag stilaan op gang komen. Volgens de ijspluim van deze ochtend zou er in onze omgeving tegen zaterdag 10 februari zo'n 6 cm ijs kunnen liggen op ondiep water, maar dat moeten we nog met een behoorlijke korrel zout nemen. Een complex proces als de vorming van natuurijs laat zich niet zo gemakkelijk in een model gieten.