dinsdag 26 januari 2021

Grote temperatuursverschillen tussen Vlaanderen en Nederland

In deze winter blijven wat koudere en zachte periodes elkaar afwisselen. Het is de week die komt niet anders. Na wat natte sneeuw hier en daar de voorbije dagen, schakelen we vanaf morgen over op zacht weer. Opvallend is dat de scherpe grens tussen het erg zacht weer bij ons en gevoelig kouder weer boven het midden van Nederland komt te liggen. Tijdens het weekend gaat de temperatuur ook bij ons weer naar beneden en kan er opnieuw winterse neerslag vallen.

Een stilaan vertrouwd beeld deze winter in Vlaanderen: hier en daar een dun laagje sneeuw.


Het koudere weer van de voorbije dagen is veroorzaakt door kleine lagedrukgebiedjes boven en ten zuiden van onze omgeving. Het is een niet-wetenschappelijke vuistregel van mij: kou veroorzaakt door een lagedrukgebied, is vrijwel nooit een lang leven beschoren. Vanavond nadert een frontaal systeem, verbonden aan een depressiekern boven de Noordzee. De eerste neerslag valt in onze omgeving als natte sneeuw bij +1°C, waardoor er de komende nacht hier en daar een papperig sneeuwdekje kan ontstaan. 

Achter het occlusiefront ruimt de wind morgenochtend naar het westnoordwesten, waardoor zachte zeelucht binnenwaait. 's Middags ligt de temperatuur in de regio Gent al rond 5°C. Eerst valt er nog wat regen, later blijft het overwegend droog.

Donderdag keert het front als warmfront op zijn stappen terug. Het blijft zich de hele dag in onze omgeving ophouden, waarbij Vlaanderen in de zachte lucht blijft. Het is de hele dag regenachtig bij maxima rond 12°C. De grens tussen deze zachte lucht en koudere lucht is messcherp en ligt boven Nederland. In het noorden van Nederland liggen de maxima zo'n tien graden lager en zelfs het midden van Nederland haalt amper 4°C. In Noord-Brabant en Zeeland is het met 11°C al een stuk zachter. Het hoeft niet gezegd dat een kleine verschuiving van het front dus grote gevolgen kan hebben voor de temperatuur. Dat zien we in het ensemble van ECMWF, waarin een heel klein deel van de leden de koude lucht laten doordringen tot in Vlaanderen. De kans dat dit gebeurt, ligt rond 10 procent. Met andere woorden: weinig waarschijnlijk, maar niet onmogelijk.

Donderdag waait de wind ten noorden van het front uit het koude oosten en ten zuiden ervan uit het zachte westen. Resultaat: 1°C in Groningen en 11°C in Antwerpen. (bron kaart: ecmwf via windy.com)


Vrijdag zien we op het front diverse golftopjes ontstaan, die eigenlijk aparte depressiekerntjes vormen. Dat maakt het nog wat lastiger om de situatie in te schatten, aangezien rond deze kerntjes de zachte en koudere lucht om elkaar heen beginnen te draaien. Grofweg ziet het er naar uit dat de tweedeling in stand blijft: vrij koud in noordelijke Nederland, met daar maxima rond +1, een oostelijke wind en winterse neerslag, een stuk zachter bij ons met maxima rond 11°C; een westelijke wind en regen. Maar de onzekerheid blijft vrij groot.

Zaterdag wordt het front weggeduwd naar het zuiden en komt ook Vlaanderen in de koudere lucht terecht. Dat gebeurt in de loop van de dag. 's Ochtends ligt het kwik nog rond 7°C, in de namiddag rond 2°C. De regen die er eerst nog valt, gaat over in natte sneeuw en sneeuw. Door de natte ondergrond en de zachte voorgeschiedenis, blijft die sneeuw in westelijk Vlaanderen nauwelijks liggen.

In de nacht van zaterdag op zondag vriest het licht in de regio Gent: zo rond -3°C. Verder naar het oosten kan het matig vriezen. Zondag ligt er een hogedrukwig boven onze omgeving. De maxima liggen rond 5°C. Er is dus geen sprake van doorzettend winterweer.

Na het weekend lijkt er zich een depressiekern te vestigen boven de Noordzee. Het wisselvallige weer blijft dan aanhouden, met soms wat koudere periodes maar vaak ook zacht weer. Aanwijzingen voor structureel winterweer zijn er nog niet.

De kansverdeling voor de minima en maxima voor Gent volgens het ensemble van ECMWF.


vrijdag 22 januari 2021

Tijdens het weekend opnieuw wat natte sneeuw

 De komende dagen wordt het opnieuw wat kouder, met tijdens het weekend mogelijk opnieuw een tijdelijk nat sneeuwdekje in onze omgeving. De straalstroom ligt vrij zuidelijk en kleine depressiekernen in onze omgeving laten nu en dan tijdelijk wat koudere lucht binnensijpelen, met winterse neerslag tot gevolg. Maar al even snel waait de wind daarna telkens weer van over zee. Een sneeuwdek is dus geen lang leven beschoren.

Een sneeuwdekje zoals vorig weekend, hoort ook de komende dagen weer tot de mogelijkheden.


Een omvangrijke depressiekern zorgde de voorbije dagen soms voor flink wat wind en ligt momenteel voor de Noorse kust. Deze depressie zorgt nu voor zacht (dooi)weer in het zuiden van Noorwegen en opnieuw voor heel wat sneeuw in het midden en noorden van Zweden. De komende dagen vult de hoofdkern ter plaatse op en ontstaan er secundaire kernen in onze omgeving.

Zaterdag ligt er zo'n depressiekern boven het noordwesten van Frankrijk, met een neerslaggebiedje er omheen gekruld. De wind waait bij ons eerst uit het zuiden, om via het oosten naar het noorden te krimpen. De maxima liggen zaterdag rond 4°C. 's Avonds daalt het kwik enkele graden en bereikt de neerslagzone onze omgeving. De meeste neerslag valt in het oosten. In de regio Gent gaat het om regen en mogelijk ook smeltende sneeuw, verder naar het oosten is de kans op (natte) sneeuw groter. In het uiterste westen blijft het mogelijk volledig droog. U merkt het: veel voorbehoud, want dergelijke kleinschalige systeempjes zijn erg moeilijk exact in te schatten, als meteoroloog moet je daar gewoon eerlijk in zijn.

Zondag nadert vanuit het zuiden een nieuwe depressiekern met neerslaggebied, dat iets actiever is dan dat van zaterdag. Zondagavond en in de nacht van zondag op maandag verwacht het Europese weermodel enkele centimeters sneeuw in heel Vlaanderen, bij minima rond het vriespunt. Maandag overdag waait de wind uit de westelijke sector, met maxima rond 4°C. Er vallen dan lokaal nog wat winterse buitjes.

Ook dinsdag blijft het nog aan de koude kant, maar vanaf woensdag stroomt er subtropische lucht naar ons land en wordt het zacht voor de tijd van het jaar.

De eps-verwachting voor de minima en maxima in Gent (bron: ecmwf.org)


woensdag 20 januari 2021

Nordic skating op Hjälmaren (16 januari 2021)

Prachtige beelden van een nordic skating-tocht op Hjälmaren, nabij de stad Örebrö,. Zet zeker het geluid aan, dan hoor je de heerlijke zangerige tonen van natuurijs. De hoge tonen verraden dat het ijs niet erg dik was. De veiligheidsuitrusting is dus geen overbodige luxe.
(beeld: Gunnar Le Grand)

zondag 17 januari 2021

Lucht van over zee ruimt sneeuwdek op

De sneeuwdag van gisteren was het voorlopige "hoogtepunt" van de winter 2020-2021. Voor de omgeving van Drongen was de sneeuwval perfect getimed. Na een paar uur aanhoudende sneeuwval bij -0,5°C kon je in de namiddag en vroege avond een mooie sneeuwwandeling maken. Toen het donker werd, stopte het met sneeuwen en 's nachts is het beginnen te dooien. Voorlopig maakt de winter niet meteen plannen om terug te keren.

De neerslagzone zorgde in Drongen voor een sneeuwdekje van een drietal centimeter.


De sneeuwzone van gisteren was verbonden aan een Atlantische depressiekern nabij Schotland. Achter de sneeuwzone, een occlusiefront, is de wind van het zuiden naar het noordwesten geruimd. De vrij koude landlucht maakte daardoor plaats voor zachtere zeelucht. Vandaag zondag staat er in onze omgeving een westelijke stroming. Het Azorenhoog heeft zich uitgebreid over Spanje en Frankrijk en duwt regenzones tijdelijk weg. Dat is ook morgen maandag nog het geval. De isobaren komen wel dichter tegen elkaar te liggen, waardoor de zuidwestelijke wind in kracht toeneemt. De maxima liggen vandaag en morgen in onze omgeving rond 6°C.

Dinsdag trekt in de zuidwestelijke stroming een actief warmfront mee. Er wordt 5 tot 10 mm regen verwacht. De aangevoerde luchtmassa is subtropisch, waardoor het kwik kan oplopen tot 11°C. De wintergrens trekt zich terug tot het noorden van Scandinavië en het oosten van Europa.

Dinsdag trekt een actief warmfront over ons land en komen we in erg zachte, subtropische lucht terecht. (bron kaart: UK MetOffice)


Woensdag komt er in deze situatie weinig verandering. Er is veel bewolking, er valt nu en dan regen (minder dan op dinsdag) en de maxima liggen rond 11°C. De wind waait matig tot vrij krachtig uit het zuidwesten. 

Donderdag ligt er een depressiekern boven de Britse Eilanden. Die zorgt voor een zuidwesterstorm op de zuidelijke Noordzee en een vrij krachtige wind bij ons. Het wordt iets minder zacht dan de vorige dagen, met maxima rond 9°C. Dat komt omdat de straalstroom wat meer naar het zuiden zakt. De zuidwestenwind voert bij ons niet langer subtropische, maar wel getransformeerde polaire lucht aan.

Vrijdag verplaatst de depressiekern zich naar de Noorse kust. Bij ons is het dan licht wisselvallig met maxima rond 7°C. Winterweer vinden we dan terug in het noorden en midden van Scandinavië, waar ijskoude lucht uit Siberië wordt aangevoerd. Oost-Europa daarentegen wordt overspoeld door zachte zeelucht. 

Winterweer vinden we vrijdag alleen nog terug in midden- en noord-Scandinavië. Oost-Europa loopt vol zachte zeelucht. (kaart: temperatuur op 850 hPa, ecmwf via wetterzentrale.de)


Tijdens het weekend blijft de straalstroom ten zuiden van ons lopen (en zachte lucht naar Oost-Europa sturen). De hoofddepressie nabij Schotland produceert enkele secundaire depressiekernen boven onze omgeving. Als die kerntjes ten zuiden van ons langstrekken, kunnen ze mogelijk weer wat winterse neerslag produceren, maar dat is nog moeilijk in te schatten. Hetzelfde geldt voor de temperatuur. Trekken de kerntjes ten zuiden, dan liggen de maxima rond 3°C. Volgen ze een meer noordelijke koers, dan kan het kwik tot dicht tegen de 10°C liggen. 


woensdag 13 januari 2021

Kans op sneeuw, later weer zachter

 Morgen donderdag en zaterdag zien we mogelijk wat sneeuwvlokken dwarrelen in het laagland en zelfs een tijdelijk sneeuwdekje is niet ondenkbaar. Helaas is dit niet de opmaat naar een periode met echt winterweer. Na het weekend neemt een westelijke stroming het heft in handen. Een blokkade op de Oceaan komt te veel naar het westen te liggen. De kans dat alles nog goed komt te liggen voor een langdurig koude periode, lijkt niet groot. Gelukkig kunnen in de weerkunde de kaarten soms snel keren.

Het Europese weermodel berekent (voorlopig!) een sneeuwdek van 6 cm op zaterdag in delen van West- en Oost-Vlaanderen. Ook morgen kan er al wat sneeuw vallen. (bron: ecmwf.org)


Morgen donderdag trekt een kleine depressiekern over het noorden van Frankrijk. In combinatie met een krachtig hogedrukgebied boven Scandinavië, zorgt dat bij ons voor een oostelijke wind. Het front van deze depressie vormt de scheiding tussen zachte lucht ten zuiden en koudere lucht ten noorden. Het ziet er naar uit dat de neerslagzone boven Vlaanderen komt te liggen, waarbij we nipt in de koude lucht blijven. Dat betekent dat de neerslag meest waarschijnlijk zal vallen als (natte) sneeuw. Het luistert allemaal heel erg nauw. Een kleine verschuiving van de kern naar het zuiden kan betekenen dat het uiteindelijk bij ons droog blijft. Komt de kern iets meer ten noorden uit, dan komen in de zachte lucht terecht en valt er regen. We moeten de situatie morgen dus op de voet opvolgen, maar de kans dat er een nat sneeuwdek komt te liggen in de regio Gent, is zeker aanwezig.

De situatie voor morgen toont aan dat het op details aankomt: het front iets meer naar het zuiden en het blijft droog, iets meer naar het noorden en er valt regen in plaats van sneeuw. (bron kaart UK MetOffice)


Het Scandinavische hogedrukgebied zakt naar het zuiden en komt vrijdag boven onze omgeving te liggen. Dat betekent dat het vrijdagochtend licht vriest. Vrijdag overdag blijft het droog, bij maxima rond 2°C. In de nacht van vrijdag op zaterdag bevinden we ons nog altijd onder de hogedrukkern. Ook dan vriest het 's nachts licht. Vanuit het zuidwesten nadert er zaterdag een frontaal systeem, verbonden aan een depressiekern boven de Britse Eilanden. De wind draait naar het zuiden en in eerste instantie blijft het nog koud. s' Middags ligt de temperatuur nog altijd rond of iets onder het vriespunt. Als de neerslagzone ons bereikt, begint het te sneeuwen. Die sneeuw blijft liggen. Volgens het Europese model ligt er zaterdag in de regio Gent uiteindelijk 6 cm sneeuw, al moeten we zo ver op voorhand uiteraard nog altijd een slag om de arm houden. Om de onzekerheid te illustreren: het Britse UKMO-model houdt de neerslagzone zaterdag nog ver uit de buurt en laat ons veel langer onder de hogedrukinvloed blijven.

Als er een sneeuwdek ontstaat, lijkt dat niet lang te overleven. In de nacht van zaterdag op zondag overspoelt veel zachtere zeelucht Vlaanderen en op zondag is er van winterweer niet veel meer te bespeuren, met maxima al rond 6°C. Het ensemble laat niet veel ruimte voor de koudere oplossingen.

Begin volgende week komen we dan in een strakke zuidwestelijke stroming terecht. De polaire straalstroom blijft wel ten zuiden van onze omgeving liggen. Extreem zacht weer blijft daardoor uit, maar de kans op echt winterweer is ook klein. Waarschijnlijk krijgen we wisselvallig weer met maxima tussen 6 en 9°C en minima meestal rond 3°C.

Toestand in Zweden

Gisteren trok een ongeziene sneeuwstorm over midden en noord-Zweden. Aan de kust van de provincie Västernorrland stond een storm (9 Bft) en viel er tot 70 cm verse sneeuw. Dat heeft daar tijdelijk een einde gemaakt aan de schaatsmogelijkheden. Alle dichtgevroren meren liggen er nu onder een dik pak sneeuw. De ijsclubs staan voor een erg moeilijke taak om er de geveegde banen opnieuw open te krijgen. De winter blijft daar wel aanhouden, met de komende dagen vaak temperaturen onder de -20°C.

De tractor met sneeuwruimer van ijsclub Tavelsjö AIK sneeuwde gisteren volledig in. De ijsbaan is uiteraard tijdelijk gesloten. (foto: Mattias Bornerberg)


zondag 10 januari 2021

Vanaf woensdag weer kouder na zachter intermezzo

 Het voorbije weekend hebben we er op koude-vlak ongeveer alles uitgeperst wat er uit te halen was. De opklaringen zaten mee, waardoor ik in Drongen zaterdag een minimum van -4,0° kon noteren. Ook in de nacht van zaterdag op zondag brak het wolkendek geregeld open, met een minimum van -3,4°C. Zaterdag kon ik daardoor zowaar de eerste hellmanpunten (koudegetal) noteren: 1,1. Vandaag zondag zaten er helaas geen helmannpunten in. De komende dagen wordt het tijdelijk wat zachter, maar vanaf de tweede helft van de komende week wordt het spannend op de weerkaarten.

De heldere nachten zorgden voor ijs op de sloten in Drongen.


Een uitloper van het Azorenhoog zorgde bij ons vandaag voor het erg rustige weer. Die uitloper zakt in elkaar, waardoor we vannacht in een stilaan sterkere zuidwestelijke tot westelijke stroming terecht komen. Daardoor koelt het niet meer zo sterk af, met vannacht minima in westelijk Vlaanderen rond 1°C. Morgen maandag voert de strakke zuidwestelijke wind zachtere lucht aan, met een middagtemperatuur rond 6°C. 's Avonds loopt de temperatuur nog wat verder op. Overdag valt er nu en dan een beetje regen, 's avonds bereikt een actievere neerslagzone onze omgeving. 

Op de hoogste toppen van de Ardennen schommelt het kwik morgennamiddag rond het vriespunt en valt er nu en dan wat sneeuw of natte sneeuw. De regenzone zorgt er 's avonds en 's nachts voor regen in de valleien, maar op de hoogste toppen kan er nog behoorlijk wat sneeuw bijvallen bij een temperatuur rond 0 graden. 

Dinsdag bevinden we ons nog altijd in een strakke westelijke stroming. In het Gentse valt er nu en dan regen, bij maxima rond 8 à 9°C. Na de passage van een koufront draait de wind naar het noordwesten en koelt het weer enkele graden af. Op de hoogste toppen van de Ardennen dooit het dinsdag licht, tot aan de passage van het koufront. Dan duikt de temperatuur opnieuw onder het vriespunt en valt er weer wat sneeuw.

Scandinavisch hogedrukgebied

Woensdag zien we een belangrijke ontwikkeling op de weerkaarten. Wij bevinden ons op de noordoostelijke flank van het Azorenhoog, met een noordwestelijke wind. Boven het noorden van Scandinavië stijgt de luchtdruk sterk. Daartussen zit, boven de Oostzee, een lagedrukgebied ingekneld. De noordwestelijke stroming zorgt opnieuw voor een nipte ijsdag op de hoogste toppen van de Ardennen, waar het sneeuwdek zich dus handhaaft. In westelijk Vlaanderen liggen de maxima rond +5°C. Een warmfront blijft slepen langs de Franse grens en zorgt daar voor wat regen. 

Donderdg ligt er een hogedrukgebied boven Zweden (bron: ecmwf via wetterzentrale.de)


Donderdag ligt er een stevig hogedrukgebied (1030 hPa) boven Zweden. Aan de oostelijke flank van deze anticycloon zakken koude bovenluchten naar het zuidwesten af. We zitten dan op een termijn van 96 uur ver. Dat wordt voor de vorming van een blokkade al vrij kritiek. Dat zien we al in de weermodellen. Het Britse UKMO-model laat de wind bij ons nog uit het westnoordwesten waaien. Het Europese weermodel voorziet momenteel voor donderdag een zwakke oostelijke wind boven Vlaanderen. Bij het Britse model loopt het kwik donderdag nog op tot 4 à 5°C, het Europese model houdt het op +2°C, met in de namiddag invallende vorst vanaf het oosten. Een neerslagzone zou daarbij vlak ten zuiden van ons land blijven. 

Nog volgens de hoofdberekening van het Europese model maakt het Scandinavische hogedrukgebied vrijdag contact met het Azorenhoog. De wind blijft dan uit het noordoosten tot oosten waaien. De minima liggen in Vlaanderen rond -3°C, de maxima rond +1°C. Het blijft de hele dag droog. In de hoge Ardennen kan het boven het sneeuwdek 's ochtends streng (-10° en lager) tot zeer streng (-15°C of lager) vriezen. De maxima liggen daar dan rond -3°C.

Of dit de opmaat is naar nog kouder weer, zal de komende dagen duidelijk moeten worden. De hoofdberekening van het Europese model laat ons vrij snel weer in een westelijke en dus zachtere stroming terecht komen. Eerst maar eens afwachten hoe de blokkade zich vanaf donderdag zal ontwikkelen.

vrijdag 8 januari 2021

Veel sneeuw in de Ardennen, mogelijk kouder op langere termijn

 In de Hoge Venen ligt inmiddels rond de 40 cm sneeuw. Ook elders in de Ardennen ligt er een flinke vracht, want de sneeuwgrens is in de loop van de week gezakt van 500 meter naar 100 à 200 meter. In de lagere delen van de Ardennen krijgt de sneeuw het na het weekend moeilijk, maar op de hoogste toppen wordt er nauwelijks dooi verwacht. Daar kan het sneeuwdek de komende week mogelijk aandikken tot een halve meter. Ook in Vlaanderen lijkt het, na een zachtere periode begin volgende week, mogelijk weer wat kouder te worden. Winterweer is niet écht ver uit de buurt.

In de Hoge Venen ligt bijna 40 cm sneeuw (bron: webcam KMI)


De sneeuwval in de Ardennen van vandaag wordt veroorzaakt door een occlusiefront verbonden aan een lagedrukgebied boven de zuidelijke Oostzee. In Vlaanderen zorgt dit lagedrukgebied voor een noordwestelijke tot noordelijke stroming, met vooral langs de Nederlandse grens enkele winterse buien. Omdat de wind van over zee komt, ligt de temperatuur in het laagland enkele graden boven het vriespunt.

Vanaf vannacht komen we in een zadelgebied terecht. De wind valt weg. Als het voldoende opklaart, kan het enkele graden vriezen. Lage wolkenvelden doen de temperatuur hier en daar wel weer oplopen vannacht.

Ook morgen en zondag bevinden we ons in dit zadelgebied, met erg rustig maar soms grijs weer. De maxima liggen morgen zaterdag ook in Vlaanderen rond of iets boven het vriespunt, maar of het de nacht van zaterdag op zondag afkoelt, is nog maar de vraag. Lage bewolking zorgt ervoor dat het kwik op veel plaatsen nauwelijks daalt. Onder brede opklaringen kan het wel licht vriezen. Zondag blijft het waarschijnlijk erg lang grijs, bij maxima rond 2 à 3°C.

Vanaf maandag zien we het hogedrukgebied van de Azoren zich uitbreiden naar onze regio. Door de hogedrukinvloed blijft het droog, maar op de noordelijke flank van de anticycloon komen we wel in een westelijke stroming terecht. Die voert wat zachtere zeelucht aan. De maxima lopen in Vlaanderen op tot 6°C op maandag en 8°C op dinsdag. 's Nachts vriest het dan niet in Vlaanderen. Op de hoogste toppen van de Ardennen zijn de maxima licht positief, 's nachts blijft het daar licht vriezen.

De hoofdberekening van het Europese model laat volgende week koude bovenluchten doordringen tot onze omgeving. (bron kaart: ecmwf via wetterzentrale.de)


Vanaf woensdag zijn de ontwikkelingen vrij onzeker. De hoofdberekening van het Europese weermodel laat een hogedrukkern ontstaan boven Scandinavië en een depressie boven het noordoosten van Frankrijk. In dat geval kunnen koude bovenluchten doordringen tot onze omgeving en krijgen we een vleugje echter winter, met 's nachts matige vorst en maxima rond het vriespunt. In het ensemble krijgt deze berekening niet al te veel steun; het gemiddelde ligt daardoor een stuk hoger. Extreem zachte berekeningen vinden we niet terug in het ensemble.

De eps-verwachting voor de temperatuur in Gent: onzeker vanaf woensdag, met de hoofdberekening als één van de koudste oplossingen (bron: ecmwf.org)