maandag 16 januari 2017

Onzekerheid vanaf woensdag blijft

Een korte update bij het bericht hieronder van zaterdag, dat grotendeels blijft gelden.

De onzekerheid in de temperatuursverwachting vanaf woensdag blijft groot. Dat heeft te maken met de exacte positie van de hogedrukas de komende dagen. Blijft die vlak ten noorden van ons, dan blijven we nipt in droge, continentale en vrij koude lucht. In dat geval krijgen we nog brede opklaringen en kan het 's nachts matig vriezen. De maxima liggen iets boven het vriespunt.

Komt de wigas boven of vlak ten zuiden van onze omgeving te liggen, dan sijpelt er vochtigere zeelucht binnen en onstaat er veel gemakkelijker mist en/of lage bewolking. Vooral die bewolking tempert of verdrijft zelfs de vorst. De operationele berekening (rode lijn) komt met zo'n oplossing, waardoor  het kwik dag en nacht licht positief blijft. In dat geval ontstaat er uiteraard geen ijsvloer.

Op de lange termijn toont de pluim een duidelijke verzachting, maar laat ons eerst maar eens de komende dagen afwachten.
(Hieronder de pluim voor de regio Zuidoost-Nederland, omdat die in deze situatie het meest relevant is voor onze omgeving.)

(Bron grafiek: weerplaza.nl)

(Bron ijspluim: winterplaza.nl)

zaterdag 14 januari 2017

Betere kaarten voor Vlaanderen dan voor Nederland

De weermodellen berekenen vanaf maandag nog altijd een koude periode met vorst, maar zijn daarin net iets minder enthousiast dan de voorbije dagen het geval was. Maandag ontwikkelt het Azorenhoog een uitloper naar het zuiden van Scandinavië, waardoor er koudere landlucht vanover het afgekoelde Europese continent naar onze omgeving stroomt. Vanaf dinsdag lijkt de hogedrukkern zich niet boven Scandinavië, maar vlak ten noorden van onze omgeving te vestigen. Woensdag zien we de kern boven de Britse Eilanden, met een uitloper naar Centraal-Europa. Dat maakt het allemaal een beetje kantje-boordje wat betreft de aanvoer van winterkou.

Dinsdag ligt de hogedrukkern vlak ten noorden van onze omgeving


Dit is trouwens wel een scenario waarbij Vlaanderen beter af is dan Nederland. Zolang de wigas ten noorden van ons ligt, blijven we in de (vrij koude) landlucht vertoeven. Onze Noorderburen maken veel sneller kans op een westelijke of noordelijke component, waardoor er zachtere zeelucht binnensijpelt.

Wat betekent dat nu concreet? Vanaf maandag krijgen we droog en vrij koud winterweer. Maandag vriest het op veel plaatsen in Vlaanderen licht, overdag liggen de maxima rond +3 of +4°C. Dinsdag lijkt voorlopig de koudste dag te gaan worden in onze omgeving. 's Ochtends ligt het kwik rond -7°C, overdag rond het vriespunt.

Ook woensdagochtend vriest het matig in het Gentse, met minima opnieuw rond -7°C. Maar stilaan beginnen de 2 mogelijke scenario's zich af te tekenen in de berekeningen. Ofwel blijven we in de koude landlucht, met maxima onder het vriespunt, ofwel sijpelt er langzaam vochtigere zeelucht binnen waardoor de bewolking toeneemt en de vorst tempert. De koude variant lijkt voor Vlaanderen nog te overheersen.
Donderdag laat de hoofdberekening van het Europese model de zachtere lucht doordringen tot westelijk Vlaanderen, met positieve temperaturen. Een groot deel van de andere berekeningen laat de vorst wel aanhouden. Het klassieke "afwachten wie er gelijk krijgt" lijkt dan opnieuw begonnen. Voorlopig is er een grote kans dat het zeker 's nachts licht tot matig blijft vriezen.

Kort samengevat: voor liefhebbers van koud en droog vriesweer is er zeker nog hoop. Sneeuw valt er vanaf maandag niet te verwachten. En de kans op winterkou is groter voor Vlaanderen dan voor het noorden van Nederland.

De ijspluim ziet er iets minder gunstig uit dan eergisteren, maar biedt nog altijd mogelijkheden (en is beter dan die van het noorden van Nederland!)

donderdag 12 januari 2017

Eerst guur, daarna koud vriesweer

De ontwikkelingen op de weerkaarten zijn bijzonder boeiend de komende uren en dagen. Van guur waterkoud weer, schakelen we na het weekend allicht over op droog maar koud vriesweer.

Vanavond laat trekt de kern van een randdepressie pal over ons land. Dat maakt de verwachtingen zelfs op korte termijn bijzonder lastig. In de kern zelf is het tijdelijk windstil, maar vlak buiten de kern waait het erg hard. Er zit ook een actief neerslaggebied rond de kern heen gekruld.
Het Britse fijnmazige weermodel berekent een klein maar venijnig stormveldje, waarbij de gemiddelde wind voor onze kust kan uithalen tot 29 m/s, dat komt overeen met een zware storm (11 Bft) uit NW. Dat zou rond middernacht het geval zijn. Aangezien er op dat ogenblik een hoogwater is aan onze kust, moeten we ook dat in de gaten houden. Gelukkig is het stormveld erg klein, waardoor de strijklengte van de wind over het water beperkt is en er zich geen al te grote stormvloed kan opbouwen.

Rond 22u vanavond berekent het Amerikaanse model de kleine depressiekern pal boven Vlaanderen.


De neerslag rond deze kern valt eerst als regen, maar vooral in het binnenland kan deze regen overgaan in natte sneeuw. De intensiteit is zo groot, dat er lokaal een (nat) sneeuwdek kan komen te liggen in Vlaanderen. Een blijvertje is dat sneeuwdek nog niet, want het kwik blijft op de meeste plaatsen net boven het vriespunt.

Morgen vrijdag krijgen we dan een erg wisselvallige dag, met geregeld enkele regenbuien of winterse buien, bij maxima rond 5°C in de omgeving van Gent.
Op zee luwt de wind tijdelijk wat in de voormiddag tot 7 Bft uit WNW, om dan na de middag opnieuw aan te trekken tot 8 à 9 Bft uit NW. Die tijdelijke afname is goed nieuws voor het getij, want ze komt precies op het juiste moment om het stormtij wat binnen de perken te houden. De verwachtte waterstand voor het hoogwater van morgenmiddag in Oostende is voorlopig 620 cm TAW. Dat is erg hoog, maar iets minder hoog dan bijvoorbeeld de zogenaamde "Sinterklaasstorm" in 2013. Door die kleine verschuiving in de timing, komt nu wel het hoogwater in de nacht van vrijdag op zaterdag hoger uit. De verwachting is dan 590 cm TAW in Oostende.

Zaterdag en zondag staat er op de noordoostelijke flank van het Azorenhoog in onze omgeving een noordwestelijke stroming. Er worden nog altijd enkele buien aangevoerd, bij maxima rond 4°C.
Vanaf maandag begint de luchtdruk te stijgen boven het zuiden van Scandinavië. De wind draait naar het noordoosten en daar ligt, zoals we in het nieuws de voorbije weken konden zien, heel wat koude klaar. De weermodellen zijn er vrij zeker van dat begin volgende week deze koude lucht onze richting uit komt. Van de 50 berekeningen van het EPS van ECMWF zijn er maar een paar die van geen vorst willen weten. Het overgrote deel van de berekeningen gaat voor koud vriesweer, met in Gent minima tot rond -10°C en een grote kans op ijsdagen (met dus ook vorst overdag) vanaf dinsdag.

De "pluim" voor het zuiden van Nederland. Het overgrote deel van de berekeningen gaat voor koud vriesweer. Slechts een paar willen van geen vorst weten (maar kunnen het ook nog altijd bij het rechte eind hebben!)


De kans dat er zich volgende week een ijsvloer vormt is erg groot. Of dat ook tot schaatsijs zal leiden, is nog even afwachten. Daar zullen we de volgende dagen ongetwijfeld meer zicht op krijgen.

De bijhorende ijspluim voor het zuiden van Nederland ziet er niet slecht uit. Het gemiddelde komt zelfs aan 15 cm ijs op 24 januari. Maar dit is nog met een grote korrel zout te nemen. 

dinsdag 10 januari 2017

Grote kans op koud vriesweer

Helaas heb ik het momenteel bijzonder druk met mijn bestuurlijke en professionele bezigheden, waardoor deze verwachting er een beetje bij inschiet. Maar gezien er aanwijzingen zijn dat er een periode met koud vriesweer op komst is, probeer ik de komende dagen toch enkele updates te plaatsen. Na een periode met waterkoude noordwestenwinden en winterse buien (van woensdag tot en met zaterdag), zou er zich een hogedrukgebied ontwikkelen waarbij koude landlucht naar onze omgeving stroomt. Dat kàn het begin zijn van een koude periode die zorgt voor schaatsijs, maar voorlopig moeten we natuurlijk nog het nodige voorbehoud maken. Bij de processen die moeten leiden tot de vorming van het Scandinavische hogedrukgebied, kan er de komende dagen nog heel wat fout lopen. Maar voorlopig ziet het er vrij goed uit. Binnenkort meer info!
De pluim toont een flinke afkoeling (bron: weerplaza.nl)

zondag 18 december 2016

Hoge luchtdruk ruimt plaats voor maritieme stroming

Met de 1040 hPa-isobar in onze omgeving, lag de luchtdruk gisteren en de voorbije nacht erg hoog. Zoals zo vaak in de winter, stond die hoge luchtdruk niet garant voor helder weer. In de kern zat veel vocht ingevangen, wat onder de subsidentie-inversie zorgde voor lage bewolking, nevel, mist en nu en dan zelfs wat motregen. Evenmin stond de hoge luchtdruk garant voor vrieskou. Er bleef steeds een zwakke aanlandige wind staan, waardoor vrij zachte zeelucht binnensijpelde.

De grondkaart van deze middag. De hogedrukkern net ten zuiden van onze omgeving zorgt voor een zwakke aanlandige stroming, met de aanvoer van veel vocht en vrij zachte zeelucht.


Morgen verplaatst de hogedrukkern zich van onze omgeving naar Slovakije, met nog altijd een wig naar onze regio. De wigas ligt net ten noorden van ons, waardoor er een zwakke oostelijke stroming komt te staan. Dat is ook dinsdag nog het geval. De aangevoerde luchtmassa wordt wat droger, waardoor de kans op opklaringen toeneemt. Dat zorgt ervoor dat het 's nachts wat meer kan afkoelen door uitstraling. Dinsdagochtend vriest het op veel plaatsen in Vlaanderen licht. Dinsdag overdag loopt het kwik op tot een graad of 4, terwijl we nu en dan de zon te zien krijgen.

Woensdag trekt het hogedrukgebied zich verder terug naar het oosten, terwijl we ten noordoosten van IJsland een diepe depressiekern (945 hPa) zien liggen. Wij bevinden ons woensdagochtend nog in een gebied met erg weinig drukgradiënt, waardoor het nog flink kan afkoelen. Als de opklaringen breed genoeg zijn, vriest het in de nacht van dinsdag of woensdag een graad of 3 in de regio van Gent. Mist en lage bewolking blijven wel een onzekere factor.
Woensdag overdag komen we dan geleidelijk onder de invloed van de depressie nabij IJsland en begint de zuidwestenwind aan te spannen. De bewolking neemt toe en tegen de avond valt er lokaal al wat neerslag. De maxima liggen waarschijnlijk rond 3 à 4 graden, maar met een temperatuur op 850 hPa van +5°C is het uitgesloten dat deze neerslag een winters karakter heeft.

Donderdag koelen de bovenluchten af tot -3°C op 850 hPa, maar ook dan is winterse neerslag in Vlaanderen uitgesloten. Een strakke aanlandige wind voert dan in de onderste lagen van de atmosfeer veel zachtere lucht aan. De maxima kunnen dan al oplopen tot 8°C en er valt geregeld regen.



Op de wat langere termijn zien we de polaire straalstroom meestal licht meanderend ten noorden van onze omgeving liggen (zie kaartje hierboven). Dat betekent dat we van vrijdag 23 december tot en met dinsdag 27 december de meeste kans maken op een zuidwestelijke tot westelijke stroming waarin geregeld frontale systemen meetrekken. Het is wisselvallig, er staat soms veel wind en de maxima liggen gemiddeld rond 8°C. De kans op vorst tijdens de nachten is klein. Alleen tijdens de passage van een mobiele wig is er kans op een koudere nacht, maar structureel winterweer zit er voorlopig dus niet aan te komen.








zondag 11 december 2016

Geblokkeerde patronen, maar voorlopig weinig winterweer

Hogedrukgebieden blijven de komende tijd ons weerbeeld bepalen, maar om winterweer van betekenis te krijgen, ligt het geblokkeerde stromingspatroon voorlopig nog op de verkeerde plaats. De eerstkomende dagen hoeven we dus nog geen winterweer te verwachten, maar op het einde van komende week vergroot de kans op kouder inversieweer. Vorst hoort dan tot de mogelijkheden, sneeuw niet.

Vandaag zondag bevinden we ons op de noordelijke flank van een hogedrukgebied met kern boven Spanje en Frankrijk. Daardoor staat er bij ons een zwakke westelijke stroming die zeelucht aanvoert van gematigde breedtes. Dat betekent dat het vrij zacht is voor de tijd van het jaar, met maxima rond 9 of 10 graden. Vannacht verplaatst de hogedrukkern zich wat verder naar het noorden, waardoor ook bij ons de luchtdrukgradiënt afneemt en bijgevolg ook de wind grotendeels wegvalt. Bij voldoende opklaringen ontstaan dan op verspreide schaal nevel en mist, maar vriezen doet het bij ons onder die brede opklaringen nog niet. De minima liggen de komende nacht in de omgeving van Gent rond 2 à 3°C.

De weerkaart op zeeniveau van deze middag.


De komende dagen gaat de hogedrukkern verder op de wandel, richting Centraal-Europa. De stroming krimpt bij ons naar het zuidwesten tot zuiden en gezien de zachte voorgeschiedenis moeten we vanuit die hoek geen winterkou verwachten. Morgen is het droog, bij maxima rond 7°C, dinsdag probeert een verzwakt front tot onze regio door te dringen. Het is dan zwaarbewolkt en regenachtig, bij maxima rond 9°C. Als we de hoogtekaart bekijken, zien we dindag duidelijk een geblokkeerd patroon, maar dus niet op een gunstige positie om bij ons voor winterweer te zorgen.

Het stromingspatroon op 300 hPa voor dinsdag: geblokkeerd, maar op een ongunstige plek om bij ons voor winterweer te zorgen.


Woensdag bedekt de anticycloon zowat heel Zuid-Europa, met kern boven de Alpen. Het hogedrukgebied bouwt dan ook een wig uit naar het noorden, met een subkern boven het zuiden van Noorwegen. In onze omgeving is er vrij weinig drukgradiënt. De troposfeer komt in onze regio tot rust en er is opnieuw kans op mist. De temperatuursverwachting voor woensdagochtend is nog vrij onzeker, afhankelijk van het aantal opklaringen, maar de kans op nachtvorst is nog altijd erg klein. Overdag liggen de maxima nog altijd rond 9°C.

Donderdag bouwt de hogedrukwig naar het noorden zich verder uit. De wigas ligt ten oosten van onze regio, waardoor er een zwakke zuidelijke stroming staat. Aan de temperaturen verandert er voorlopig weinig, met minima die enkele graden boven het vriespunt liggen en maxima rond 8°C.
Op de hoogtekaart voor donderdag zien we een uitgesproken geblokkeerd patroon (dat neigt naar een omegablokkade), maar omdat de wigas ten oosten van onze regio ligt, hebben we daar weinig tot niets aan.

De hoogtekaart van donderdag volgens het Amerikaanse GFS-model: een stevige straalstroom boven de westelijke Atlantische Oceaan wordt ter hoogte van Ierland afgeblokt en naar het noorden afgebogen.


Verder kijken dan vrijdag is met dit geblokkeerd stromingspatroon vrij delicaat. In de ochtendrun van vandaag opteert het Europese weermodel ECMWF voor een erg sterk hogedrukgebied (kerndruk 1045 hPa) boven Centraal-Europa, met een oost-west georiënteerde wig tot boven onze omgeving. Dat zou opnieuw kunnen leiden tot uitgesproken inversieweer, met op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte) temperaturen tot +10°C, maar op waarnemingshoogte vorst tijdens de nachten en maxima amper boven het vriespunt. In een dergelijke setting kan het bij ons wel vrij koud worden, maar is er geen kans op sneeuw of winterse neerslag.
Ook het Amerikaanse GFS-model laat in zijn ochtendrun een dergelijke ontwikkeling zien, met kans op inversiekoude. Of het ook zover komt, is uiteraard voorlopig nog afwachten.

De "pluim" van ECMWF1100 voor de omgeving van Gent. De operationele run (blauwe lijn) kiest op het eind voor koud inversieweer, maar de onzekerheid is nog groot.














maandag 5 december 2016

Alpenhoog fnuikt winterweer

Zoals verwacht vroor het deze ochtend licht in Vlaanderen. Het is het tweede plaagstootje van dit winterseizoen, maar een serieus vervolg komt er voorlopig niet. We hebben het wat koudere weer te danken aan een hogedrukgebied waarvan de kern op dit ogenblik in de omgeving van de Zwarte Zee ligt en dat een wig heeft uitgebouwd richting onze omgeving en Schotland.

De weerkaart deze middag.


Op zich is de luchtmassa alles behalve koud, met zelfs een +5°C op 850 hPa, maar begin december heeft de zon uiteraard weinig kracht en kan de instraling overdag niet op tegen de uitstraling 's nachts. In de wig staat er weinig wind, waardoor er op waarnemingshoogte een koude laag blijft hangen. Inversie dus, met andere woorden.

Morgen kantelt de wigas van Schotland naar het zuiden van Scandinavië. Daardoor ruimt de wind bij ons van de oostelijke naar de zuidelijke sector. De aangevoerde luchtmassa wordt op grote hoogte nog wat zachter, rond +8°C op 850 hPa. Omdat de troposfeer in onze omgeving nog altijd erg rustig is, blijft de koude plaklaag nog eventjes hangen. De minimumtemperatuur voor morgenochtend blijft nog altijd wat onzeker (zie vorige bijlage), wat vooral te maken heeft met het al dan niet ontstaan van lage bewolking. Waarschijnlijk vriest het nog een nachtje licht, al begint de temperatuur tegen morgenochtend al een fractie op te lopen.

Woensdag zien we de kern van het machtige hogedrukgebied (1035 hPa) boven Tsjechië liggen. De stroming ruimt bij ons daardoor verder door naar zuidzuidwest tot zuidwest en ook de wind steekt nu een tandje bij. Dat betekent dat de koude plaklaag binnen de kortste keren is opgeruimd. In de nacht van dinsdag op woensdag vriest het niet meer in de Gentse regio en woensdag overdag lopen de maxima al op tot dicht tegen de +10°C.

De dagen daarna gebeurt er iets wat winterliefhebbers niet graag zien gebeuren. De kern van het hogedrukgebied vestigt zich boven de Alpen. Dat is zowat het slechtst denkbare scenario voor wie op sneeuw en ijs hoopt. We komen in een zuidwestelijke stroming terecht met ook nog eens erg zachte bovenluchten. Van donderdag tot zaterdag ligt het kwik in onze omgeving dag en nacht ergens tussen +8 en +12 graden. De kans op nachtvorst is in die periode verwaarloosbaar klein.
Ook voor de Alpen zelf is dit hogedrukgebied niet zo'n goed nieuws. In de kern van deze anticycloon valt er uiteraard ook geen sneeuw in de skigebieden.

Begin volgende week lijkt er grootschalig weinig te veranderen. De temperatuursverwachting wordt wel een stuk onzekerder. Als de hogedrukkern zich uitbreidt tot onze omgeving, is er opnieuw wat stralingskou mogelijk. Die onzekerheid vanaf maandag is goed te zien in de zogenaamde temperatuurpluim (zie hieronder). Structureel winterweer is voorlopig nog niet in zicht.

Bron grafiek: weerplaza.nl