zaterdag 20 december 2014

Vanaf 2de Kerstdag wat minder zacht

Nog altijd gloort er weinig hoop aan de horizon voor natuurijsliefhebbers. Tot en met woensdag (Kerstavond) hebben we te maken met een strakke westcirculatie, die zachte lucht naar onze omgeving voert. Maandag en dinsdag ligt het kwik in Vlaanderen dag en nacht boven de +10°C.

Vanaf Kerstdag ruimt de wind naar het noordwesten. Het wordt dan minder zacht, maar zeker nog niet echt koud. Vanaf tweede Kerstdag kan het 's nachts een graadje vriezen en valt er misschien wel een winterse bui, maar écht winterweer zit nog altijd niet in de verwachting. De kans dat we de komende drie weken op het natuurijs staan, grenst voorlopig nog vrijwel aan nul.

De jongste uitvoer van de maandverwachting van ECMWF laat het wat koudere intermezzo rond Nieuwjaar trouwens niet lang duren. Het ensemblegemiddelde ligt vanaf Driekoningen alweer duidelijk boven normaal. Gelukkig moeten we de waarde van die maandverwachting voorlopig nog niet al te hoog inschatten.

De pluimverwachting: geleidelijk minder zacht met vanaf 2de Kerst kans op nachtvorst, maar een echte vorstperiode is nog niet in zicht. (Bron: Weerplaza.nl)


dinsdag 16 december 2014

Nog geen winter in zicht

Voorlopig maakt de winter in onze contreien nog altijd weinig of geen kans. De westcirculatie blijft de komende dagen op volle toeren draaien boven onze omgeving. Dat betekent dat het wisselvallige en soms winderige weer waarschijnlijk nog een dag of 10 blijft voortduren. Het is meestal zacht, maar niet extreem zacht. De aangevoerde lucht is overwegend maritiem polair van oorsprong. Het "polaire" aspect zorgt voor vrij koude bovenluchten, het "maritieme" aspect zorgt ervoor dat die lucht in de onderste lagen toch behoorlijk wordt opgewarmd. Alleen als we tijdelijk in de warme sector van een frontaal systeem vertoeven, kan het kwik hoog oplopen. Dat is bijvoorbeeld donderdag het geval.

Vandaag wordt ons weer gegangmaakt door het hogedrukgebied van de Azoren en een depressie voor de Noorse kust. Op grotere hoogte is de lucht relatief koud, waardoor het kwik deze middag blijft steken bij een graad of 7. Komende nacht zorgt een mobiele wig nog voor rustig weer. Bij voldoende opklaringen vriest het licht aan de grond. De rust is maar van korte duur. Vanuit het westen nadert een frontaal systeem, verbonden aan een depressiekern boven IJsland. In de loop van de ochtend trekt het warmfront al over het westen van ons land. In de warme sector loopt de temperatuur snel op en het kwik blijft ook na zonsondergang nog doorstijgen. Rond middernacht is het 12°C, donderdagochtend zelfs 13°C. Dat alles bij veel bewolking, geregeld regen en een meer dan stevige zuidelijke wind.

Donderdag bevinden we ons in de warme sector van een frontaal systeem.


De hele donderdag blijven we in de warme sector van het frontaal systeem. De hele tijd ligt het kwik rond 13°C. Het blijft ook grijs en regenachtig. Vrijdag trekt dan het koufront over onze omgeving. Die passage kan gepaard gaan met felle regenbuien. Er staat ook nog altijd veel wind. Het kwik daalt van 12 graden 's ochtends naar 7 graden 's avonds.

Komend weekend staat er dan een noordwestelijke wind. We krijgen brede opklaringen, met af en toe nog een bui. De maxima liggen rond 8°C, de minima rond 4°C. Tot en met het zaterdag zijn de berekeningen van de weermodellen vrij eensgezind, vanaf zondag lopen ze ver uit elkaar. Daar kunnen we dus nog weinig of geen duidelijke uitspraken over doen.

Europees maandmodel

Het ECMWF-model doet ook berekeningen voor een volledige maand. De methode die ze daarvoor gebruiken, is dezelfde als die voor de 15-daagse EPS-periode. Het model wordt alleen gedraaid voor een verwachtingstermijn van vier weken in plaats van twee weken én er wordt ook rekening gehouden met de evolutie van de temperatuur van het zee- en oceaanwater. Bij de vijftiendaagse berekening gebeurt dat niet, omdat op die korte termijn de veranderingen in de zeewatertemperatuur zo klein zijn dat ze nauwelijks een invloed hebben op het te verwachten weer. Op langere termijn is dat wel het geval.

De voorbije weken kwam het maandmodel steevast met beduidend warmer weer dan normaal op de proppen. In zijn jongste berekening (van 15/12) daarentegen ligt het ensemblegemiddelde voor de temperatuur van dit zogenaamde EC32-model rond normaal voor de derde en de vierde week. Dat betekent dat er ongeveer evenveel warme als koude oplossingen zijn in het ensemble vanaf 29 december. Voor de winterliefhebber is dat voorlopig het enige sprankeltje hoop.

Voorlopig geen winterweer dus bij ons. Waar regeert Koning Winter dan wel in Europa? Voorlopig alleen in Scandinavië. Daar kan het de komende tien dagen zelfs flink koud worden en valt er ook geregeld sneeuw.

Wie in het begin van de kerstvakantie echt winterweer wil, moet naar Scandinavië. Ten noorden van de lijn Stockholm-Oslo vriest het permanent en valt er ook geregeld sneeuw.


woensdag 10 december 2014

Vrijdag mogelijk zware storm op zee

Dit bedoelde ik dus, toen ik in mijn bijdrage van eergisteren schreef dat we met twee woorden moesten spreken omdat randdepressies in deze omstandigheden soms snel op de weerkaarten verschijnen. Het is al zover. Een golftop ontwikkelt zich morgen tot een aparte depressiekern en zorgt vrijdagochtend mogelijk voor een zware zuidwesterstorm (10 Bft) in ons deel van de Noordzee. Boven land kan er een harde wind staan (7 Bft), wat naar binnenlandse normen ook erg veel wind is.

De randdepressie is op de kaart hieronder te zien boven de Duitse Bocht. We zullen morgen zien hoe sterk het windveld zich precies ontwikkelt.

De weerkaart voor vrijdagmiddag.

maandag 8 december 2014

Winderig, maar niet winters

De westcirculatie komt de komende dagen volop op gang. Meteen weten we wat ons te wachten staat: winderig en wisselvallig weer met vrij hoge temperaturen. Een winterinval tekent zich nog nergens af op de weerkaarten.

Het "mini-wintertje" van vorige week lijkt alweer lang voorbij. Het leverde vier vorstdagen op, maar geen hellmanpunten en in Drongen ook geen sneeuwdag. Met die vier vorstdagen doet deze winter het al bijna even goed als de hele vorige winter, toen we in Drongen amper zes nachten met vorst konden optekenen. Op één punt doen we het zelfs al beter: de laagste maximumtemperatuur is tot nu toe +1,7°C (4 december). De laagste maximumtemperatuur van de hele vorige winter was +2,8°C (12 december 2013).

Morgen heeft zich tussen IJsland en Groenland een indrukwekkende stormdepressie uitgediept. (Bron: MetOffice)


Winterweer lijkt er de komende tien dagen niet in te zitten. Tussen IJsland en Groenland diept zich morgen een indrukwekkende stormdepressie uit, met een kerndruk van 942 hPa. Dat zorgt op een groot deel van de noordelijke Atlantische Oceaan voor een zware storm. Ook bij ons neemt de wind vanaf morgenavond flink toe.
In de nacht van dinsdag op woensdag en op vrijdag moeten we frontale systemen verwerken. Vooral vrijdag wordt daarbij heel wat neerslag verwacht. Vrijdag lijkt ook de winderigste dag te gaan worden, met mogelijk een 5 à 6 Bft in het binnenland. Aan de kust kan er dan een stormachtige wind staan uit de westelijke sector, maar een zware storm staat voor ons deel van de Noordzee voorlopig nog niet op het programma. Al moeten we wel met twee woorden spreken, want in deze omstandigheden kan een secundaire depressiekern snel op de weerkaarten opduiken.


Wisselvallig en zacht

De komende nacht verloopt nog frisjes, maar zonder vorst in de thermometerhut. Vanaf morgenavond overspoelt zachte zeelucht onze omgeving en tot en met vrijdagmiddag ligt het kwik dan dag en nacht tussen +6 en +10°C. Na de doortocht van het koufront, waarschijnlijk vrijdagmiddag, komen we tijdens het weekend tijdelijk in wat koudere lucht terecht, met minima rond het vriespunt en maxima rond 6°C. Ook de wind doet het dan eventjes wat kalmer aan. Na het weekend trekt de westelijke stroming weer aan, neemt de wind in kracht toe, wordt het opnieuw wisselvalliger en ook zachter.

De ervaring leert dat dit weertype een hele tijd kan aanhouden. De westcirculatie voert de ene na de andere depressiekern aan naar Europa. Af en toe dringt er via de "achterkamer" van een depressie eventjes wat koudere lucht door tot onze omgeving en vallen er winterse buitjes, waarna het volgende frontale systeem met zachtere lucht zich alweer aandient. Ook nu lijken we minstens voor een dag of tien vertrokken op deze wisselvallige en meestal zachte depressietrein.
De wintergrens situeert zich de hele tijd boven het midden of zuiden van Scandinavië en het westen van Rusland.

De temperaturen in Europa zoals het Amerikaanse weermodel die voor komende zondagmiddag verwacht. De wintergrens situeert zich boven het zuiden van Scandinavië en Rusland.

maandag 1 december 2014

Grijs en kil decemberweer

De grenslaag zadelt ons voorlopig op met vooral grijs weer. Had ik het in mijn bijdrage van vorige woensdag nog over "een hoofdzakelijk zonnige zondag" dan is die in de praktijk volledig de mist ingegaan. Letterlijk zelfs. Het was gisteren trouwens een uiterst merkwaardige weerdag, met een scherpe subsidentie-inversie op een paar honderd meter hoogte, die 's avonds overlopen werd door een zogenaamd "hoogtelaag". Daardoor onstonden er plaatselijk hevige convectieve buien boven een koude plaklaag: een combinatie die uiterst zelden voorkomt. Het hoogtelaag is weggetrokken naar Frankrijk en de Alpen, zodat deze situatie zich vandaag niet zal herhalen.

Omdat het wat harder is gaan waaien, is de mist van gisteren opgetrokken tot lage bewolking. (Foto: webcam KMI Zeebrugge)


Vandaag blijven we het grijze weerbeeld houden. Ook vannacht en morgen verandert er niet veel. Dat betekent dat overdag het kwik aan de lage kant blijft, maar dat de nachtelijke afkoeling binnen de grenzen blijft. Volgende nacht blijven de minima in het westen van Vlaanderen licht positief.
Het is wachten tot woensdag tot er wat drogere lucht binnensijpelt. Dan krijgt de zon wat meer kansen en kan het 's nachts lichtjes vriezen. Matige vorst (-5°C of kouder) zit er voor onze omgeving niet in. De maxima liggen tot en met donderdag rond +3°C.

Het wat koudere weer hebben we, zoals eerder gezegd, te danken aan een hogedrukbrug ten noorden van onze omgeving. Die brug wordt vrijdag doorbroken. We komen dan op de oostelijke flank van het Azorenhoog te liggen. Dat betekent dat we overschakelen van continentale op maritieme lucht en dat de temperaturen zowel overdag als 's nachts wat oplopen. De maxima blijven wel onder de 10°C. De kans op regen neemt wat toe, maar grote hoeveelheden worden er niet verwacht.

De trend voor de langere termijn (vanaf begin volgende week) lijkt een overgang naar een westelijke stroming te zijn. Als dat zo zou zijn, dan hoeven we voorlopig geen winterweer te verwachten. Maar op die termijn is de onzekerheid uiteraard nog groot.

vrijdag 28 november 2014

De toekomst van het Belgische schaatsen



Team Stressless: van een Belgische schaatsploeg naar een internationaal team met Nederlandse omkadering. (Foto: teamstressless.com)


Op de voorbije wereldbekerwedstrijden langebaan in Azië presteerden Bart Swings en vooral ook Jelena Peeters (altijd wat in de schaduw van Swings) opnieuw op een hoog niveau. Helaas moeten we vaststellen dat het Belgische langebaanschaatsen in het nieuwe seizoen 2014-'15 opnieuw een paar stappen achteruit heeft gezet in vergelijking met vorig jaar. Hoe goed Peeters en Swings komend seizoen ook zullen presteren, na hen gaapt opnieuw de grote leegte. Team Stressless was vorig jaar nog een schaatsploeg met een bijna volledig Belgische entourage. Daar blijft weinig van over. Stressless is nu een team met internationale schaatsers en een volledig Nederlandse omkadering. Bart Swings is nog het enige Belgische kantje aan deze ploeg.

Voor Swings zelfs is het een positieve ontwikkeling: hij kan nog beter zijn ding doen in een sterk team. Voor het Belgische schaatsen is het jammer. Alle omkadering voor de andere schaatsende Belgen is opnieuw verdwenen. Maarten Swings, Ferre Spruyt en Wannes Van Praet zijn voorlopig (?) niet meer actief op het ijs en van de Belgische achtervolgingsploeg is er geen sprake meer. Ook onze grootste belofte, junior Quinten Vandesande, haakt grotendeels af en richt zich op het free style schaatsen. Vorig jaar trainde Vandesande nog enkele keren mee met het Belgische team Stressless.

Samenwerking

Bij de pakken blijven zitten, is het laatste wat we als schaatsers moeten doen. Als we het Belgische snelschaatsen definitief op de kaart willen zetten, moeten we werken vanuit de basis. Er moet een instroom komen van jeugd en de discplines shorttrack, langebaan en skeeleren moeten nauw samenwerken. Ook bij Bloso moet het besef groeien dat het niet volstaat om een paar atleten die zich zelf al tot de (sub)top opgewerkt hebben wat geld toe te stoppen om de schaatssport in ons land te laten groeien. Ook zij moeten meer werken van onderuit. Het uitroepen van de wintersporten tot "Sport van het jaar 2014" was alvast een stap in de goede richting.

Vierhonderdmeterbaan

Daarnaast is er dringend bijkomende infrastructuur nodig. Onze beste schaatsers uit West- en Oost-Vlaanderen trainen wekelijks op de vierhonderdmeterbaan in Breda. Op zich is die verplaatsing al een hele trip. Door de toenemende files rond Antwerpen en Gent staan zij, op weg naar de training, ook nog eens meer en meer vast in het verkeer. Alles behalve ideale omstandigheden voor een sporter die op  niveau wil presteren. Voor onze jeugd zijn die trainingstrips naar Nederland al helemaal onbegonnen werk. We kunnen er niet om heen: een eigen vierhonderdmeterbaan in Vlaanderen is de enige manier om het langebaanschaatsen hier opnieuw van de grond te krijgen. Ik schrijf bewust "opnieuw", want schaatsen is weldegelijk een oeroude Vlaamse volkssport. Dat blijkt elke keer opnieuw als er tijdens een strenge winter nog eens natuurijs ligt en de Vlamingen massaal de schaatsen van de zolder halen.

Niemand verwacht dat Bloso of een andere overheidsinstantie zélf een vierhondermeterbaan aanlegt en onderhoudt. Daar hebben ze het geld noch de kennis voor. Maar van een instantie als Bloso mogen we wel verwachten dat ze de noodzaak erkent van een vierhonderdmeterbaan om het schaatsen in Vlaanderen van de grond te krijgen. De clubs, schaatsfederatie, Bloso, BOIC, (lokale) overheden én privé-investeerders zullen samen moeten zitten. Samenwerking op al deze niveaus biedt misschien een waterkansje op een eigen volwaardige ijsbaan. Als we onze jeugd kunnen opleiden op een eigen baan, zal snel blijken dat Swings en Peeters geen uitzonderingen zijn en dat het schaatsen ook óns in de genen zit.

Kouder, maar grenslaag maakt verwachtingen onzeker

In grote lijnen blijft de uitgebreide bespreking van mijn vorige bijdrage gelden. Vanaf morgen gaat de temperatuur geleidelijk naar beneden met in de nacht van zaterdag op zondag op veel plaatsen in Vlaanderen al wat lichte vorst.
Begin volgende week is de kans op lichte vorst tijdens de nachten in Vlaanderen nog altijd zo'n 75 procent. De meeste berekeningen gaan er nu van uit dat de wigas (waarvan sprake in de vorige bijdrage) net ten noorden van onze omgeving blijft liggen.
Hoe hoog of hoe laag de temperatuur precies zal uitpakken, blijft in grote mate afhankelijk van eventuele mist en lage bewolking: twee meteorologische factoren die moeilijk lang op voorhand in te schatten zijn. Tijdens heldere nachten komt de -5°C binnen bereik, tijdens bewolkte nachten vriest het niet. Ontstaat er uiteindelijk mist na een heldere nacht, dan is het mogelijk dat die hele dag blijft hangen. In dat geval komt de temperatuur overdag nauwelijks boven het vriespunt uit. Schijnt de zon uitbundig, dan overschrijden we de +5°C. Komt de wigas toch iets ten zuiden van ons te liggen, dan sijpelt er zachtere zeelucht binnen en kan de temperatuur oplopen tot dicht tegen +10°C.

Het is onmogelijk om die grenslaag-factoren nu al exact in te schatten. Die onzekerheid weerspiegelt zich nog altijd in de temperatuurpluim, die vanaf maandag breed uiteen waaiert. Vertrouw niet te veel op 'apps' en andere geautomatiseerde weerbericht-toepassingen, die er voor de komende tien tot veertien dagen haast lukraak 1 van de vele mogelijke scenario's uitkiezen. Ze geven momenteel zonder meer een ongefundeerd en dus vals gevoel van zekerheid en dat al vanaf de derde dag.

De temperatuurpluim voor het zuiden van Nederland (bron: weerplaza.nl)