dinsdag 31 januari 2012

De kou is er (en blijft er)

De weermodellen zijn vanavond vrij anoniem: ook komend weekend zal winters verlopen. De weerkaarten ogen misschien wat minder diep winters, maar de drukverdeling blijft gunstig genoeg om ons in de koude landlucht te houden. Vrijdag is er een heel klein kansje op wat sneeuw, zondag is die kans iets groter. De nachten blijven erg koud, met matige tot strenge vorst en ook overdag blijft het op de meeste plaatsen vriezen.

Nederland zat vanmiddag al volop in de vorst. Grote delen van Vlaanderen moesten nog wachten tot vanavond. (Bron kaartje: www.knmi.nl)

Nederland zit al sinds gisteren in de koude vrieslucht. Daar is vanavond zelfs al de eerste marathon op natuurijs gereden. Vlaanderen moest nog tot vanavond wachten voor de transportkou met volle overtuiging kwam binnengewaaid. In het westen van Vlaanderen kwam het kwik overdag nipt boven het nulpunt, maar tegen de avond nam ook daar de noordoostenwind toe en begon het te vriezen. En van die vrieskou raken we voorlopig niet meer af.

Vooral morgen woensdag en donderdag is het ijskoud. We leggen dan de basis van onze koudegolf, want dan komt de ijskoude vrieslucht binnen gewaaid die zich daarna niet zomaar meer laat verdrijven. Tussen het Russisch-Scandinavische hogedrukgebied en een Italiaanse depressie stroomt in een snel tempo koude landlucht naar onze omgeving. Morgenochtend (woensdag) vriest het op veel plaatsen matig tot streng, overdag loopt het kwik niet veel hoger op dan -3°C. De strakke oostenwind maakt het voor het gevoel steenkoud. In de nacht van woensdag op donderdag vriest het plaatselijk streng. Donderdag is een zonnige dag met maxima rond -3°C, de nacht daarna vriest het opnieuw streng. Vrijdag overdag blijft het licht vriezen. Er komt wat meer bewolking binnendrijven en er is een klein kansje op wat sneeuw. 's Nachts klaart het uit en is er opnieuw strenge vorst mogelijk.

Zaterdag staat er een zwak oostenwindje en is het opnieuw zonnig. De lucht op grote hoogte (1500 meter) is met -15°C nog altijd ijskoud. De zon slaagt er dus niet in om het kwik boven het vriespunt te krijgen. Ook zaterdag blijft het overdag licht vriezen. In de nacht van zaterdag op zondag krijgen we opnieuw matige tot strenge vorst. Zondag draait de wind wat meer naar zuidelijke richtingen. Dat betekent niet dat het opvallend zachter wordt, want ook in Frankrijk is het nu bitter koud. Er sijpelt wel iets vochtigere lucht binnen. Er hangt dus meer bewolking en mogelijk valt er wat sneeuw, maar daar moeten we de volgende dagen nog wat meer duidelijkheid over krijgen. Als er sneeuw valt, blijft die uiteraard liggen, want het kwik komt ook zondag overdag niet boven het vriespunt. In de nacht van zondag op maandag volgt er opnieuw - het wordt bijna eentonig - matige tot strenge vorst.

Ook de eerste dagen van volgende week lijken erg koud te blijven. Het Russische hogedrukgebied zakt wat naar het zuiden en maakt verbinding met het Azorenhoog, maar de as blijft ten noorden van ons. Dat betekent dat de wind vanover het koude continent blijft waaien. Daarna worden de verwachtingen uiteraard onzeker, maar met koning Winter die nu streng regeert in vrijwel heel Europa, lijkt mij de kans vrij groot dat we aan het begin staan van een winterse februari. Uiteraard zal het geen maand aan één stuk blijven vriezen, maar een tijdelijke dooi hoeft zeker het einde nog niet te betekenen van de ijspret.

IJsvorming
Tot slot nog iets over de ijsvorming. Zoals verwacht moet die in Vlaanderen nog volop op gang komen. Dat betekent dat er de eerste drie dagen van schaatsen nog niet veel sprake kan zijn, tenzij ergens op een ondergelopen weiland. Vrijdag kan er hier en daar misschien een stapje op het ijs worden gezet, maar dat is veel eerder uitzondering dan regel. Het ijs zal op de meeste plaatsen vrijdag nog erg onbetrouwbaar zijn. Tegen zaterdag zal het ijs op veel plaatsen een beperkt aantal schaatsers kunnen dragen. Helaas begint dan het weekend en dreigt een te grote stormloop op de nog jonge ijsvloer. Wacht liever een dagje langer, want het blijft vriezen. Wees in elk geval uiterst voorzichtig!

maandag 30 januari 2012

Europees model berekent zeker tien dagen winterkou

De eerstkomende dagen verlopen precies zoals in de vorige bijdrage vermeld. We maken ons dus op voor een inval van erg koude lucht. De details leest u in het artikel hieronder. De vraag is: blijft het winterweer aanhouden? Meer dan waarschijnlijk wel. In het weekend komt de zachtere lucht dichterbij, maar het ziet er naar uit dat het niet tot een geslaagde dooi-aanval komt. Hooguit wordt het tijdelijk wat minder koud.
Tot en met vrijdag zijn de berekeningen van de weercomputers erg eensluidend. Vanaf zaterdag beginnen ze uit elkaar te lopen. Dat is logisch. De bel met koude lucht heeft dan niet alleen onze omgeving, maar ook de Noordzee en de Oostzee bereikt. Daar wordt de lucht aan het oppervlak voortdurend opgewarmd door het nog warme zeewater. Die warme lucht stijgt op en veroorzaakt daardoor de vorming van lagedrukgebiedjes. Die lagedrukgebiedjes maken de verwachting onzeker. Rond hun kern gaat de lucht in tegenwijzerzin bewegen en dat verstoort de uitstroom van de koude lucht. Komt zo'n kern bij ons in de buurt, dan kan de wind van over zee gaan waaien en zorgen voor een tijdelijke dooi.

De weerkaart voor vrijdag: boven het noorden van Duitsland zien we een klein lagedrukgebiedje (T) dat boven de Oostzee is ontstaan. Dit maakt de verwachtingen ietwat onzeker.

Zo zien we bijvoorbeeld in de loop van vrijdag ten oosten van Denemarken de vorming van een lagedrukgebiedje in de Oostzee. Dat dreigt roet in het eten te gooien omdat het ervoor zorgt dat er een wig wordt gedreven in de uitloper van hogedruk in onze omgeving. Volgens het Britse UKMO splitst zich daardoor zaterdag een aparte hogedrukkern af die zich vestigt boven Frankrijk. Dat zou geen goed nieuws zijn, want daardoor draait de wind bij ons naar het westen en stroomt er zachte zeelucht binnen. Ook bij het Amerikaanse GFS model zien we datzelfde lagedrukgebied ontstaan, maar het vult net op tijd weer op en de oostelijke stroming kan zich bij ons tijdens het weekend handhaven, zij het heel erg nipt. Idem voor het Europese model: ook hier lijkt het eventjes nipt te worden tijdens het weekend, maar we blijven in de continentale lucht en uiteindelijk staat er na het weekend weer een stevige winterse setting op de weerkaarten van de operationele berekening van EC3012.
Een tijdelijke westenwind hoeft trouwens niet funest te zijn voor het verdere verloop van de winter. De zachte lucht komt dan wel dichterbij, maar ook de koude lucht is nooit ver uit de buurt. Van zodra de wind weer naar het oosten draait, zitten we meteen weer in de kou.

Merkwaardig is toch dat, ondanks deze onzekerheid, het EPS van deze avond (EC3012) héél erg eensgezind is: het blijft de komende tien dagen gewoon koud. Van woensdag tot en met vrijdag is de kans op ijsdagen in de omgeving van Gent zowat 100 procent, op zaterdag nog 90 procent en van zondag tot en met dinsdag 75 procent. Zelfs als het kwik overdag eventjes positief wordt, hoeft dat absoluut niet funest te zijn voor het ijs. Alle nachten vriest het matig tot streng. Tot en met donderdag blijft het zeker droog. Door het iets dichterbij komen van de zachtere lucht is er van vrijdag tot en met maandag elke dag 50 procent kans op wat sneeuw, maar grote hoeveelheden worden niet verwacht.

We gaan er dus van uit dat het winterweer zich doorzet en dat de aangroei van de ijsvloer ook tijdens en na het weekend gewoon verder gaat. Als de sneeuw geen roet in het eten gooit, kunnen we komend weekend op een aantal plaatsen in Vlaanderen veilig schaatsen.

De pluim voor het zuiden van Nederland: het blijft volgens het Europese weermodel zo goed als zeker de komende tien dagen dag en nacht vriezen. (Bron: www.weerplaza.nl)

zondag 29 januari 2012

Siberische lucht onderweg naar Vlaanderen

De winter 2011-2012 begint er nu eindelijk aan. De eerste dagen nog een beetje aarzelend, maar in de loop van de week met meer en meer overtuiging. Morgen kan er vooral over het oosten van het land wat lichte sneeuw vallen. Daarna wordt het kouder en kouder en tegen het einde van de week vriest het plaatselijk streng in Vlaanderen. Meer dan waarschijnlijk zet het winterweer ook komend weekend nog door en kunnen we op een aantal plaatsen al veilig het ijs op.


Let op de paarse vlek rechtsboven: de ijskoude lucht die dinsdag nog boven Siberië hangt, komt eind volgende week naar de Benelux.
Er zijn twee weersystemen die de motor vormen van het invallende winterweer. Aan de ene kant is er het bijzonder stevige hogedrukgebied met kern (1060 hPa) boven het noordwesten van Rusland met een uitloper naar Scandinavië. Aan de andere kant zien we een depressie met kern boven Sardinië. Tussen beide systemen staat een oostelijke stroming die koude continentale lucht naar onze omgeving aanvoert. IJskoude lucht die vandaag nog boven Siberië ligt, komt in een snel tempo onze richting uit en bereikt ons tijdens het tweede deel van de week. De titel boven deze bijdrage is dus geen dichterlijke overdrijving, maar een feitelijke vaststelling.Vandaag zondag is het pal boven ons hoofd op ongeveer 1500 meter hoogte (850 hPa) -5°C. Woensdagavond daalt de temperatuur op die hoogte tot -10°C, donderdagavond tot -14°C. Zelfs de -20°C op 850 hPa is dan erg dicht in de buurt.
De gevolgen laten zich raden: de zon is deze tijd van het jaar lang niet krachtig genoeg om deze ijskoude luchtmassa op te warmen. Ondanks het zonnige weer blijft het ook overdag ijskoud. Als de zon onder is, daalt het kwikt tot rond -10°C.

Deze bel met ijskoude lucht maakt de verwachtingen op de langere termijn ook wat onzeker. Met de oostelijke stroming komt deze lucht boven de Noordzee terecht. Door de interactie met het relatief warme zeewater ontstaan er depressies. De vorming en het gedrag van deze depressies zijn voorlopig nog onvoorspelbaar. Ze kunnen het hogedrukgebied aan de zuidwestelijke flank aanvreten. In dat geval kan de zachtere zeelucht terrein winnen, met al dan niet tijdelijke dooi tot gevolg. Als ze uiteindelijk ten zuiden van ons terecht komen, kunnen ze zorgen voor nog meer toestroom van koude lucht. Voorlopig is het einde van de winterse periode in elk geval nog niet in zicht.

Verwachting
In de nacht van zondag op maandag is het zwaarbewolkt. Het vriest overal licht en vanaf het oosten valt er wat lichte sneeuw. Ook morgen maandag valt er vooral in het oosten nog wat lichte sneeuw. Daar kan zich een klein sneeuwdekje vormen. De sneeuwzone schuift wat verder door naar het westen, maar wordt tegelijk minder actief. Aan de kust blijft het waarschijnlijk zo goed als droog. De maxima schommelen rond het vriespunt in het oosten en centrum van het land, rond +1°C in het westen. Het vriest voorlopig nog niet hard genoeg om al voor ijsvorming te zorgen op de schaatslocaties.

In de nacht van maandag op dinsdag komen er meer opklaringen. Het kwik zakt tot rond -3°C. Dinsdag overdag zijn er brede opklaringen, bij maxima rond +1°C. Nog altijd is het onvoldoende koud om voor ijsvorming van betekenis te zorgen. In de nacht van dinsdag op woensdag is het vrijwel helder en vriest het voor de eerste keer matig, rond -6°C. Tijdens deze nacht zal het water van de meeste populaire schaatslocaties voor de eerste keer dicht vriezen. Woensdag blijft het op de meeste plaatsen overdag lichtjes vriezen, met maxima rond -1°C. De lucht is erg droog en er staat wat wind. Dat betekent dat op de plekken waar er al ijs ligt, het snel aangroeit. Waar er nog geen ijs ligt, maakt de wind het dichtvriezen net moeilijker.

Donderdag vriest het 's ochtends opnieuw matig, met minima rond -7° of -8°C. Overdag is het zonnig maar koud, met maxima rond -3°C. De wind valt wat weg. De meeste schaatslocaties zijn nu volledig dicht gevroren, maar het ijs zal nog absoluut onbetrouwbaar zijn. Donderdag wordt in Vlaanderen dus nog geen schaatsdag.
Vrijdagochtend liggen de minima rond -9°C. Plaatselijk wordt het nog wat kouder en vriest het streng. Overdag ligt het kwik rond -3°C. Allicht kan er dan op een aantal plaatsen veilig worden geschaatst, op andere plaatsen zal het ijs nog onbetrouwbaar zijn. Informeer je dus goed voor je het ijs op gaat en luister naar de aanbevelingen van de plaatselijke evaren schaatsers. Zij kennen de gevaarlijke plekken het best.

Vanaf zaterdag is de verwachting van de temperatuur onzeker. Dat heeft te maken met het gedrag van de eerder genoemde lagedrukgebieden die al dan niet kunnen ontstaan. Volgens het EPS is er ruim 60 procent kans dat ook zaterdag het kwik overdag niet boven het vriespunt komt, op zondag is dat nog 50 procent. De kans dat we volgend weekend kunnen schaatsen, is dus groot.

De "ijspluim" voor het zuiden van Nederland. Ik verwacht dat in Vlaanderen de ijsvorming een dagje later op gang komt. (Bron grafiek: http://www.winterplaza.nl/)

vrijdag 27 januari 2012

Erg winterse week op komst

Terwijl ik dit bericht intik, krijg ik toevallig via de satelliettelefoon Dixie Dansercoer en Sam Deltour aan de lijn, vanuit hun tentje op de Zuidpool. Want ook voor hen maak ik dagelijks, samen met collega Fritz, een weerbericht voor hun expeditie op Antarctica. Het is bijna symbolisch. Zo koud als bij hen (-40°C) wordt het bij ons gelukkig niet, maar het ziet er wel meer en meer naar uit dat we op de vooravond staan van een erg winterse tiendaagse. De zachte oplossingen zijn zo goed als volledig uit de weermodellen verdwenen en de koude tot zeer koude nemen meer en meer de bovenhand.

Vandaag vrijdag wordt het nog één keer zacht, met maxima rond 7°C. Vannavond en vannacht neemt de bewolking toe. Oorzaak is de naderende depressie die vanover de Noordzee naar het zuiden komt afgezakt. Daardoor wordt het komende nacht nog niet echt koud, met minima rond +2°C.  Ook morgen hangt er eerst nog veel bewolking, met plaatselijk nog wat regen die in het oosten van het land overgaat in sneeuw. De hoeveelheden blijven in elk geval beperkt. Morgen overdag loopt het kwik op tot +4°C. De wind ruimt naar het oosten en 's avonds begint het af te koelen. Zondagochtend vriest het op de meeste plaatsen licht.

Zondag overdag wakkert de oostnoordoostenwind wat aan. We krijgen zonnige perioden, maar het kwik haalt nauwelijks nog het vriespunt. In de nacht van zondag op maandag vriest het licht tot matig. Ook maandag is het vrij zonnig in het westen van het land, met maxima rond het vriespunt. In het oosten van Vlaanderen en dan vooral Limburg, hangt er meer bewolking en kan er wat sneeuw vallen. In de nacht van maandag op dinsdag wordt de vorst wat getemperd door bewolking. De minima liggen rond -3°C.

Dinsdag is het opnieuw zonnig, met maxima rond het vriespunt. Onder een helder sterrenhemel vriest het in de nacht van dinsdag op woensdag matig, met minima tussen -5 en -7°C.

Volgens het Europese weermodel komt er tegen midden volgende week op grote hoogte een bel met ijskoude lucht naar onze omgeving. Dat zou betekenen dat de vorst nog zou verscherpen. Er is een grote kans dat het kwik overdag niet veel hoger raakt dan -4°C en dat het 's nachts matig tot streng zou vriezen. Voor komende vrijdag berekent het EPS een gemiddelde minimumtemperatuur van -10°C. Als dat uitkomt, kunnen we volgend weekend probleemloos de schaatsen aantrekken op natuurijs. Eerst wachten we nog maar eventjes af of de computerberekeningen vanavond nog altijd zo eensluidend koud zijn. Maar de vooruitzichten zijn voor schaatsers voorlopig erg rooskleurig.

Als het Europese weermodel het bij het juiste eind heeft, ligt er op ondiep water in onze omgeving volgend weekend misschien wel 12 tot 14 cm ijs en dat is uiteraard genoeg om op een aantal plaatsen veilig te kunnen schaatsen.

donderdag 26 januari 2012

De afkoeling kan beginnen

De eerste horde is genomen: in de loop van de weekend begint het te vriezen. We kunnen ons nu stilaan buigen over de volgende vragen: hoe koud wordt het precies en zal het hard genoeg vriezen om een ijsvloer van betekenis te krijgen? Hier en daar rijst ook al de vraag: hoe lang zal deze koudere periode duren? Deze laatste kunnen we het gemakkelijkste beantwoorden: dat weten we nog niet.

Deze namiddag (donderdag) trekt een koufront langzaam van west naar oost over ons land. Het is verbonden aan een depressie met kern tussen Schotland en IJsland. Achter dit front zit wat minder zachte, maritiem polaire lucht. Daarmee zetten we vandaag al een eerste stapje richting afkoeling. Komende nacht klaart het uit. Het kwik zakt morgenochtend tot net boven het vriespunt. Morgen vrijdag is het 's ochtends nog vrij zonnig, in de loop van de dag valt er plaatselijk een bui. Het kwik loopt nog op tot een graad of 7.


De weerkaart voor zaterdagmiddag: een opvullende depressie ligt boven ons land. We komen stilaan onder invloed van het stevige Russische hogedrukgebied.

Zaterdag ligt een opvullende depressie, die is komen afzakken van boven de Noordzee, vlak boven ons land. Ze trekt in de loop van de dag nog wat meer naar het zuiden. Daardoor kan het krachtige hogedrukgebied boven Rusland (kerndruk 1055 hPa) uitbreiden naar onze omgeving. De wind ruimt naar het oosten. Er vallen zaterdag nog enkele buien, maar geleidelijk sterven ze uit. De maxima liggen zaterdag rond 6°C, plaatselijk heeft het dan 's ochtends al licht gevroren.

Zondag verandert er weinig op de weerkaarten. Het hogedrukgebied blijft vrijwel op dezelfde plaats liggen. De aangevoerde continentale lucht wordt droger en kouder. Zondagochtend vriest het overal in Vlaanderen licht. We zien overdag geregeld de zon, het blijft droog en de maxima blijven steken bij +3 à +4°C. In de nacht van zondag op maandag vriest het licht tot matig.

Voor maandag en dinsdag zijn de grote weermodellen nog altijd eensgezind. Zowel ECMWF2600 als GFS2600 houden het hogedrukgebied nog op zijn plaats boven Rusland, met een uitloper naar Scandinavië. Boven de Middellandse Zee ligt een ondiepe depressie. De temperatuur op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte) daalt naar -8°C, waardoor het ook op grondniveau kouder wordt. Maandag en dinsdag zijn vrij zonnige dagen, met een maximumtemperatuur iets boven het vriespunt en minima rond -5 à -6°C in het Gentse. In het uiterste westen van Vlaanderen vriest het wat minder hard, in het oosten kan het nog wat kouder worden.

Vanaf woensdag neemt de onzekerheid op de weerkaarten toe. Als we op de hoogtekaarten kijken, zien we eigenlijk geen erg stevige blokkade. In grote lijnen loopt er op grondniveau een hogedrukgordel van de Azoren over Zuid-Scandinavië naar Rusland. Zolang de as van deze gordel ten noorden van onze omgeving blijft, kan ook de vorst zich handhaven of zelfs nog verscherpen. Als de as te veel naar het zuiden zakt, kunnen we vrij snel in een westcirculatie terecht komen. Dat gebeurt onder andere in de operationele berekening van ECMWF2600. Daar is het eind volgende week al over en uit met de vorst. Deze berekening krijgt niet al te veel bijval. In het EPS laten de meeste leden de kou wel voortduren. Voor zaterdag 4 februari bijvoorbeeld zien we dat er 60 procent kans is op matige tot strenge vorst tijdens de ochtenduren. De kans op lichte vorst diezelfde ochtend is 15 procent en de kans dat het die ochtend niet meer vriest bedraagt 25 procent.



De EPS-pluim voor het zuiden van Nederland: eensgezind tot en met dinsdag, daarna is de spreiding erg groot. (bron grafiek: weerplaza.nl)

IJsvorming
De ijsvorming op vijvers, sloten en plassen begint goed op gang te komen in de nacht van maandag op dinsdag. De licht positieve maxima kunnen weinig kwaad. De aangevoerde continentale lucht is erg droog. De dauwpunten blijven overdag rond de -4°C hangen. Dat betekent dat het ijs ondanks de licht positieve luchttemperatuur niet afsmelt. Er staat weinig wind en ook dat is positief voor de vorming van een eerste ijslaagje. Tegen woensdag kan er op veel ondiepe vijvers en sloten al een laagje ijs liggen van enkele centimeters dik. Uiteraard is dat nog lang niet betrouwbaar. Of de ijsvorming na woensdag nog verder gaat en we uiteindelijk in Vlaanderen ook op de schaats komen, is nog niet duidelijk. Voorlopig schat ik de kans rond de vijftig procent. Het noordoosten van Nederland heeft zoals vaak wat betere papieren. Daar is de kans vrij groot dat woensdag een aantal ijsbanen de deuren kunnen openen en misschien droomt er in Noordlaren of Veenoord niet geheel onterecht al iemand van de eerste marathon op natuurijs. Maar dan allicht zonder de toppers in het marathonschaatsen, want die zijn komende dinsdag en woensdag nog in Oostenrijk aan de slag, op de Weissensee.

dinsdag 24 januari 2012

Natuurijs lonkt aan de horizon

De kansen op natuurijs nemen nu toch geleidelijk toe. De schaatser in mij wordt behoorlijk enthousiast bij het zien van de weerkaarten die vanavond uit de modellen rolden en droomt al weg bij de gedachten aan die heerlijk krassende geluiden van scherp geslepen ijzers over gitzwart ijs. Gelukkig is er ook nog de meteoroloog in mij, die de schaatser voorlopig nog eventjes met beide voeten op de grond kan houden. Maar dat het vanaf zaterdag gevoelig kouder wordt, dat staat nu zo goed als vast.

De hoofdberekening van het Europese model is vanavond koud, die van het Amerikaanse model ijskoud. De ensembles van beide modellen geven de hoofdberekening veel steun. Alleen het Britse UKMO-model wil nog niet mee en is beduidend zachter.
De winterkou die er zit aan te komen, is van een andere soort dan die van de voorbije winters. Toen kregen we te maken met zogenaamd "vuil" winterweer veroorzaakt door een blokkade ten westen van ons. Die zorgde voor uitbraken van maritiem polaire en arctische lucht, met veel sneeuw die de vorming van een ijsvloer bemoeilijkte.
De weerkaart voor zaterdag: een stevig hogedrukgebied boven Rusland maakt zich klaar om droge, koude continentale lucht naar onze omgeving te sturen.

De kou die nu op de loer ligt, is van een andere orde. Hoofdrolspeler is deze keer het Russische hogedrukgebied, dat zich uitbreidt naar het westen. Deze anticycloon stuurt koude, continentale lucht naar onze omgeving. Weinig sneeuw dus, maar wel droge vrieskou. Het is het soort winterweer dat we al sinds 1997 niet overtuigend meer gekregen hebben, maar waar elke schaatser wel van droomt.

Eigenlijk was ook vandaag (dinsdag) de winter al niet zo heel ver af. Vandaag had het Russische hogedrukgebied al een uitloper naar Scandinavië. Heel Scandinavië zat vanmiddag in de vorst en ten oosten van ons lag de wintergrens in Polen. Bij ons viel er de hele dag lichte regen bij +3°C. De volgende dagen rukt de wintergrens nog wat verder op en komt ze overdag in Duitsland te liggen. Een frontaal systeem loopt zich min of meer te pletter tegen het Russische hogedrukbastion. Een warmfront trekt morgen over ons land, komt in de buurt van Duitsland tot stilstand en lost daar op. Bij ons wordt het tijdelijk weer wat zachter. De maxima lopen nog eens op tot 7 à 8°C.

Het koufront bereikt ons donderdagmiddag en dan begint geleidelijk aan de grote afkoeling richting het vriespunt, zij het eerst nog met horten en stoten. Een kleine, ondiepe depressie wringt zich achter het koufront boven onze omgeving naar het zuiden. Dat zorgt vrijdag voor enkele buien, bij maxima rond 6°C. Dat is eerst ook zaterdag nog het geval. Dan ligt de opvullende depressiekern boven onze omgeving. De kerndruk van dit "lage"drukgebied bedraagt een opvallende 1025 hPa. Van zodra zaterdag deze kern ver genoeg naar het zuiden is getrokken, ruimt de wind bij ons naar oost. De aanvoer van de koude continentale lucht kan dan beginnen. Dat gebeurt weinig spectaculair maar uiteindelijk wel doeltreffend.

Zondag zien we de kern van het hogedrukgebied (1050 hPa!) boven het westen van Rusland en Finland liggen. De aangevoerde lucht is nog niet ijskoud, maar inmiddels wel koud genoeg om het kwik 's nacht net tot onder nul te laten dalen. Zondag liggen de maxima rond +3°C. In de nacht van zondag op maandag kan het voor het eerst matig vriezen en vanaf maandag komt het kwik overdag met moeite nog boven het vriespunt. Tot en met woensdag zou er weinig veranderen. Het hogedrukgebied blijft zich ten noordoosten van ons handhaven en stuurt koude landlucht naar onze omgeving. Het vriest 's nachts matig, overdag ligt het kwik rond het vriespunt. Er kunnen nu en dan een paar vlokjes sneeuw vallen, maar meestal is het vrij zonnig en droog. Er vormt zich een ijsvloer, maar voorlopig is nog niet te zeggen wanneer die beschaatsbaar zal zijn.

Vanaf halfweg volgende week worden de verwachtingen uiteraard erg onzeker, maar de kans dat het winterweer zich doorzet, is zeker reëel. Boven Rusland en het oosten van Europa is er erg veel kou aanwezig. Als die zich in beweging zet in onze richting, dan kan de winter bij ons zelfs nog verscherpen. Het Amerikaanse model liet vanavond zo iets zien, met het kwik dat  tegen midden volgende week ook overdag niet veel hoger zou komen dan -5°C. Uiteraard is het nog lang zo ver niet, maar het feit dat de weermodellen in deze draak van een winter deze mogelijkheid berekenen, is voor elke schaatsliefhebber op zich al verheugend.

Voor de volledigheid: de kans dat er van de hele vorstinval vanaf komend weekend toch niets in huis komt, bedraagt nog altijd zo'n 10 à 15 procent.

maandag 23 januari 2012

Koude berekeningen winnen terrein

De koude oplossingen in de berekeningen van de weermodellen hebben terrein gewonnen. De variant waarbij het Russische hogedrukgebied zich uitbreidt naar het westen en zijn invloed vanaf komend weekend tot bij ons laat gelden, krijgt meer en meer aanhang. De optie met de zachte westcirculatie, is voorlopig zo goed als verdwenen uit de weermodellen. De kans dat het over een vijftal dagen beduidend kouder wordt, is dus groot. Of dat ook tot schaatsijs zal leiden, dat is nog altijd erg twijfelachtig.

We moeten ons nog eventjes door vier zachte dagen bijten. In de loop van vrijdag wringt zich dan een opvullend lagedrukgebied van noord naar zuid tussen het hogedrukgebied van de Azoren en het Russische hogedrukgebied door. Dat gebeurt in onze omgeving. Aan de noordflank van deze depressie maken beide hogedrukgebieden zaterdag contact. Daardoor ruimt de wind in onze omgeving naar het oosten en komt een continentale stroming op gang. Het wordt gevoelig kouder, maar zeker nog niet diepwinters. Daarvoor is de aangevoerde luchtmassa niet koud genoeg. Op 1500 meter hoogte is het dan -5°C. Wel gaat het vanaf het weekend 's nachts licht vriezen. Zaterdag wordt het overdag nog +6°C, zondag is dat nog +3°C.

Maandag en dinsdag zouden de koudste dagen gaan worden. Dan vriest het 's nacht licht tot matig, overdag liggen de maxima rond of iets boven het vriespunt. Er blijft ook wat wind staan. Dat zorgt ervoor dat het water goed door elkaar gemengd wordt, waardoor de ijsvorming moeilijk op gang komt. Het ziet er naar uit dat er pas dinsdag een eerste vliesje ijs komt te liggen op de ietwat diepere plassen en sloten. Na dinsdag wordt de verwachting uiteraard erg onzeker. Of de ijsvloer verder zal aandikken, is nog niet duidelijk. Het is zelfs nog niet zeker of die er wel komt. Daar krijgen we de volgende dagen meer zicht op.