vrijdag 1 november 2013

Stressless op weg naar de Olympische Spelen

In het weekend van vrijdag 8 tot en met zondag 10 november staan de schaatsers van coaches Jelle Spruyt en Bart Veldkamp aan de start van de wereldbekerwedstrijden in Calgary. Sinds kort gaat de Belgische schaatsploeg door het leven als Team Stressless, naar de Noorse zetelfabrikant die onze schaatsers de komende drie jaar sponsort.

Team Stressless bij de ploegvoorstelling. (Foto: steunbartswings.be)

Team Stressless is eigenlijk een toepasselijke naam voor ons Belgisch team. In de traditionele schaatslanden, met Nederland voorop, barst nu een onverbiddelijke strijd los tussen de individuele schaatsers die zich allemaal willen plaatsen voor Sochi 2014. Er zijn in die landen veel meer kandidaten dan er startplaatsen te verdelen zijn. Iedereen moet dus van in het begin van het seizoen optimaal presteren om geselecteerd te raken. Dat probleem hebben onze Belgen niet. Zij kunnen relatief rustig toewerken naar de winterspelen. Swings voor de individuele nummers, de rest van het team voor de ploegenachtervolging (waar ze zich wel nog voor moeten plaatsen, er mogen immers maar acht landen deelnemen).

De komende drie maanden moet er dus niets voor Swings, maar alles mag. Er is zelfs een kans dat er komend weekend al meteen een aantal Belgische records sneuvelen. Swings staat immers voor het eerst aan de start van een wereldbekerwedstrijd op een snelle hooglandbaan. We mogen er van uitgaan dat hij een aantal van zijn tijden al meteen scherper zal stellen.

Dankzij Swings en zijn begeleidend team heeft het Belgische schaatsen de voorbije jaren een nooitgeziene impuls gekregen. Een professionele Belgische schaatsploeg, daar durfden we vijf jaar geleden niet eens van te dromen. Uiteraard is dat alleen maar positief te noemen. Eén klein minpuntje moeten we misschien toch aanhalen: Team Stressless is een loutere mannenzaak. In de schaduw van Swings en co schaatst ook nog Jelena Peeters. Zij heeft zich  ook al geplaatst voor de Olympische Winterspelen, verbeterde vroeg dit seizoen alweer een Belgisch record, maar kan voorlopig alleen maar dromen van de omkadering die Belgische mannen hebben opgebouwd en de media-aandacht die Team Stressless krijgt. In België is vrouwensport al te dikwijls nog een ondergeschoven kindje wat betreft middelen en media-aandacht. Laten we ervoor zorgen dat dit in het schaatsen niet het geval is en dat onze schaatsende vrouwen en meisjes meteen mee kunnen groeien met de mannen.

Team Stressless bestaat uit:


  • Jelle Spruyt en Bart Veldkamp (coaches)
  • Ferre Spruyt, Ewen Fernandez (Fr), Maarten Swings, Bart Swings en Wannes Van Praet (schaatsers)
  • Quinten Vandesande (junior)

donderdag 17 oktober 2013

Januari 2056 warmer dan augustus 2013? Natuurlijk niet!

Tegenwoordig is het blijkbaar niet gemakkelijk meer om nog journalisten te vinden die in staat zijn de juiste conclusies te trekken uit een wetenschappelijk artikel. Vandaag willen onder meer de Volkskrant en hln.be ons doen geloven dat volgens een wetenschappelijk onderzoek van de universiteit van Hawaï vanaf 2056 zelfs de koudste januaridagen heter zullen zijn dan de heetste julidagen nu. Dat slaat natuurlijk nergens op.

Wat in het wetenschappelijk artikel in Nature staat, komt kort gezegd hier op neer: neem van de periode 1860 tot en met 2005 de ondergrens en de bovengrens van de jaarlijkse gemiddelde temperatuur van elke plaats op Aarde. Vanaf 2012 zal de jaarlijkse gemiddelde temperatuur geregeld boven deze historische bovengrens uitkomen. Rond 2056 zal de jaarlijkse temperatuur nooit meer ónder deze historische bovengrens uitkomen (in New York al enkele jaren vroeger, in Moskou enkele jaren later).
Dat is uiteraard al alarmerend genoeg, maar toch nog totaal iets anders dan minstens 38°C in januari 2056...

Wie het wil checken, kan hier het volledige Nature-artikel lezen. 



woensdag 16 oktober 2013

Mistdeken boven Gent

Deze ochtend bedekte een mistveld de omgeving van Gent. Hoog reikte deze mist niet. Bart uit Aartrijke werkt in de nieuwe KBC-toren in Sint-Denijs-Westrem en maakte met zijn GSM deze foto van op de zestiende verdieping.
We zien mooi hoe mist eigenlijk niet meer is dan bewolking die dicht tegen de grond hangt. Daarboven schijnt gewoon de zon. Hoe later op het jaar, hoe moeilijker die zon het vaak krijgt om deze mistlaag op te ruimen. Soms, zoals vandaag, kan ook de wind daarbij een handje helpen.

Mist kan erg mooi zijn, maar heeft vaak ook een keerzijde. In dit mistveld gebeurde op de E40 in Nevele een kettingbotsing waarbij een dode te betreuren viel.


Mist boven Gent, gezien vanuit de nieuwe KBC-toren (foto: Bart uit Aartrijke)

donderdag 10 oktober 2013

Hoogwater aan de kust

Over de hele Noordzee stond vandaag een stormachtige noordenwind. Die stuwde het water flink op in de richting van onze kust, zodat deze avond het peil voor verhoogde waakzaamheid werd bereikt. Dat bekent dat het hoogwater in Oostende boven de 540 cm TAW uitstijgt (0 m TAW is het gemiddelde peil van het laagwater in Oostende). Vanaf 560 cm spreken we van stormtij, vanaf 590 cm van gevaarlijk stormtij. Uiteindelijk bleef het hoogwater in Oostende deze avond steken op 543 cm TAW.

Gelukkig was het geen springtij. De opzet bedroeg vanavond 76 cm. Dat betekent dat de wind het zeewater liefst 76 cm hoger stuwde dan het voorziene astronomische hoogwater, het peil dat zou zijn bereikt bij windstil weer. Dat is behoorlijk veel. Afgelopen maandag was het nog springtij, met een astronomisch peil van 511 cm. Tel daar  dezelfde opzet van 76 cm bij en we hadden een hoogwater gehad van 587 cm, wel héél dicht bij de grens van een gevaarlijk stormtij. Af en toe moeten we eens wat geluk hebben...

De golfhoogte langs de kust liep op tot ruim 3,5 meter, wat zorgde voor een schuimende branding.

Ik was vandaag zelf niet aan zee, maar de webcams konden wel een paar fraaie plaatjes vastleggen.

In Zeebrugge was het alle hens aan dek en waren kranen in het wassende zeewater aan het werk.


In De Haan stond er bijna een strandcabine minder op het strand...




woensdag 2 oktober 2013

Zonsopgang Drongen 2 oktober 2013

De hemel kleurde spectaculair oranje-rood en later paars, toen de zon opkwam deze ochtend boven Drongen.



donderdag 26 september 2013

Kersen plukken in Moermansk

Gisteravond ging het in het Canvas-programma Terzake over het afsmelten van het zeeijs aan de Noordpool, en de nieuwe economische mogelijkheden die dat schept voor een haven als Moermansk. Bewoners van deze stad getuigden voor de camera van reporter Jan Balliauw dat het de voorbije zomers opvallend warm was in hun stad en dat ze de hoeveelheid sneeuw en zeeijs jaar na jaar zien afnemen.
Er klonk ook een ander geluid. Balliauw sprak in de reportage met een aantal Russische wetenschappers die hem wezen op een merkwaardig feit: er lag deze zomer maar liefst 50 procent meer zeeijs aan de Noordpool dan vorig jaar. Voor die Russische wetenschappers was dat een aanwijzing dat de Aarde niet meer opwarmt, en al helemaal niet door toedoen van de mens. Volgens hen gaat het om een natuurlijke cyclus en zal de hoeveelheid zeeijs in de Noordelijke IJszee vanaf nu weer beginnen toenemen.
Volgens Balliauw inderdaad een merkwaardige vaststelling, die in tegenspraak is met de warme zomers waarover de inwoners van Moermansk spreken. Maar is dat ook wel zo?

De oppervlakte zeeijs op 7 september 2012 en 7 september 2013: er lag dit jaar opvallend meer zeeijs aan de Noordpool, maar 2012 was dan ook een absoluut recordjaar.


Wie mijn vorige bijdrage op dit blog heeft gelezen, kent eigenlijk al het antwoord. De wetenschappers in de reportage van Balliauw zwaaien met kaarten van vorig jaar en vergelijken die triomfantelijk met de situatie van dit jaar. Daarbij hebben ze volledig gelijk: er lag dit jaar tijdens het zomerminimum de helft meer ijs aan de Noordpool dan vorig jaar (zie hierboven). Maar hier doen ze helaas aan weinig wetenschappelijke "cherry picking": verwijzen naar één geïsoleerd feit dat je goed uitkomt in een poging om een hele theorie te bewijzen. Kersen plukken in Moermansk. Zo zeggen de Russische wetenschappers er niet bij dat in de zomer van 2012 alle vorige diepterecords van het zeeijsoppervlak aan de Noordpool verpulverd werden. Het is dan niet zo moeilijk om het jaar daarop opnieuw 50 procent beter te doen. Maar 50 procent beter dan het absoluut diepterecord van 2012 is nog altijd véél minder dan het dertigjarige gemiddelde. Sla er de grafieken van mijn vorige bijdrage nog maar eens op na.

Opvallend meer ijs dan vorig jaar, maar nog altijd beduidend minder dan het dertigjarig gemiddelde.

Is de warme zomer van 2013 in Moermansk in tegenspraak met de grotere oppervlakte zeeijs aan de Noordpool dit jaar? Nee, integendeel zelfs. Het was de voorbije zomer vaak erg rustig en zonnig hogedrukweer boven deze regio. Daardoor kon de zon het landoppervlak er flink opwarmen. Maar het rustige hogedrukweer zorgde er ook voor dat het zeeijs veel beter samen bleef dan vorige zomer, toen een zware zomerstorm het zeeijs in stukken brak. Een compacte ijsmassa in een rustige omgeving houdt zichzelf koel en smelt veel minder snel af dan een verbrokkelde ijsmassa in een zware zee. We kennen de weerspreuk "Dooi zonder regen of wind is niet waard dat hij begint." Eigenlijk geldt dat voor een deel ook voor de Noordpool.

Hebben de Russische wetenschappers ongelijk? Misschien niet. Misschien groeit het zeeijs vanaf nu weldegelijk weer aan. Maar ze kennen in elk geval erg weinig navolging met hun theorie. Het overgrote deel van de klimatologen gaat er van uit dat de dalende trend in het zomerminimum van het zeeijs aan de Noordpool zich de komende decennia gewoon verder zet.


woensdag 18 september 2013

Eerste tekenen van winter op noordelijk halfrond

Hoewel we astronomisch gezien nog altijd in de zomer zitten op het noordelijk halfrond, zijn de eerste tekenen van de naderende winter alweer zichtbaar. Zo is het zeeijs aan de Noordpool sinds een week weer lichtjes aan het aangroeien. In Oymyakon in Siberië vriest het 's nachts alweer licht en volgens het Europese weermodel blijft het er vanaf zondag ook overdag vriezen, met daarbij ook wat lichte sneeuwval. Gelukkig kunnen wij ons nog opmaken voor een nazomerse periode.

Bron: http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere


De oppervlakte van het zeeijs aan de Noordpool bleef tijdens het zomerminimum beduidend boven het niveau van vorig jaar. Toen smolt het zeeijs weg tot een record van amper 2,23 miljoen vierkante kilometer. Dit jaar bleef er tijdens het zomerminimum 3,55 miljoen vierkante kilometer ijs liggen. We zitten hiermee vrijwel perfect op hetzelfde schema als 2009. Klimaatsceptici zullen dit ongetwijfeld gebruiken als argument om te beweren dat de globale opwarming stokt of zelfs dat de Aarde weer afkoelt, maar dat is veel te kort door de bocht. Er worden niet elk jaar records gebroken en de algemene trend van het zeeijsminimum aan de Noordpool is duidelijk nog dalend. Lees daarover meer op de blog van het Britse MetOffice of bekijk deze bijdrage van Skeptical Science met een verhelderende grafiek en hoe deze vooral niet geïnterpreteerd moet worden.

Het opvallende record van vorig jaar wordt onder meer verklaard door een zomerstorm die toen lelijk huis hield boven de Noordelijke IJszee. Het zeeijs raakte daardoor verbrokkeld en die verbrokkelde ijsschotsen smelten sneller weg dan één compacte ijsmassa. Dit jaar was het veel rustiger boven de IJszee. Het is nu afwachten hoe snel het ijs weer aangroeit en of ook het volume toeneemt. Dat laatste is erg twijfelachtig. De Cryosat-satelliet van ESA zag de voorbije drie jaar het volume zelfs sterk afnemen. Ook hier moeten we nog voorzichtig zijn met conclusies, want de meetreeks is amper drie jaar jong.

Op dit ogenblik is het trouwens niet eens zo koud op de geografische Noordpool. Het vriest er een graad of drie, maar de komende dagen zou het kwik er weer stijgen tot rond het vriespunt. Pas na het weekend zou het er duidelijk weer kouder worden.
Zoals gezegd: bij ons is het nog lang geen winter, en gelukkig maar. Een hogedrukgebied zorgt vanaf het weekend voor rustig en vrij mooi najaarsweer. Meer details daarover zijn te lezen in mijn weerbericht (zie de knop boven aan dit blog).